Bart Nijman: 'De cancelcultuur is een uitvinding van links, maar na de moord op Charlie Kirk begint rechts door te krijgen hoe deze uitvinding als boemerang kan worden ingezet’

Jimmy Kimmel toonde een clipje waarin Trump werd gevraagd hoe het hem ging, zo vlak na de moord op een vriend en belangrijke ideologische medestander. De president begon zonder hapering op te scheppen over de aanbouw van een nieuwe balzaal in het Witte Huis. Niet heel raar toch, dat een latenighthost deze ‘rouw’ van Trump vervolgens vergelijkt met iemand die een goudvis verloren is?

Het kostte hem desalniettemin zijn baan, hij is gecanceld door Disney’s ABC. Disney! Die hun klassieke sprookjes herschrijven met zwarte hoofdpersonen! Die van Star Wars een woke universum vol vervelende dikke wijven hebben gemaakt! Dat Disney!

Het klopt dat Kimmel zelf enkele jaren terug het ontslag vierde van conservatieve talkshowhost Tucker Carlson, openlijk en met iets te veel vitriool. Maar de les is hier niet de omkering van het adagium dat wie goed doet, goed ontmoet. De vraag is wie als eerste een halt toeroept aan de gore neiging tot het cancellen van niet eens meer abjecte opvattingen, maar ‘uitingen die mensen misschien niet willen horen’.

De cancelcultuur is zonder meer een uitvinding van links, maar na de moord op Charlie Kirk (en ondanks initiële oproepen van grote Amerikaanse namen uit de conservatieve wereld die aanspoorden tot rust en bezinning), begint rechts door te krijgen hoe deze uitvinding als boemerang kan worden ingezet.

De door links veroorzaakte sociale verkramping en angst om je uit te spreken (laat staan grappen te maken) begon eindelijk te ontspannen, overigens niet in de laatste plaats omdat Donald Trump in The Oval Office zetelt en Big Tech & Big Media toch altijd een beetje de presidentiële ring zullen kussen, ongeacht welke politieke kleur het Witte Huis bewoont.

Dat ABC, de werkgever van Jimmy Kimmel, de vibe shift aanvoelt waarin woke links enkel nog wat sputtert en rochelt, maar niet meer de (culturele) lakens uitdeelt, is op zich prettig. Dat ze echter direct willen ‘bewijzen’ dat ze het nieuwste ideologische geurspoor hebben opgepikt door Kimmel zijn congé te geven, getuigt dat ze niets geleerd hebben van de woke censuurzucht.

Al die mensen die een appeltje voor de nieuwe meester meebrengen (van de bonzen bij ABC tot Meta’s Mark Zuckerberg) moeten niet doorslaan in een rechtse overcompensatie door zo hard af te rekenen met cancelcultuur dat iedereen die zich ooit vrolijk maakte om andermans ondergang nu zelf zonder pardon gecanceld dreigt te worden. Het lijkt me evident dat daarmee het doel voorbijgeschoten wordt.

Veruit de meeste mensen kunnen prima een zwarte witz of scherpe sneer verdragen – ook als die ten koste van hun eigen gevoelens, opvattingen en overtuigingen gaat. Zo niet, kunnen ze beter zichzelf censureren dan dat het een ander zijn baan moet kosten. Vrijheid moet vóór verontwaardiging gaan.