Een onwaarschijnlijk luchtvaartverhaal
Thomas Salme, een Zweed met Estse wortels, ging in 2010 al viraal toen hij werd gearresteerd omdat hij als piloot vloog zonder de papieren daarvoor te hebben. Afgelopen week deed hij na vijftien jaar zijn verhaal in het Estse journalistieke televisieprogramma Pealtnägija ('ooggetuige').
Salme wist ruim dertien jaar lang als piloot op passagiersvluchten te werken, zonder dat hij een geldige commerciële vliegbrevet had. Zijn arrestatie vond plaats in 2010 op Schiphol, waar hij in de cockpit zat van een toestel dat klaarstond voor vertrek naar Istanboel. De ontdekking verraste zowel de luchtvaartsector als het brede publiek, die het verhaal vergeleken met een filmscenario.
Hij had tijdens zijn carrière ongeveer 10.000 vlieguren opgebouwd, waaronder duizenden uren als gezagvoerder. Dat hij zo lang onder de radar wist te blijven, was het resultaat van overtuigende vervalste documenten, een zelfverzekerde houding en een tijdperk waarin licenties minder streng digitaal werden geverifieerd dan tegenwoordig.
Van kinderdroom tot oefening
Zijn fascinatie voor vliegtuigen begon al op jonge leeftijd. Als kind bezocht hij regelmatig de luchthaven met zijn vader, waar zijn droom om piloot te worden ontstond. Hij volgde later vlieglessen om private vluchten te mogen vliegen, maar had niet de financiële middelen om de dure opleiding voor commerciële vluchten af te ronden. Ook het vernieuwen van zijn bestaande licentie bleek onbetaalbaar.
Toch bleef zijn droom in leven. Hij oefende urenlang op vliegsimulators in Stockholm. Hij zei dat hij een piloot zonder baan was en wilde oefenen in de avonduren, en kreeg daarvoor toestemming. Estse piloten die werden geïnterviewd door Pealtnägija zeiden dat het bijzonder lastig is om zelfstandig leren te vliegen door simulaties. Daarnaast beaamden ze dat Salme waarschijnlijk harder werkte dan de gemiddelde piloot, om niet door de mand te vallen.
Van vervalsing tot arrestatie
Salme besloot uiteindelijk officiële documenten te vervalsen. Op een vals CV zette hij werkervaring bij het fictieve, zelfbedachte 'Aladdin Airlines' neer. Hij overtuigde de kleine Italiaanse luchtvaartmaatschappij Air One en kreeg na een succesvolle vliegsimulatie een contract als piloot aangeboden.
Zijn zelfvertrouwen en vliegvaardigheid zorgden ervoor dat weinig mensen vraagtekens zetten bij zijn achtergrond. Hij groeide zelfs door tot gezagvoerder. Dat zijn bedrog zo lang onopgemerkt bleef, kwam deels door administratieve gaten en onvoldoende standaardisatie in de internationale luchtvaart. Pas in 2010, tijdens een controle op Schiphol, kwam zijn bedrog aan het licht en werd hij gearresteerd.
Gevolgen en impact op de luchtvaart
Hoewel de zaak wereldwijd aandacht kreeg, bleven de juridische gevolgen relatief beperkt. Hij kreeg een geldboete van 2000 euro en een tijdelijk vliegverbod van een jaar. Geen van de betrokken luchtvaartmaatschappijen waar hij had gewerkt koos voor een civiele rechtszaak, vermoedelijk om reputatieschade te voorkomen.
De zaak leidde wel tot structurele verbeteringen binnen de luchtvaart. Controles op vliegbrevetten werden aangescherpt, documenten werden verder gedigitaliseerd en luchtvaartmaatschappijen gingen wereldwijd strenger screenen op achtergrondinformatie van personeel. Experts noemen het vrijwel onmogelijk dat zo’n situatie vandaag nog zou kunnen gebeuren.
Nep-piloot Salme gaf later aan dat hij besefte dat hij iets deed wat niet mocht, maar dat hij tegelijkertijd zijn grote droom leefde. Ondanks dat er nooit incidenten gebeurden tijdens zijn vluchten, benadrukken deskundigen dat het vooral geluk was dat er geen ernstige gevolgen ontstonden. Salme werkt tegenwoordig als documentairemaker en woont nog steeds in Italië. Hij heeft geen verlangens meer om weer te gaan vliegen.
- ERR
- NL Beeld / Mediapunch