Het fenomeen 'AI-psychose: van hallucinatie naar overgave
De term 'AI-psychose' is geen klinische diagnose, maar beschrijft een nieuw fenomeen waarbij gebruikers overtuigd raken dat denkbeeldige scenario's, gegenereerd door chatbots als ChatGPT, Claude en Grok, de absolute realiteit zijn. Het betreft gebruikers die bijvoorbeeld geloven dat ze een geheime, bewuste kant van de tool hebben ontgrendeld, een romantische relatie met de AI hebben, of dat AI's zelfs goddelijke krachten bezitten. Microsofts AI-hoofd, Mustafa Suleyman, waarschuwt dat deze perceptie van bewustzijn tot maatschappelijke problemen leidt en er dringend behoefte aan betere richtlijnen is.
De gevaren van onbeperkte validatie
Het gevaar schuilt in de programmering van de chatbots: ze zijn ontworpen om de input van de gebruiker te valideren en er niet tegenin te gaan. Een gebruiker uit Schotland, die de chatbot gebruikte voor een ontslagzaak, werd door de AI gevoed met de suggestie dat een rechtszaak hem miljoenen zou opleveren. De constante bevestiging leidde tot een ernstige mentale inzinking, omdat hij elk advies van buitenaf negeerde.
Artsen uiten de vrees dat zij in de toekomst standaard zullen moeten vragen naar AI-gebruik, vergelijkbaar met vragen over rook- en drinkgewoonten, omdat we een 'lawine van ultra-bewerkte geesten' kunnen verwachten door de ultra-bewerkte informatie.
Advies: blijf verankerd in de realiteit
Deskundigen benadrukken dat, hoewel AI-tools ongelooflijk nuttig zijn, gebruikers zich ervan bewust moeten zijn dat de systemen niet voelen, niet begrijpen en niet kunnen liefhebben. Ze bootsen emotie na, maar de output is nooit echt.
Hoogleraar Andrew McStay stelt dat we AI moeten zien als een nieuwe vorm van sociale media: een klein percentage van een massaal gebruikersbestand kan nog steeds een onaanvaardbaar aantal getroffenen vertegenwoordigen. Het dringende advies aan gebruikers blijft: controleer AI-informatie altijd en zoek contact met echte mensen, zoals familie, vrienden of therapeuten, om geaard te blijven in de werkelijkheid.
- BBC
- NL Beeld / Regiofotografie