Leon Verdonschot: 'Een CJIB-enveloppe is een omgekeerd kerstcadeau: je opent ’m en weet dat het k*t wordt'

Beste Albert Hazelhoff van het CJIB,

Jaren was u de directeur van een van de meest gehate organisaties van het land. Er is niemand in heel Nederland te vinden die blij wordt van een enveloppe met jullie logo erop. Nu ligt dat niet alleen aan jullie. Als je geen boete wilt voor te hard rijden, moet je je aan de snelheid houden.

{{ trans('customs.newsletter_signup.responsemsg') }}

{{ trans('customs.buttons.signup') }}

Vul een geldig emailadres in. {{ errors . email[0] }}

Ik leek een tijdlang zelf een abonnement op jullie post te hebben, maar was dan altijd vooral pissig op mezélf. Wat had ik van dat geld niet allemaal kunnen doen aan léúke dingen. Een CJIB-enveloppe is een omgekeerd kerstcadeau: je opent ’m, weet dat het kut wordt, en kan alleen nog maar hopen dat de schade meevalt. In Duitsland kun je nog grinniken om de bijgeleverde foto van je eigen chagrijnige kop, of om het gebalkte hoofd van je passagier. In Nederland valt er helemaal niks te lachen.

Helemaal wanneer de herinneringen komen. En hier is het ook wel afgelopen met het ‘eigen schuld, dikke bult’-principe van de CJIB-boetes. Een dikke schúld, dat is wat mensen ervan oplopen, want in tegenstelling tot commerciële partijen, die eerst netjes een herinnering sturen en pas daarna er wat kosten en tot slot boetes opgooien, trekt het CJIB meteen het geladen pistool.

Of eerder, de AK-47. Want wie een boete van het CJIB een dag te laat betaalt, krijgt meteen een verhoging van anderhalf keer het boetebedrag, en vervolgens een verdubbeling. Dat is dus 300 procent van het oorspronkelijke bedrag. Zelfs de meest malafide bedrijven zouden, zelfs als ze in zee gingen met incassobureaus die vanuit detentiecentra werden gerund, niet op zulke krankzinnige, totaal disproportionele, van iedere werkelijkheid en relatie met de overtreding weggedreven verhogingen uitkomen. 

In Nederland heeft 9 procent van de huishoudens problematische schulden. Bijna 2 miljoen mensen hebben betalingsachterstanden bij overheidsdiensten. Je zou een villa kunnen behangen met het papier van alle rapporten die de afgelopen jaren zijn verschenen over dit enorme probleem, en alle mogelijke oplossingen. Eén oplossing ontbreekt in al die rapporten: een overheid die zelf actief bijdraagt aan dat schuldenprobleem, omdat het zich opstelt als een agressieve incasseur uit de slechtste B-film.

Ik herinner me nog dat oud-minister Henk Kamp moest verschijnen voor de enquêtecommissie naar het fraudebeleid van de overheid, dat bij de toeslagenaffaire massaal mensen de afgrond in heeft gedreven. Kamp moest uitleggen waarom de overheid zoveel mensen in problemen had gebracht met enorme boetes. Omdat hoge boetes helpen, betoogde Kamp. Waar bleek dat uit, was vervolgens de vraag. Gewoon, dat wist toch iedereen, antwoordde Kamp. Het was een verhelderend inkijkje in de logica achter dit systeem. Geen. Een onderbuik aan de knoppen. Een verdorven verdienmodel. 

U gaat met pensioen. Dat heeft voor een mens meerdere voordelen, en een ervan is: eindelijk vrijuit kunnen spreken. Dus gaf u afgelopen week een interview aan de Leeuwarder Courant, waarin u ronduit toegaf dat de ‘balans zoek’ is, en dat de verhogingen verlaagd moeten worden. Het is nu aan de politiek, zei u. Klopt. Jetten-1 mag er meteen werk van maken. Het bekt ook bijna zo lekker als ‘het kan wél’: ‘Verlaag de verhoging!’