Een val kost duizenden euro’s, maar een traplift is te duur

Maar als je aanklopt bij de gemeente, is het antwoord geen traplift, maar een verhuisadvies. Wie bepaalt eigenlijk of je nog thuis mag blijven wonen? 

{{ trans('customs.newsletter_signup.responsemsg') }}

{{ trans('customs.buttons.signup') }}

Vul een geldig emailadres in. {{ errors . email[0] }}

Een traplift is geen luxeproduct. Geen speeltje voor wie te lui is om te lopen. Het is voor veel ouderen of mensen met een beperking een laatste redmiddel om hun huis en zelfstandigheid te behouden. Toch gebeurt het in meerdere gemeenten: aanvragen voor een traplift worden afgewezen met de boodschap “verhuis maar naar een gelijkvloerse woning”. Alsof dat een simpel alternatief is. Alsof je je thuisgevoel, herinneringen en sociale omgeving zonder moeite verpakt in een verhuisdoos. 

In een artikel van het AD uit 2023 werd al pijnlijk duidelijk hoe mensen soms maanden moeten wachten op een besluit, om vervolgens te horen dat ze naar een flatje moeten verhuizen. Dit dilemma leeft ook nu nog: in recente gemeentelijke verordeningen, zoals die van Groningen, blijft het uitgangspunt dat de goedkoopste adequate voorziening leidend is – ook als dat betekent dat iemand moet verhuizen. 

De stille verhuisdruk 

Nederland vergrijst. We leven langer, blijven langer thuis wonen en willen dat ook. Tegelijk is het overgrote deel van onze woningvoorraad daar niet op ingericht. Denk aan portiekwoningen zonder lift, rijtjeshuizen met steile trappen, badkamers op zolder. De overheid roept “blijf zo lang mogelijk zelfstandig wonen”, maar faciliteert het slecht. 

Het gevolg: mensen passen zich aan, leggen zich erbij neer. Slapen op de bank, wassen zich in de keuken, vermijden de trap. Tot het misgaat. Een val, een opname, een breuk. En dan is het vaak te laat. Dan komt pas het gesprek over aanpassingen in huis. Maar de tijd en ruimte om het op te lossen ontbreekt dan. 

Waarom wachten tot het misgaat? 

Het wrange is: de oplossing is er allang. Bedrijven zoals Handicare installeren trapliften zonder verbouwing. Tijdelijk, permanent, binnen een week. Het zou een logische stap moeten zijn. Maar gemeenten blokkeren aanvragen, omdat ze moeten bezuinigen of omdat er geen eenduidig beleid is. In een beleidsdocument van Midden-Groningen wordt bijvoorbeeld expliciet vermeld dat een verhuisadvies mag worden afgegeven als dat goedkoper is dan een woningaanpassing, zoals een traplift. 

In plaats van een snelle, doelgerichte aanpassing krijgt iemand een verhuisadvies. Alsof er een overschot is aan geschikte seniorenwoningen. Alsof verhuizen op leeftijd niet net zo belastend is als de trap zelf. 

Wat kost waardigheid? 

Een traplift kost tussen de 2.000 en 10.000 euro, afhankelijk van de woning. Een verhuizing inclusief begeleiding, aanpassing van een nieuwe woning en tijdelijke zorg kost vaak het dubbele. Maar zelfs als de traplift iets duurder zou zijn, dan nog is de échte prijs niet uit te drukken in euro’s. De prijs is het verlies van zelfstandigheid, van leefruimte, van controle over je eigen leven. 

Volgens de Woonbond is het juridisch toegestaan om een trapliftaanvraag te weigeren als een verhuizing goedkoper is, maar dat betekent niet dat het moreel wenselijk is. 

Tijd voor gezond verstand (en beleid dat meegroeit) 

Het is tijd dat we stoppen met mensen de trap op of uit hun huis te dwingen. Tijd dat gemeenten hun verantwoordelijkheid nemen. De behoefte aan trapliften zal alleen maar toenemen. Het is geen uitzondering meer. Het is onderdeel van een ouder wordende samenleving. 

Behandel het dan ook zo. Maak aanvragen transparant, verkort wachttijden, schakel leveranciers in die klaarstaan om te helpen. Zoals Handicare, dat in meerdere gemeenten werkt met snelle plaatsing en tijdelijke modellen. Niet als luxe, maar als noodzakelijke voorziening. 

Geen dilemma, maar een keuze 

Laten we ophouden met doen alsof dit een onoplosbaar dilemma is. Het is een keuze. Kiezen we voor beleid dat ouderen ondersteunt, of duwen we ze de deur uit zodra de trap een probleem wordt? 

Een traplift is geen gouden greep, het is een basishulpmiddel. Een manier om in je eigen huis te blijven wonen, veilig, zelfstandig, menswaardig. De echte vraag is: wie durft dat belangrijk genoeg te vinden?