Wat gaan Europese landen doen tegen Russische drones en vliegtuigen?

Toenemende schendingen

In de afgelopen weken is het aantal schendingen van het luchtruim van NAVO-landen in Oost-Europa sterk toegenomen. Begin deze maand werden er voor het eerst Russische drones neergehaald boven het grondgebied van EU- en NAVO-land Polen. Sindsdien zijn er ook Russische drones waargenomen in Roemenië en vlogen drie Russische straaljagers maar liefst 12 minuten lang door het Estse luchtruim.

Daarnaast zijn er in de afgelopen dagen meermaals onbekende drones gespot op Deense en Noorse vliegvelden. Hoewel niet duidelijk is of deze Russisch zijn, wordt er door de Denen gesproken van 'hybride aanvallen' binnen het Deense luchtruim. Het toenemende aantal incidenten met aantoonbaar Russische drones en vliegtuigen heeft in de landen aan de oostflank van de NAVO discussies aangewakkerd. Hoe moet er in het vervolg worden ingegrepen wanneer het luchtruim weer geschonden wordt door Rusland?

{{ trans('customs.newsletter_signup.responsemsg') }}

{{ trans('customs.buttons.signup') }}

Vul een geldig emailadres in. {{ errors . email[0] }}

Wat doet de NAVO?

Na de schending van het Poolse luchtruim door meer dan twintig Russische drones op 10 september draaide de NAVO overuren. Secretaris-generaal Mark Rutte kondigde twee dagen later de start van operatie Eastern Sentry aan. Deze missie is gericht op het versterken van de oostflank van de NAVO, met meer gevechtsvliegtuigen en luchtverdedigingssystemen.

Denemarken, Frankrijk, Duitsland, Italië en het Verenigd Koninkrijk dragen met gevechtsvliegtuigen bij aan de operatie. Voorheen was de luchtverdediging de verantwoordelijkheid van individuele lidstaten, maar sinds de start van de operatie wordt er intensiever samengewerkt. Eastern Sentry is vooral gericht op het onderscheppen van Russische drones.

Polen en Litouwen

Polen heeft aangekondigd dat ze hun luchtverdediging op scherp zetten. Afgelopen maandag zei de Poolse premier Donald Tusk dat Polen vijandige vliegtuigen boven eigen grondgebied vanaf nu neer zal halen. Tusk vroeg om '100% zekerheid' dat NAVO-bondgenoten achter dit beleid staan. Als reactie op het Poolse beleid zei Zweden dat Russische straaljagers boven Zweeds grondgebied ook neer zullen worden gehaald.

Litouwen was voor het incident met de Russische drones in Polen al in beraad over het beleid omtrent de luchtverdediging. Begin deze maand werd er al een voorstel gedaan om de minister van Defensie de bevoegdheid te geven om besluiten te maken over het neerhalen van onbemande vliegtuigen. Dit besluit was een reactie op de twee Russische Gerbera-drones die Litouwen binnenvlogen in de zomer. Een van die drones vervoerde wapens. Inmiddels is dit voorstel goedgekeurd door het parlement en heeft het Litouwse leger de bevoegdheid om 'drones neer te halen in vredestijd'. In Litouwen klinken inmiddels ook geluiden om het Poolse beleid over te nemen.

Estland

Afgelopen week was het ook in Estland raak. Voor de vierde keer dit jaar werd het luchtruim geschonden. Drie Russische MIG-31 straaljagers schonden ruim 12 minuten lang het luchtruim vanaf het eiland Vaindloo tot nabij de hoofdstad Tallinn. Uiteindelijk kwamen de vliegtuigen tot op ongeveer 25 kilometer van het Estse parlement. Italiaanse F-35's begeleidden de Russische vliegtuigen uit het Estse luchtruim.

Estland heeft zelf geen straaljagers, en is dus afhankelijk van de NAVO-patrouilles die sinds januari dit jaar plaatsvinden. De Estse defensieminister Hanno Pevkur waarschuwde op 20 september dat de recente Russische provocaties als doel hebben om NAVO-landen op de eigen verdediging te laten focussen. Hierdoor zouden deze landen afgeleid worden van het steunen van Oekraïne.