Crypto-kidnaps: steeds vaker zijn cryptomiljonairs het slachtoffer van ontvoeringen

Het had zomaar een scène uit een misdaadfilm kunnen zijn. Op de vroege ochtend van 13 mei 2025 loopt een 34-jarige vrouw door het chique 11e arrondissement van Parijs. Ze wordt vergezeld door haar echtgenoot en 2-jarige zoontje. Het jonge stel verwacht over vier maanden hun tweede kindje. Even na half negen maakt een wit bestelbusje echter een abrupt einde aan de rustige ochtendwandeling van de familie. Drie in het zwart geklede mannen met bivakmutsen springen uit het voertuig en stormen op de moeder van het gezin af.

Al snel wordt duidelijk: dit zijn geen gezellige gasten. De gemaskerde mannen beginnen de moeder hardhandig richting het busje te trekken, maar het Franse koppel geeft zich niet zomaar gewonnen. Terwijl ze om hulp roepen – ‘au secours!’ – vechten de ouders in alle macht terug tegen hun plaaggeesten. Een opgeschrikte omstander begint te filmen: op de inmiddels virale video is te zien hoe haar man een aantal rake klappen met een vuurwapen incasseert, waarna de stoep zich vult met bloed. ‘Bel 112!,’ schreeuwt de cameraman naar een toegesnelde omstander die compleet overrompeld toekijkt.

{{ trans('customs.newsletter_signup.responsemsg') }}

{{ trans('customs.buttons.signup') }}

Vul een geldig emailadres in. {{ errors . email[0] }}

Wonder boven wonder weet de moeder des huizes tijdens het gevecht een van de pistolen te bemachtigen. Ze slingert het wapen de straat op, waar een aanrennende omstander het opraapt. Hij moet echter machteloos toezien: het blijkt een airsoftwapen. Gelukkig grijpt een derde passant wel effectief in. Gewapend met een brandblusser stormt deze held van de dag op de ontvoerders af. De criminelen nemen de benen: met één achterdeur nog open scheurt de bestelbus weg. Dankzij zijn kordate optreden wordt een drama voorkomen.

Cryptoplatform

’s Avonds is de mislukte ontvoeringspoging in hartje Parijs hét openingsitem op alle journaux télévisés. Buurtbewoners vragen zich af: hoe wordt een doodgewone familie op klaarlichte dag slachtoffer van zo’n lading geweld? Al snel volgt een verklaring: het hoofdslachtoffer blijkt niemand minder te zijn dan de dochter van Pierre Noizat – CEO van het Franse cryptoplatform Paymium. Opgericht in 2011 onder de naam Bitcoin Central was dit een van de eerste onlineplatforms die euro’s inwisselde tegen de in 2008 ontwikkelde bitcoin. Een revolutie in een tijdperk waarin cryptovaluta’s nog als speeltje voor computernerds te boek stonden.

Maar waar de waarde van één bitcoin destijds op een schamele 0,001 dollar lag, staat dezelfde cryptomunt in 2025 garant voor zo’n 100.000 Amerikaanse greenbacks. Vooral de veelvuldige promotie van Donald Trump en Elon Musk hebben ervoor gezorgd dat de waarde van bitcoin in 2024 verdubbelde en koersrecord na koersrecord bereikt. De president lanceerde vorig jaar zelfs zijn eigen cryptomunt: de $TRUMP ofwel Trump Token. Voor de Amerikaanse Senaat was het genoeg reden om een onderzoek naar belangenverstrengeling te starten.

Hoe dan ook: de explosieve waardestijging van cryptovaluta heeft wereldwijd een nieuwe generatie new riches voortgebracht. Naast de familie Noizat zouden inmiddels zo’n 179.000 mensen meer dan een miljoen dollar aan crypto-assets bezitten – bijna een verdubbeling ten opzichte van 2023, aldus het Britse investeringsbureau Henley & Partners. Volgens hetzelfde rapport behoort een select gezelschap van 28 personen zelfs tot de categorie cryptomiljardairs. Ook in Nederland is die trend zichtbaar: de Quote Top 100 van 2025 werd volgens het blad gekenmerkt door ‘forse stijgingen van ondernemers in de cryptohandel’.

En deze groep trekt de aandacht van criminelen, blijkt steeds vaker. Zo werd twee weken voor de aanval op Noizat in Parijs ook al de vader van een andere succesvolle cryptobelegger ontvoerd. Het slachtoffer had dit keer minder geluk: hij werd meegenomen naar een loods en flink toegetakeld door zijn kidnappers. Als de Franse antiterrorisme-eenheid de man na drie dagen bevrijdt, is hij een van zijn vingers kwijt. Volgens de krant Le Parisien zouden de vier piepjonge gearresteerden – geboren in 1998, 1999, 2002 en 2005 – 8 miljoen euro losgeld geëist hebben en de afgeknipte vinger gebruikt hebben om druk uit te oefenen op de familie van het slachtoffer.

Deze brute modus operandi lijkt op zijn beurt een copycat van de kidnapping van David Balland, oprichter van de Franse cryptostart-up Ledger. Eind januari 2025 werd Balland samen met zijn vrouw in zijn huis op het Franse platteland overvallen en meegenomen door gewapende indringers. Een medeoprichter van Ledger ontving hierop een losgeldeis ter hoogte van 10 miljoen euro aan bitcoins in ruil voor zijn vrijlating. Volgens betrokkenen stuurde de bende ook hier een vinger van Balland mee om hun eis kracht bij te zetten.

Eind mei arresteerde de Franse politie niet minder dan 25 verdachten voor betrokkenheid bij de golf crypto-ontvoeringen in la Douce. Zelfs de vermoedelijke opdrachtgever, de Frans-Marokkaanse crimineel Mohamed Bajjou, werd begin juni door de Marokkaanse autoriteiten in de boeien geslagen. Toch lijkt de zaak daarmee allerminst afgerond. Volgens een overzicht van de gerenommeerde cyberanalist Jameson Lopp neemt het aantal geweldsincidenten rond cryptohandelaren wereldwijd alleen maar toe. In de eerste helft van 2025 werden al meer dan dertig fysieke aanvallen op bitcoinbezitters gemeld – tegenover dertien in 2023 en slechts vijf in 2022.

Naast Frankrijk springen ook de Verenigde Staten eruit als hotspot. Hoewel in 2025 maar liefst een kwart van alle aanvallen op cryptobezitters binnen de Franse landsgrenzen plaatsvond, telde de Amerikaanse oostkust in absolute aantallen de meeste incidenten. In mei werd daar nog John Woeltz – beter bekend als ‘the Kentucky Crypto King’ – gearresteerd, nadat hij een Italiaanse bitcoinhandelaar liefst zeventien dagen zou hebben gegijzeld en gemarteld in een huis in New York. De lijdensweg van het slachtoffer kwam pas ten einde dankzij een dappere vluchtpoging. Woeltz, zelf crypto-investeerder met een geschat vermogen van 100 miljoen dollar, staat nu terecht en riskeert een levenslange gevangenisstraf.

Ook Nederland en België blijven niet buiten schot. In 2021 werd in het Drentse Drouwenerveen een bitcoinhandelaar overvallen door drie gewapende mannen. En eind 2024 sloegen vier gemaskerde daders toe in het Belgische Vorst, waar de vrouw van crypto-influencer Stéphane Winkel vlak bij haar woning in een bestelwagen werd gesleurd. Ze kwam pas vrij nadat het busje tijdens een politieachtervolging meerdere keren over de kop sloeg. In juni eiste de rechtbank in Brussel twaalf jaar cel tegen de ontvoerders.

Voor Alex Thorn, hoofdonderzoeker bij crypto-investeringsmaatschappij Galaxy Digital, maken zulke voorbeelden één ding duidelijk: ‘2025 is hard op weg het gevaarlijkste jaar ooit te worden voor cryptobezitters.’

Van online naar offline 

De interesse van criminelen voor cryptovermogenden is op zichzelf niets nieuws. Al sinds de ontwikkeling van de eerste bitcoin in 2009 door de mysterieuze Satoshi Nakamoto kijkt de onderwereld met grote belangstelling naar de mogelijkheden van digitale valuta. En niet zonder reden: cryptogeld is wereldwijd toegankelijk, functioneert zonder tussenkomst van banken of overheden en is ondanks de transparantie van de blockchain vaak moeilijk te herleiden tot echte identiteiten. Wie kortom geld wil aftroggelen buiten het zicht van toezichthouders of justitie vindt in cryptovaluta een middel per uitstek.

Wat wél verandert, zijn de tactieken. In de beginjaren lag de focus op vooral digitale aanvallen: hackers gebruikten malware, phishing of nepwebsites om toegang tot een wallet te ontfutselen. In tegenstelling tot een fysieke portemonnee bevat zo’n wallet geen echt geld, maar de digitale sleutels die toegang bieden tot diens cryptomunten op de blockchain. Wie deze sleutel – meestal in de vorm van een seed phrase; een reeks van 12 tot 24 woorden – in handen krijgt, kan de wallet volledig overnemen en leegtrekken. En dat zonder tussenkomst van banken of andere derde partijen.

Een beruchte variant van deze werkwijze maakt gebruik van spyware. In een fascinerende reconstructie beschrijft The New York Times hoe zes jonge Amerikanen in 2024 maar liefst 243.000.000 dollar aan bitcoins buitmaakten, nadat ze een cryptopionier zover wisten te krijgen om software te installeren die alle handelingen op zijn computer traceerde. Zich voordoend als het serviceteam van een cryptobeurs belden ze hun slachtoffer vervolgens op, met het verhaal dat zijn wallet met 4100 bitcoins was gehackt en hij dringend zijn inloggegevens moest resetten. De man volgde netjes de instructies – niet wetend dat de jongens live met hem meekeken. Een aantal minuten later trekken ze zijn rekening leeg. ‘Oh my god, bro! 243 million!’ roept een van de daders in extase terwijl hij de diefstal filmt. Later zou zijn video fungeren als bewijsmateriaal in de rechtszaak.

‘Uit onderzoek blijkt dat de verdachten tequila over het slachtoffer goten, hem in brand staken en het vuur vervolgens weer doofden door over hem heen te plassen’

Een selecte groep professionele cybercriminelen richt zich niet op individuen, maar op cryptobeurzen zelf. Een spraakmakend voorbeeld is de hack van de Japanse cryptobeurs Mt. Gox in 2014, destijds het grootste handelsplatform ter wereld. Via een beveiligingslek weten hackers ruim 650.000 bitcoins weg te sluizen. Hoewel de schade destijds op 237 miljoen euro werd geraamd, zou dit met de hedendaagse koers neerkomen op een astronomisch bedrag van 65 miljard euro. Mt. Gox moest al snel hierna zijn platform sluiten en van de rechter alle getroffen klanten compenseren. Pas in 2024 ontvingen zij na tien jaar juridische strijd hun eerste uitbetaling. Geluk bij een ongeluk: in 2014 werd een bitcoin voor zo’n 600 dollar verhandeld, terwijl de koers tien jaar later op 63.000 dollar lag. Een onverwacht rendement van meer dan 10.000 procent.

Niet geheel verrassend kozen velen in de cryptowereld na dit soort episodes ervoor om de beveiliging rond hun cryptovermogens op te schroeven. In plaats van een ‘hot wallet’, zoals een onlinecomputerprogramma of telefoon-app, stapten velen over op een ‘cold wallet’. Dit zijn elektronische kastjes of USB-sticks zonder internetverbinding, waardoor enkel een fysieke connectie toegang biedt tot de opgeslagen toegangscodes. Hacks worden zo onmogelijk.

Maar zo’n koude portemonnee heeft één groot nadeel, blijkt nu: wie zelf de enige toegang heeft tot zijn digitale vermogen, wordt ook zélf een doelwit. In plaats van hackers achter een scherm proberen criminelen steeds vaker via de ‘offline’ route toegang af te dwingen. Hun middelen? Inbraak, diefstal, blackmail, maar dus ook steeds vaker fysiek geweld. 

Sommige methodes doen niet onder voor klassieke maffiapraktijken. Eind 2024 wordt bijvoorbeeld de vader van een bekende Franse crypto-influencer ontvoerd uit zijn huis vlakbij de Zwitserse grens. Een dag later wordt hij ruim 700 kilometer verderop gedrenkt in benzine teruggevonden in de kofferbak van een auto. Volgens de Franse politie dreigden zijn ontvoerders hem levend te verbranden als zijn zoon het losgeld niet betaalde. 

Voor de 28-jarige Italiaan die in de New Yorkse buurt SoHo werd vastgehouden, stopte het niet bij dreigen. ‘Uit ons onderzoek blijkt dat de verdachten tequila over het slachtoffer goten, hem in brand staken en het vuur vervolgens weer doofden door over hem heen te plassen,’ aldus de Amerikaanse aanklager die de zaak leidt. Ook zou het slachtoffer zijn bewerkt met een kettingzaag, geëlektrocuteerd met een taser, en gedwongen zijn om cocaïne te snuiven. ‘The SoHo house of horrors’, kopte The New York Post.

Terug van weggeweest

De recente golf cryptokidnaps valt op omdat grote losgeldkidnaps lange tijd uit het zicht verdwenen leken. Waar initieel vooral ideologisch gemotiveerde groepen ontvoeringen pleegden, zoals terroristen en rebellengroepen, verschoof het zwaartepunt in de jaren zeventig en tachtig naar kidnaps met een crimineel motief. Vooral in Zuid-Amerika en Italië leidt het fenomeen tot een reeks geruchtmakende incidenten. ‘Italianen vrijwel dagelijks opgeschrikt door ontvoeringen’, kopte NRC Handelsblad in 1982.

In 1977 raakt ook Nederland in de ban van de kidnap: op 26 oktober van dat jaar wordt de Amsterdamse vastgoedmagnaat Maup Caransa ontvoerd na een avondje bridgen, vermoedelijk in opdracht van Italiaanse maffiosi. De zaak leidt dag na dag tot een storm aan media-aandacht. Het was immers de eerste grote ontvoering op Nederlandse bodem waar losgeld het enige motief was – een primeur voor het keurig aangeharkte Holland.

Beelden van Andere Tijden tonen hoe de Amsterdamse politie geen flauw benul heeft hoe ze moet reageren op de verdwijning van Caransa. ‘Totaal niet! En dat had ook niemand volgens mij,’ antwoordt een toenmalig rechercheur als de presentator hem vraagt of ze ‘enig idee’ hadden in welke hoek ze de daders moesten zoeken. Niet alleen wist de politie de daders niet op te sporen, na de betaling van het losgeld van 10 miljoen gulden krijgen agenten opdracht om het voertuig met de ontvoerders níét te volgen. ‘Een duidelijk bevel van de commandant,’ aldus een betrokkene.

Pas twintig jaar later, als de zaak verjaard is, bekent een van de daders op televisie zijn rol. De fameuze ‘Caransa-duizendjes’ duiken intussen overal op: van een kledingzaak in Hoorn tot winkels in New York en Buenos Aires.

Na Caransa verdwijnen in de jaren tachtig een hele serie rijke Nederlanders van de radar. In 1982 is het de beurt aan Toos van der Valk, in 1986 de 10-jarige dochter van supermarktmagnaat Eric Albada Jelgersma en in 1987 speculeert Nederland maandenlang over de verdwijning van Gerrit Jan Heijn. Tragisch genoeg zou de topman van Ahold zijn ontvoering niet overleven. 

Maar de bekendste casus blijft ongetwijfeld de ontvoering van Freddy Heineken in 1983. Cor van Hout, Willem Holleeder en drie kompanen hielden de biermagnaat en zijn chauffeur drie weken lang gevangen in een loods aan de Keizersgracht, waar ze speciaal twee geluidsdichte cellen hadden gebouwd. Volgens kenners zouden Holleeder en Van Hout geïnspireerd zijn door de grote aandacht voor de Caransa-zaak, maar moest hun ontvoering professioneler en vooral lucratiever zijn. Dat lukte: uiteindelijk betaalde de familie Heineken 35 miljoen gulden – met afstand het hoogste losgeld ooit in Nederland.

Door deze golf aan spraakmakende zaken besloten overheden in de loop van de jaren tachtig hun aanpak te herzien. In Italië komt er bijvoorbeeld een wettelijk verbod op losgeldbetalingen. Maar ook in Nederland professionaliseert de respons: er komen draaiboeken, politiediensten krijgen toegang tot geavanceerde afluister- en observatietechnieken en werken internationaal nauwer samen. ‘Je ziet zeker dat daar een enorme professionaliseringsslag gemaakt is,’ zegt Jaap Knotter, die promoveerde op het thema vrijheidsberovingen en nu werkt als lector Technologies for Criminal Investigations bij de Politieacademie en Saxion Applied University. ‘Er zijn opleidingstrajecten opgezet en speciale teams opgericht om dit soort situaties tot een zo goed mogelijk einde te brengen. Begin jaren zeventig had je dat allemaal niet.’

Maar ook bedrijven en rijke individuen zelf ondernemen actie. ‘Op basis van die geruchtmakende incidenten hebben ook een aantal private organisaties gezegd: joh, wij willen niet afhankelijk zijn van alleen de overheid. Wij gaan ook een eigen reactie formuleren,’ vervolgt Knotter. ‘Toen zijn bij Heineken onder andere Proseco BV en Interseco opgestaan als beveiligingsorganisaties voor het bedrijf en de familieleden. Zij kunnen namens de familie opereren en de gesprekken met alle betrokkenen aangaan.’

Rond bedrijven die actief zijn in risicogebieden is sindsdien zelfs een hele antikidnapindustrie ontstaan. Speciale K&R-verzekeringen (kidnap & ransom) dekken niet alleen losgeldbetalingen, maar nemen vaak ook de regie over het onderhandelingsproces. Getrainde professionals die zijn gespecialiseerd in het kalmeren van criminelen kunnen tijd rekken, druk verlagen en het losgeldbedrag omlaag praten. De kosten-batenanalyse van een ontvoering veranderde zo ingrijpend.

Angst

Een van zulke private beveiligingsbedrijven is het in Amsterdam gebaseerde Infinity Risks. Ook zij zien sinds 2011 ‘een forse stijging in beveiligingsaanvragen vanuit de cryptowereld’, aldus directeur Jethro Pijlman in een recent interview met Quote. ‘Er is de afgelopen jaren een duidelijke toename in de vraag naar persoonsbeveiliging. Zowel overheidsinstanties als de private sector kampen met een ernstig tekort aan gekwalificeerd personeel,’ verklaarde hij.

Ook cryptobedrijven zelf lijken steeds bewuster van de veiligheidsrisico’s voor hun personeel. Uit belastingaangiftes bleek dat de vooraanstaande cryptobeurs Coinbase vorig jaar maar liefst 6,2 miljoen dollar aan de beveiliging van CEO Brian Armstrong spendeerde. Dit is meer dan de beveiligingskosten van de topmannen van JP Morgan, Goldman Sachs en Nvidia samen.

Sommige ondernemers kiezen voor minder conventionele methodes. In Las Vegas worden bijvoorbeeld speciale trainingen aangeboden waarin cursisten leren ontsnappen aan tiewrapknevelingen of onderhandelen over losgeld. ‘Bied altijd een alternatief,’ legt een instructeur uit in een promotievideo. ‘10 miljoen kan ik niet geven, maar wel 1 miljoen, direct liquide, als je me nu laat gaan.’

Zulke voorbeelden tonen nogmaals dat de schrik er bij veel cryptohandelaren flink inzit. Zo maakte ook de Nederlands-Molukse ‘Bitcoin Family’ bekend ‘alles te hebben veranderd’, nu cryptohandelaren wereldwijd het doelwit worden van fysiek geweld. Het gezin uit Venlo werd in 2017 wereldberoemd toen ze al hun bezittingen verkochten en hun vermogen volledig in bitcoin stopten. Sindsdien reizen de Taihuttu’s de wereld rond om cryptovaluta te promoten. Tot nu althans: ‘We praten er veel over als familie (...) vooral het verhaal in Frankrijk waar een dochter van een CEO bijna was ontvoerd,’ vertelt vader Didi Taihuttu op CNBC. ‘Wat als iemand ons ook probeert te ontvoeren?’ zouden zijn dochters hem regelmatig vragen.

Uit belastingaangiftes bleek dat de vooraanstaande cryptobeurs Coinbase vorig jaar maar liefst 6,2 miljoen dollar aan de beveiliging van CEO Brian Armstrong spendeerde

Een grote bron van zorg zijn datalekken bij cryptobeurzen, belastingdiensten en sociale media. Zulke lekken bevatten immers gevoelige informatie zoals namen, adressen of inzichten in vermogens – precies het soort gegevens dat criminelen in staat stelt om gerichte ontvoeringen of inbraken te plannen. Zo werden in het verleden lijsten met ‘rijke’ bitcoinbezitters op het dark web aangeboden, soms vergezeld met privégegevens. Een van de bekendste incidenten vond plaats in 2020 toen bij de populaire walletaanbieder Ledger de contactgegevens van meer dan 270.000 klanten op straat kwamen te liggen. Dat zorgde voor grote onrust onder gebruikers.

Tegelijkertijd maken crypto-ondernemers het kwaadwillenden soms wel erg makkelijk. Op YouTube en TikTok staan ontelbare video’s waar traders enthousiast vertellen hoe ze hun digitale vermogen hebben opgebouwd. Niet geheel verassend treffen veel van de incidenten juist vooraanstaande en erg zichtbare crypto-investeerders. Toch worden ook kleinere crypto-influencers doelwit van criminelen.

Nog in juni werd bijvoorbeeld een Franse TikTokker met veertigduizend abonnees ’s nachts gedwongen in een gestolen Renault Clio te stappen. Zijn vier ontvoerders zetten hem vast en eisen geen miljoenen, maar ‘slechts’ 50.000 euro in bitcoins voor zijn vrijlating. Eenmaal de toegangscodes bemachtigd, ontdekken de daders dat hun slachtoffer zijn vermogen flink overdreven heeft. Ze laten hem hierna gaan, maar van de kidnappers ontbreekt nog elk spoor.

Eén ding lijkt zeker: crypto-influencers zullen voortaan wel drie keer nadenken voordat ze online pronken met hun successen.