Australië shockeert de wereld: complete social-mediaban voor kinderen onder 16 komt razendsnel dichterbij

In Australië gaat een nieuwe wet sociale mediaplatforms verplichten om gebruikers onder 16 jaar te weren, om risico’s voor jongeren te verminderen.

TikTok, een van de apps die verboden wordt voor de jongeren

Waarom Australië sociale media onder 16 jaar verbiedt

Vanaf 10 december moeten sociale mediabedrijven in Australië actief voorkomen dat kinderen onder 16 jaar een account openen of behouden. De regering noemt de maatregel een wereldprimeur en benadrukt dat deze bedoeld is om jongeren te beschermen tegen schadelijke inhoud en gedragingen. Uit een grootschalige overheidstudie blijkt dat 96% van de 10- tot 15-jarigen sociale media gebruikt, en dat 70% wordt blootgesteld aan problematische content, zoals geweldsvideo’s, misogynie, eetstoornissen en zelfs suïcide-gerelateerde posts.

Bovendien meldt één op de zeven kinderen vormen van online grooming, en meer dan de helft ervaart cyberpesten. Volgens de regering zijn platforms door hun verslavende ontwerp mede verantwoordelijk voor deze risico’s.

De ban geldt voor tien grote platforms, waaronder Instagram, TikTok, YouTube, X, Reddit, Snapchat, Threads, Kick en Twitch. Gamingplatforms blijven voorlopig buiten schot, al voeren sommige, zoals Roblox en Discord, uit voorzorg strengere leeftijdscontroles in.

Hoe platforms de leeftijd moeten verifiëren

Niet kinderen of ouders, maar de platforms zelf riskeren miljoenenboetes als zij de regels niet naleven. De overheid verplicht bedrijven om 'redelijke stappen' te zetten via leeftijdsverificatie, maar schrijft geen specifieke methode voor. Mogelijke opties zijn het controleren van identiteitsbewijzen, gezichts- of stemherkenning en gedragsanalyse waarmee een leeftijdsindicatie wordt afgeleid.

Meta zegt nu al te starten met het sluiten van tieneraccounts, waarbij gebruikers hun leeftijd kunnen bewijzen via een ID of video-selfie. Snapchat laat verificatie toe via een bankrekening, ID of fotoherkenning. Andere platforms hebben nog niet bekendgemaakt hoe zij zullen voldoen.

Critici twijfelen of de technologie betrouwbaar genoeg is. De overheid erkent dat gezichtsherkenning juist bij jongeren vaak onnauwkeurig is. Ook rijzen zorgen over privacy en dataverzameling, zeker in een land dat recent meerdere grote datalekken kende.

Twijfels, weerstand en internationale aandacht

Techbedrijven reageren fel en noemen het verbod ineffectief, privacy-onvriendelijk en eenvoudig te omzeilen. Platforms waarschuwen dat jongeren naar onveilige hoeken van het internet kunnen uitwijken of VPN’s gaan gebruiken. Daarnaast merken experts op dat andere risicovolle omgevingen, zoals datingapps, AI-chatbots en gamingplatforms, niet worden meegenomen.

Toch kijkt de wereld mee: landen als Frankrijk, Denemarken, Noorwegen en Spanje onderzoeken eigen varianten van leeftijdsgrenzen. Australië erkent dat de invoering rommelig kan verlopen, maar beschouwt het als een noodzakelijke stap richting meer online veiligheid voor jongeren.

Mens & Maatschappij
  • BBC
  • NL Beeld / Abaca Press