Net sluit zich om Mexicaanse drugskartelfamilie: de jacht op de Chapito’s

Het was vrijdag 11 juli 2025 en de zoon van El Chapo, met de bijnaam El Ratón (de muis), kwam het Federal District Court van Chicago binnen om zich voor twaalf aanklachten te verantwoorden. Zijn haar was kort en zwart, zijn armen en voeten zaten vastgeketend en Ovidio Guzmán López droeg een oranje gevangenispak. De veiligheidsmaatregelen waren streng, maar dat leek in dit geval een beetje overdreven te zijn.

Ovidio kwam naar de rechtbank om als eerste zoon van El Chapo een schuldverklaring af te leggen en daarmee werd het een historisch moment in de kartelgeschiedenis. Lange tijd had niemand ooit kunnen denken dat een Chapito (kleine Chapo) zou meewerken met de Amerikaanse overheid, maar daar heeft het nu wel alle schijn van. 

{{ trans('customs.newsletter_signup.responsemsg') }}

{{ trans('customs.buttons.signup') }}

Vul een geldig emailadres in. {{ errors . email[0] }}

De zaak is al groot, maar lijkt elke maand alleen maar groter te worden en Ovidio gaf al toe een narco-kingpin te zijn geweest. Hij regelde de productie en verkoop van grote hoeveelheden coke, meth en fentanyl en bekende er alles aan te hebben gedaan om het criminele imperium van zijn vader in stand te houden. Martelen hoorde erbij, vijanden werden soms ‘dood of levend aan tijgers gevoerd’ en Ovidio vertelde ogenschijnlijk openhartig over drie moorden waar hij het bevel voor gaf: in Mexico en Arizona. 

Het voordeel voor de Chapito: de Amerikaanse aanklagers beloofden hem dat hij niet ter dood zou worden veroordeeld. In ruil moet hij volgens een Amerikaanse journalist ‘de informatie die hij bezit verhandelen, voormalige bondgenoten verraden en de interne werking van de Mexicaanse drugshandel onthullen’. Uit The New York Times: ‘De schikking die Ovidio Guzmán met de Amerikaanse aanklagers onderhandelt, zou de fundamenten van de Mexicaanse drugshandel kunnen laten wankelen.’ 

Ovidio’s broers heten Joaquín, Iván Archivaldo, César en Jesús Alfredo. Alleen César bleef op het eerste gezicht op het rechte pad, hij handelt in onroerend goed. Samen worden ze Los Chapitos genoemd en zo heet hun kartel eveneens. Ze reden lang rond in Porsches en Lamborghini’s, reisden in privéjets, vierden feest op jachten, een Amerikaanse rechercheur noemde ze ‘narco brats’. 

Interne oorlog

Na de arrestatie van hun vader in 2015 vond er een interne oorlog plaats om de macht van het Sinaloa-kartel, mede opgericht door El Chapo. Ovidio, Joaquín, Jesús Alfredo en Iván Archivaldo moesten van hun vader vrede sluiten met factieleden van El Licenciado, geleid door Dámaso López Núñez, oud-gevangenisdirecteur en lang de rechterhand van El Chapo. El Chapo schreef de leider van El Licenciado een brief met: ‘Ik vertrouw erop dat u en mijn vier kinderen op een zeer gecoördineerde manier samenwerken.’ Hij gaf tips om het kartel te leiden en eiste dat ‘wat er elke maand overblijft’ eerlijk zou worden gedeeld: ‘De helft voor u en de helft voor hen.’

In het boek Los señores del narco (de heren van de drugshandel) van de Mexicaanse journaliste Anabel Hernández staat dat El Licenciado niet erg luisterde naar El Chapo. Hij had zelf een uitstekend netwerk van corrupte politici en politie en organiseerde zonder Los Chapitos drugstransporten. 

Op 15 augustus 2015 vierden El Chapo’s twee zonen uit zijn eerste huwelijk Iváns 33ste verjaardag in een restaurant genaamd La Leche, gespecialiseerd in zeevruchten. Het was nog licht toen er rond de vijftig gewapende mannen van het Jalisco New Generation-kartel (CJNG), bondgenoten van El Licenciado, binnenstormden en Jesús Alfredo, de jarige en minstens vier anderen kidnapten. De CJNG-gangsters waren zwaarder bewapend dan de lijfwachten van de Chapito’s en zij namen de broers mee.

Een Mexicaanse kenner van de criminaliteit daar zegt in het boek Los Chapitos: radiografía criminal de los herederos del Cártel de Sinaloa (Los Chapitos: een criminele radiografie van de erfgenamen van het Sinaloa-kartel): ‘Ze werden ontvoerd om te worden vermoord. Dat was de opdracht. Het was niet voor geld, het was niet om angst aan te jagen.’ De Chapito’s werden toch vrijgelaten en dat hadden ze te danken aan El Chapo, die vanuit de gevangenis nog net genoeg autoriteit had om zijn twee zoons te laten vrijkomen. 

De drugsoorlog werd er niet minder hevig door en kartelleden uit het El Chapo-kamp overvielen op 30 september 2016 een militair konvooi in Culiacán. De Chapito’s probeerden een bendelid met de bijnaam El Kevin te bevrijden en dat deden ze door tientallen kogels af te vuren, vijf soldaten kwamen daarbij om het leven, tientallen raakten gewond. 

De bevrijdingsactie werd volgens de Latijns-Amerikaanse krant Infobae ‘het voorspel van een reeks moorden en verdwijningen gericht tegen de gemeentepolitieagenten die het leger hielpen’. Opsomming uit Infobae: ‘Op 27 februari verdween de commandant van de gemeentepolitie van Culiacán, Reynaldo Zamora Gaxiola. Drie jaar later werd zijn stoffelijk overschot teruggevonden aan de oever van een rivier. Op 22 maart werd de operationeel leider van de gemeentepolitie van Culiacán, Jesús Alberto López Vargas, die eerder al een aanslag had overleefd, vermoord.

Diezelfde dag werd politieagent José Ontiveros Rivera vermoord terwijl hij toezicht hield op een huis van Los Ántrax (een bende bestaande uit huurmoordenaars voor het Sinaloa-kartel, red.), en op 24 maart werden staatspolitieagenten Juan Alfredo Medina Dorado en Jesús Daniel Pineda Martínez vermoord. Op 1 april werd agent Juan Carlos Zavala Valencia vermoord, drie dagen later politieagent Jaciel Amador Mendoza en commandant Juan Zurita Hernández, en op 13 april verkeersagent Marcio Herrera Quiroga.’ 

Zestien vermoorde agenten

En zo ging het maar door. De totale score dat jaar: zestien vermoorde politieagenten. De agenten werden ervan verdacht samen te werken met de El Licenciado-bende en ze hadden er volgens de Chapito’s voor gezorgd dat El Kevin in hun handen kwam om als gijzelaar te gebruiken. De verdenking is op waarheid gebaseerd: sommige agenten bleken zelfs als sicarios (huurmoordenaars) voor El Licenciado te werken.

De vier narco-brats bouwden het imperium van hun vader de jaren erna uit en werden op de Amerikaanse wanted-lijst gezet. De Chapito’s maakten volgens Amerikaanse drugsagenten het Sinaloa-kartel ‘meedogenlozer, gewelddadiger en dodelijker en ze gebruikten de organisatie van hun vader om een nieuw soort gif te verspreiden: fentanyl’. Iván kreeg de bijnaam El Rey de Fentanilo, de fentanylkoning, maar het was Ovidio die als eerste werd gearresteerd. Zwaarbewapende agenten verrasten hem in zijn stad Culiacán, een bolwerk van het Sinaloa-kartel. Meer dan dertig Mexicaanse agenten met bivakmutsen, kogelvrije vesten en aanvalsgeweren bleven voortdurend bij hem in de buurt. 

Op 17 oktober 2019 ging het toch mis en dat kwam door Ovidio’s broers en halfbroers. Honderden narco’s reden op hun aanwijzing naar Culiacán om de Chapito te bevrijden. Ze schoten op soldaten en agenten en staken trucks en auto’s in brand. De lucht kleurde zwart, inwoners van Culiacán verlieten hoestend hun huizen. Kartelleden overmeesterden acht soldaten van de Nationale Garde en ze dreigden de gijzelaars te martelen en/of te vermoorden. Een nieuwe slachting kon alleen worden voorkomen als Ovidio zou worden vrijgelaten en dat gebeurde ook. De gevechten raakten bekend als ‘De slag om Culiacán’, er sneuvelden honderdvijftig leden van het Sinaloa-kartel en tien soldaten van het Mexicaanse leger. 

Amerikaanse en Mexicaanse agenten verzonnen nieuwe plannen om Ovidio te arresteren, maar dat lukte pas in januari 2023. Het was donker toen er aan het begin van dat jaar een inval werd gedaan in Ovidio’s fortachtige villa in Culiacán. Helikopters landden in de tuin, hekken werden gesloopt met stormrammen, gepantserde busjes reden richting de voordeur. Ovidio’s bewakers schoten met scherp, soldaten vuurden terug, de tweede slag om Culiacán zou bijna een half etmaal duren. 

Ovidio werd ingerekend door soldaten, maar narco’s uit zijn staat probeerden hem opnieuw te bevrijden. Bussen, auto’s en tractoren gingen in brand, wegen moesten dicht wegens blokkades. Inwoners van Culiacán mochten niet naar buiten van de overheid; scholen, winkels, banken en overheidsgebouwen gingen dicht. Narco’s hielden wagens tegen, chauffeurs werden eruit gesleurd en de leden van Los Chapitos reden in groten getale naar het vliegtuig.

De Chapito’s probeerden een bendelid te bevrijden en dat deden ze door tientallen kogels af te vuren, vijf soldaten kwamen om het leven, tientallen raakten gewond.

Ovidio en zijn bewakers stegen net op, maar moesten weer dalen omdat er werd geschoten en de narco’s gooiden granaten naar hun vijanden. Soldaten vochten terug, negentien kartelleden kwamen hierbij om het leven en er stierven ook meerdere soldaten en agenten. Ovidio werd in een pantserwagen naar een andere helikopter vervoerd, soldaten leidden hem na een korte vlucht naar een isoleercel in een maximaal beveiligde gevangenis.

Op 15 september 2023 werd de Chapito in een vliegtuigje naar Amerika gezet. Zijn haar was korter, zijn handen waren aan de voorkant vastgebonden. Ovidio droeg een bril en een gevangenispak met het nummer 5684, keek angstig in de camera toen er een foto van hem werd genomen. Hij landde in Chicago en werd daar aangeklaagd als een van de organisatoren van ‘de grootste, gewelddadigste en bekendste fentanyl-smokkeloperatie ter wereld, geleid door het Sinaloa-kartel en gestimuleerd door farmaceutische bedrijven’. 

Hij was volgens de aanklagers als ‘leider van een criminele organisatie verantwoordelijk voor moorden, ontvoeringen en geweld tegen overheidsagenten, rivalen en leden van hun eigen kartel’. Volgens een Mexicaans overheidsrapport liet Ovidio ook informanten doden en hij zou de opdracht hebben gegeven voor de liquidatie van een bekende Mexicaanse zanger. De reden: de man weigerde op Ovidio’s huwelijk te zingen. De naam werd niet bekendgemaakt, maar het rijtje kanshebbers is groot: er zijn de laatste jaren nogal wat Mexicaanse zangers door narco’s doodgeschoten. 

Ovidio’s broer Joaquín en hun halfbroers Iván en Jésus Alfredo leefden toen nog in weelde. Op beroemd geworden foto’s poseerde Iván met aanvalsgeweren en luxeauto’s en hij omarmde eens een volwassen leeuw die zijn huisdier leek te zijn. DEA-agent Mike Vigil zei in juni 2023: ‘De Chapito’s hebben de drugshandel in Mexico opnieuw uitgevonden en naar een ultra-gewelddadig niveau gebracht.’ 

Amerikaanse gevangenis

El Chapo zat op dat moment al in een Amerikaanse gevangenis. Hij werd op 12 februari 2019 veroordeeld tot een levenslange gevangenisstraf plus 30 jaar en El Chapo schrok toch wel van de boete: 12,6 miljard dollar. Ovidio behoort inmiddels tot de zeventien familieleden van El Chapo die in Trumps Amerika leven. Ze werden in het diepste geheim via de Mexicaanse stad Tijuana naar Amerika gebracht, volgens de Mexicaanse minister van Veiligheid Omar García Harfuch was de reis een ‘overduidelijk’ een gevolg van onderhandelingen met Ovidio. 

Een van hen is zijn moeder Griselda López Pérez, El Chapo’s tweede vrouw, en zij is ook de moeder van Joaquín Guzmán López, in kartelkringen bekend als El Güero Moreno. Joaquín is sinds de zomer van 2024 een van de meest gehate personen van Mexico door ‘een van de controversieelste gebeurtenissen uit de Mexicaanse drugshandelgeschiedenis’, zoals het in een krant werd genoemd. 

Op 25 juli 2024 organiseerde Joaquín een uiterst geheime bijeenkomst in Culiacán. Hij nodigde de belangrijkste mensen uit de drugswereld uit en een van hen was Joaquíns peetvader: Ismael Mario Zambada García, berucht geworden onder zijn bijnaam El Mayo en met El Chapo de medeoprichter van het Sinaloa-kartel. El Mayo vertrouwde zijn peetzoon en verliet bij hoge uitzondering zijn schuilplaats in de bergen bij Culiacán. Ze omhelsden elkaar, kusten, maakten grapjes. 

Na El Chapo’s veroordeling in Amerika werd El Mayo de bekendste druglord van Mexico en hij stond in de zomer van 2024 al ruim vijftig jaar aan de top. Nooit zat El Mayo gevangen, terwijl hij toch wist dat alle drugsagenten ter wereld op hem joegen. Zijn foto werd door Interpol op posters gezet, de beloning voor de tip die tot zijn arrestatie zou leiden: 15 miljoen dollar. 

In het Trump-tijdperk wordt de klopjacht intensiever dan ooit uitgevoerd, maar het zal niet eenvoudig worden om de broers Iván en Jesús te arresteren.

De bijeenkomst in Culiacán bleek een hinderlaag. El Mayo werd gegrepen door Joaquín en zes helpers, hij kreeg handboeien om en werd met een zak over zijn hoofd in de laadbak van een pick-uptruck geworsteld. Ze reden naar een Beechcraft King Air-vliegtuigje, de peetzoon bond de peetvader daar vast aan een stoel.

De piloot steeg op, Amerikaanse grensbewakers waren op de hoogte en het vliegtuigje landde na nog geen uur op Dona Ana County International Jetport, een vliegveld bij El Paso, Texas. Daar stonden gewapende Amerikanen van de Drug Enforcement Administration (DEA, de Amerikaanse overheidsinstantie die drugsgerelateerde criminaliteit bestrijdt) en de FBI op de 76-jarige drugslegende te wachten en ze arresteerden El Mayo. 

Amerikaanse aanklagers noemden hem ‘one of the most sought-after trophies’, een van de meest gewilde trofeeën. Joaquín was meegevlogen en gaf zich aan. Zijn plan volgens de meeste volgers van de zaak: El Mayo opofferen om een betere deal voor zichzelf en Ovidio te onderhandelen. In een krant stond: ‘Het was een plottwist, perfect voor Netflix.’ 

Relatief milde straf

El Mayo’s advocaat beleefde er minder plezier aan en verstuurde een persbericht met: ‘Mijn cliënt heeft zich niet overgegeven en heeft ook geen voorwaarden met de Amerikaanse regering onderhandeld. Joaquín Guzmán López heeft mijn cliënt met geweld ontvoerd.’ 

Joaquín en Ovidio werden herenigd in de gevangenis van Chicago. Soms mogen ze uit hun cel en dan praten ze allebei langdurig over hun strategie met hun advocaat Jeffrey Lichtman. Dat voelde vertrouwd, want Lichtman verdedigde een paar jaar eerder met redelijk succes hun vader. El Chapo kon dankzij Lichtman aan de doodstraf ontsnappen en Lichtman heeft er inmiddels ook voor gezorgd dat Joaquín, die op 13 november voor het eerst wordt voorgeleid, in leven blijft. In ruil voor belastende informatie zal ook deze El Chapo-zoon waarschijnlijk een relatief milde straf krijgen. 

De oudste El Chapo-zoon Iván Archivaldo Guzmán Salazar lijkt de huidige leider van Los Chapitos te zijn, Amerikaanse rechercheurs noemen hem ‘the most trusted son’. Iván leidt al ruim een jaar een nieuwe drugsoorlog. El Mayo-loyalisten schieten na het verraad van Joaquín op leden van Los Chapitos en andersom, auto’s en huizen worden in brand gestoken.

Honderden mensen werden al ontvoerd, gemarteld en vermoord, werkgevers raadden werknemers aan thuis te blijven. De regering stuurde duizenden militairen naar Sinaloa, maar ze werden beschoten door narco’s van beide kampen, tientallen militairen kwamen daarbij om. Meer dan duizend kartelleden zijn bij de gevechten gedood, vijftienhonderd mensen worden vermist en de slag om Sinaloa is nog niet voorbij. 

De 42-jarige Iván is volgens DEA-agenten uitgegroeid tot ‘een van de grootste fentanylhandelaren ter wereld’ en hij wordt er ook van verdacht op 23 april 2004 een Canadese uitwisselingsstudent te hebben vermoord. De 20-jarige Kristen Deyell uit Calgary bezocht die nacht de Bali Bar in een voorstad van Guadalajara met een Mexicaanse vriend. Er ontstond ruzie, buiten werden ze opgewacht door mannen in een rode BMW en Kristen en de 23-jarige César Pulido kregen kogels in hun hoofd. Volgens een overgelopen lid van Los Chapitos had Kristen de grote misdaad gepleegd vrouwenverslinder Iván af te wijzen. 

De fentanylkoning werd een jaar later aangeklaagd voor de moord, maar er kon geen bewijs worden gevonden en een rechter veroordeelde hem voor onder meer witwassen. Hij kwam in 2008 vervroegd vrij uit de Altiplano-gevangenis na een reeks dubieuze juridische beslissingen en leek sindsdien nog wreder dan daarvoor. Volgens een uitgelekt psychologisch rapport gebruikt Iván graag mentaal en gewoon geweld ‘jegens personen die hij niet van zijn sociaaleconomische niveau beschouwt’. 

Hij werd ook getypeerd als ‘angstig, wantrouwig, gereserveerd en ontwijkend, met een latente vijandigheid’, DEA-agenten omschrijven hem als ‘een van de meest gewelddadige van een nieuwe generatie narco-juniors die zijn opgeklommen tot de top van het Sinaloa-kartel’. Zijn broer Jesús Alfredo is volgens de agenten Iváns luitenant en hij wordt er onder meer van verdacht ‘rivalen te martelen om informatie te vergaren over infiltratie in de Sinaloa-provincie’. 

Acteur Sean Penn ontmoette de broers toen hij El Chapo in oktober 2015 kon interviewen voor tijdschrift Rolling Stone. Over Jesús Alfredo schreef hij: ‘Hij is knap, slank en netjes gekleed, met een polshorloge dat wellicht meer waard is dan al het geld dat de centrale banken van de meeste natiestaten in bewaring hebben.’ Penn werd ook voorgesteld aan Iván. Uit Rolling Stone: ‘Op zijn 32ste wordt hij beschouwd als de troonopvolger van het Sinaloa-kartel. Hij is bedachtzaam en straalt een kalme volwassenheid uit.’ 

In het Trump-tijdperk wordt de klopjacht op de Chapito’s intensiever dan ooit uitgevoerd, maar het zal niet eenvoudig worden Iván en Jésus te arresteren. Gewapende bewakers begeleiden de broers van plek naar plek, de Chapito’s hebben zo min mogelijk contact met hun familieleden en ze communiceren zelfs niet met extra beveiligde toestellen. Ze wonen in safe houses, informanten van Los Chapitos krijgen geld om verdachte activiteiten door te geven.

Corrupte agenten waarschuwen voordat er invallen plaatsvinden en de Chapito’s zijn steeds net op tijd weg. Werknemers op het vliegveld van Culiacán geven het door als er rechercheurs uit Amerika of sicarios van een ander kartel in hun stad landen en ook de meeste tamaleverkopers en de ruitenwassers bij de stoplichten behoren tot ‘Iváns ogen terwijl hij de autoriteiten ontloopt’, staat in een krant. 

Ontroerende familiefoto’s

Soms komen de Chapito-jagers toch heel dichtbij en volgens twee journalisten van The Wall Street Journal ontsnapte Iván begin 2025 maar net aan een arrestatie ‘door de tactieken te gebruiken die hij van zijn vader had geleerd’. Vijftien agenten deden in de avond een inval in een van Iváns safe houses in Culiacán. Ze probeerden eerst de gepantserde voordeur in te beuken met een stormram, maar dat lukte niet omdat het uit meerdere lagen van verstevigd staal bestond. De agenten reden hierna een pantserwagen tegen de deur en die viel toen wel uit de scharnieren. In een gang stond weer een gepantserde deur, dit keer werkte de stormram wel. 

De agenten kwamen uit in een kamer vol wapens, wegwerptelefoons en ontroerende familiefoto’s en de agenten namen ook honkbalpetjes in beslag met handtekeningen van Major League-supersterren en opdrachten voor Iván en Jesús Alfredo. In de badkamer stond een kastje op een kier: agenten pakten tandpasta en tandenborstels die kort daarvoor nog leken te zijn gebruikt. Achter het kastje was een tunnel gegraven, het licht was aan, de agenten konden er rechtop doorheen lopen. De agenten volgden Iváns spoor, bereikten na vele kilometers een huis waar niemand was en de gezochte Chapito zou niet meer worden gevonden. 

El Mayo verscheen in de zomer van 2025 voor het eerst voor een Amerikaanse rechter. Hij is inmiddels 77 jaar en gaf verrassend genoeg toe leiding te hebben gegeven aan het Sinaloa-kartel van El Chapo en de Chapito’s. El Mayo bekende daarnaast miljoenen kilo’s coke, meth en fentanyl naar Amerika te hebben gesmokkeld en hij was inderdaad de opdrachtgever van vele liquidaties. De narco-legende keek de rechter aan en zei: ‘Ik erken de enorme schade die illegale drugs de mensen in de Verenigde Staten en Mexico hebben aangedaan. Ik bied mijn excuses aan en neem de verantwoordelijkheid voor mijn daden.’ 

De uitspraak wordt in januari 2026 verwacht. De jacht op de twee laatste criminele Chapito’s in vrijheid gaat in de tussentijd in volle hevigheid door. Hun bedrijven zijn ontmanteld en hun tegoeden bevroren ‘in een poging de productie en distributie van fentanyl te verstoren’, staat in de aanklacht. Volgens de Latijns-Amerika-specialist van The New York Times behoren Iván en Jésus ‘tot de laatste grote trofeeën waarnaar de Amerikaanse overheid op zoek is’. Tips die leiden tot de arrestaties van beide El Chapo-zoons leveren een bedrag van 20 miljoen dollar op.