De 'bezorgde burgers' van Defend Netherlands: 'Uit liefde voor het blanke ras'

Het is donker en doodstil op het plein voor het gemeentehuis van Lisse, het dorp in de Zuid-Hollandse Bollenstreek. De eerste waterkoude avonden hebben zich aangediend. Bewoners hebben met het oog op de komende feestdagen alvast lichtjes aan hun balkon gehangen. De plaatselijke St. Agathakerk steekt haar toren ver boven alles uit. Lisse is klaar om vroeg naar bed te gaan vanavond. Maar een straat verderop staan twee politiebussen opgesteld met geblindeerde ramen, de motor draaiende. Kennelijk in afwachting van wat komen gaat. 

Twee vrouwelijke agenten maken een ronde door het centrum, mensen aansprekend die van verschillende kanten toestromen. Want er staat de komende uren wel degelijk iets belangrijks op de agenda. Vanavond wordt door de gemeenteraad in Lisse besproken of er hier ruimte kan zijn voor het inrichten van een asielzoekerscentrum.

{{ trans('customs.newsletter_signup.responsemsg') }}

{{ trans('customs.buttons.signup') }}

Vul een geldig emailadres in. {{ errors . email[0] }}

Het is een verkennende bespreking, alleen nog om de ‘contouren’ te bepalen voor zo’n opvanglokacie. Toch is er al een groep mensen die speciaal naar Lisse is gekomen om daartegen te protesteren. Het zijn sympathisanten van ‘Defend Netherlands’, zoals ze zichzelf noemen. Getooid met Nederlandse dan wel prinsenvlaggen met VOC-logo daarop, komen ze de slogan ‘nee, nee, nee tegen een azc’ uitdragen. 

Het zijn een man of vijftig die dit luidkeels beginnen te roepen, zo’n tien minuten voor de vergadering begint. Met het gehuil van een sirene uit een megafoon als alarmerend achtergrondgeluid. Hier en daar valt ook de naam van Forum voor Democratie te bespeuren, op borden waarop een foto van partijleider Lidewij de Vos nog net valt te ontwaren. 

Aan de overkant van de straat staan mensen uit Lisse zelf, die het schouwspel wat onwennig gadeslaan. Als de mensen die zich tot ‘Defend’ rekenen beginnen te scanderen, roept een van hen de slogan na. Mensen lachen erom. Het lijkt erop dat de plaatselijke bevolking de aanwezigheid van de groep met de vlaggen niet helemaal serieus kan nemen.

Ook al omdat de politieaanwezigheid in de dorpskern nogal overmatig lijkt te zijn, gezien het bescheiden clubje ‘Defenders’ dat voor het gemeentehuis aanwezig is. Hoewel er wel wat opwinding ontstaat als de demonstranten zich door de politie niet tussen de hekken van het speciaal ingerichte ‘betoogvak’ laten sturen. 

Bezorgde groep

Jan is ook aanwezig. Hij draagt een hoodie met de woorden Defend Netherlands voorop, en heeft een bord in zijn handen met daarop de tekst ‘NEE AZC NEE’. Jan is een sterke kerel van middelbare leeftijd, met een vlecht aan de sik van zijn baard. Hij wil best uitleggen waarom hij op een kille doordeweekse avond helemaal naar Lisse is gekomen, om daar samen te komen met mensen die zijn gedachtengoed ook aanhangen. Hij begint met te vertellen dat Defend geen aanvoerder heeft: ‘Wij zijn gewoon een bezorgde groep burgers, die ons land af ziet glijden, en daartegen in verweer komt. En mensen denken dat dit een heel marginaal clubje is, maar het zijn er heel veel. Daar verkijken ze zich erg op.’

Jan loopt al twintig jaar mee in de protesten, zo vertelt hij, en is begonnen als lid van ‘Identitair Verzet’. Dat was tot een aantal jaren terug een extreemrechtse, zogenoemde ‘volksnationalistische actiegroep’ (onder meer bekend van een actie tegen een islamitische school, waar een slot op de deur werd gedaan omdat de school slecht zou presteren).

De beweging hield een paar jaar terug min of meer op te bestaan. Jan wordt ‘niet vrolijk van alle asielzoekers die het land zijn binnengelaten in de laatste jaren’. Hij verwijst vervolgens naar Marokkaanse en Turkse jongeren, die ‘de buurten begonnen te terroriseren’. Hij is op Urk opgegroeid, ‘waar dat wel meeviel’, maar later, toen hij naar de Randstad verhuisde, was hij daar wel geregeld getuige van. 

Als monteur vertelt hij nu in vervuilde buurten te komen die ‘ontzettend zijn afgegleden, met 80 procent aan asielzoekers’. Hij lijkt geen onderscheid te maken tussen de voormalige gastarbeiders, asielzoekers en statushouders. Hij stelt dat veel van de mensen in de door hem genoemde buurten niet werken: ‘Als ik bij tachtig mensen in hun woning kom, zijn er misschien twintig aan het werk. De rest zit thuis.’ 

Jan is ook van mening dat de kinderen van deze mensen zich bezighouden met vernielingen en straatintimidatie. Dan blijkt waar zijn woede voor een deel vandaan komt: ‘In mijn flat woont zo’n gezinnetje, en die zoon daarvan heeft met zijn klauwen aan mijn dochter gezeten. Als de politie er niet bij was geweest, had ik de kop van zijn romp getrokken.’

Dan aan hem de vraag wat dit met de kleur van deze jongen te maken heeft? Jan geeft toe dat er ook ‘onder Nederlanders ellendelingen zijn’. Maar hij vraagt zich af ‘of dit dan een vrijbrief is om dan maar meer mensen het land binnen te laten’.

Dan komt Jan met een statistiek die volgens hem aantoont dat er onder asielzoekers uit bepaalde landen ‘meer verkrachters’ zijn dan bij een vergelijkbare Nederlandse groep. Gevraagd naar de bron van die statistiek geeft Jan geen antwoord, maar komt hij met de opmerking dat er meer mensen van kleur in de gevangenissen zitten.

Jan raakt nu opgewondener: ‘Alles wordt maar gebagatelliseerd, en daar zit precies het probleem. Daarom willen we een totale asielstop, en het leren van de taal en werk voor de mensen die hier al zijn. Begaan ze een misdrijf, dan hup terug naar hun thuisland. Optyfen!’ 

Als het over de moord op Lisa in Duivendrecht gaat, raakt Jan nog ontstemder. Op de opmerking van de verslaggever dat asielzoekers toch geen verkrachters zijn, maar vluchtelingen uit gevaarlijke conflicten, komt het hoge woord eruit: ‘Het zijn niet allemaal verkrachters, maar het gros wel. Er zitten er heel veel tussen.’

Woede 

De ‘Defenders’ lieten zich dit jaar voor het eerst duidelijk zien tijdens de uit de hand gelopen demonstratie op het Malieveld, op zaterdag 20 september. Daar ging het er wat minder zachtzinnig aan toe dan in de Bollenstreek. Het waren de hekken voor het in renovatie zijnde Binnenhof, op het Haagse Plein, waar verzamelde extreemrechtse demonstranten hun woede op afreageerden. Vanaf de terrassen van de kroegen waar doorgaans politici en ambtenaren hun cappuccino’s drinken, werden kort erna glazen, barkrukken en stoelen naar leden van de mobiele eenheid gesmeten en ‘Wij zijn Nederland!’ gescandeerd. 

De moord op Lisa in Duivendrecht, in de nacht van 19 op 20 augustus 2025, lijkt een aanjager te zijn geweest van de emoties van rechts Nederland. Dit leidt tot het ontstaan van de website met als titel Defend Netherlands, met een eerste post, op 24 augustus, over een actie in Amersfoort. Daar komen nog maar weinig mensen op af.

Twee vrouwen zijn verdrietig over de dood van Lisa. Een van hen denkt dat ‘de massa-immigratie ervoor zorgt dat veel meer vrouwen worden verkracht, of gedood’

In Amersfoort laten twee vrouwen, waarvan een getooid met een Nederlandse vlag, weten dat ze verdrietig zijn over de dood van Lisa. Een van de twee denkt dat ‘de massa-immigratie ervoor zorgt dat veel meer vrouwen worden verkracht, of zelfs gedood’. Bij navraag door de interviewer heeft ze geen idee door welke cijfers dit wordt onderbouwd, en lacht ze onhandig. 

In Amersfoort mengt Defend Netherlands zich vaker in de protesten, tot ergernis van buurtbewoners, die geen behoefte hebben aan escalatie. ‘Defenders’ zijn te zien in hoody’s met achterop onder meer een illustratie van een persoon die in elkaar wordt geslagen, met daaromheen de tekst: ‘Good night left side’.

Er is in Amersfoort ook een tegendemonstratie uit die linkse hoek, door de Utrechtse afdeling van AFA, de Antifascistische Actie. Zij hebben een Instagram-account onder de naam ‘Wandelclub030’. Er verschijnen ongeveer drie keer zoveel tegendemonstranten als deelnemers van Defend. 

Op de site van Defend Netherlands valt dan meer over de beweging te achterhalen. De site bestaat sinds juli van dit jaar en heeft als slogan ‘Samen staan we sterk, voor ons vaderland, onze mensen, onze cultuur, ons, onze historie en onze normen en waarden’. Met daarachter de afbeelding van een Nederlandse vlag.

Men voegt eraan toe dat alleen door samen te werken Nederland nog kan worden gered. Opvallend is dat men ook samenwerking zoekt in Europa, omdat er ook in andere landen om zogenaamde ‘remigratie’ wordt gevraagd van mensen van buitenlandse afkomst. Europa stond de laatste jaren niet op de rechtse agenda.

Ook Jan, aanwezig bij de Defend Netherlands-demonstratie in Lisse, is voor die remigratie. Moeten dat deportaties worden, zoals door de immigratiepolitie in Amerika uitgevoerd de laatste maanden? ‘Zo zwaarbewapend is misschien wat overdreven, maar de illegalen in Nederland mogen er van mij keihard uitgezet worden.’ In de tegenwerping dat veel van die mensen toch juist ook voor ons aan het werk zijn en we dus hard nodig hebben, kan Jan zich deels vinden. ‘Maar dat is wel omdat ze onder de prijs werken. Dat is alleen maar oneerlijke concurrentie voor Nederlanders.’

‘Zo zwaarbewapend als in Amerika is misschien wat overdreven, maar de illegalen in Nederland mogen er van mij keihard uitgezet worden’

Hij is voor opvang van vluchtelingen in de regio, omdat er ‘mensen uit busjes worden gegooid, vanuit Duitsland’. Hij zegt geen racist te zijn: ‘Ik heb mijn Eritrese buren bijvoorbeeld geholpen de cv-ketel aan te sluiten. Ik heb geen hekel aan zwarten, maar zie mijn land afglijden. Als mensen mij daarom een racist vinden, dan moet dat maar. En natuurlijk lopen er hier doorgewinterde nazi’s tussen, maar die doen het toch ook uit liefde voor het blanke ras? Dat is toch ook gewoon vrijheid van meningsuiting?’

Tijdens de raadsvergadering in het gemeentehuis van Lisse spreekt een 23-jarige vrouw ‘namens Defend Netherlands’. Ze wenst voor zichzelf ‘een huisje, een boompje en een beestje’, maar kan geen huis krijgen. Daar wacht ze al tien jaar op, terwijl ‘hun binnenkomen en het zomaar krijgen’. Niet omdat ze geen begrip heeft voor vluchtelingen, maar de overheid ‘lijkt geen grip meer te hebben op de situatie’.

Ze heeft ook het gevoel dat de Nederlandse normen en cultuur worden bedreigd. Ze haalt Sinterklaas als voorbeeld aan, maar noemt daarbij niet de zwartepietendiscussie. Ze eindigt haar verhaal door nogmaals een relatie te leggen tussen de asielstroom en het tekort aan woningen: ‘Er moet een migratiestop komen, zodat de woningnood kan worden opgelost en de eigen cultuur beschermd.’ 

Overgewaaid

In de maanden na de eerste demo’s van Defend Netherlands verschijnt een rapport van de AIVD. Die is ongerust over de opkomst van extreemrechts in Nederland. De veiligheidsdienst spreekt over rechts-extremisme, als het gaat over vreemdelingenhaat, haat tegen elementen uit vreemde culturen en het zogenoemde ultranationalisme. Met extremisme in meer algemene zin bedoelt de dienst ‘groeperingen die veranderingen in de samenleving nastreven die een gevaar kunnen opleveren voor de democratische rechtsorde’.

Concreet gaat het dan bijvoorbeeld om haatzaaien, het verspreiden van desinformatie en het demoniseren en intimideren van mensen. In 2018 waarschuwde de inlichtingendienst al voor de opkomst van extreemrechts in Nederland. Dat werd volgens de dienst in Europa aangewakkerd door het uitroepen van het kalifaat door IS en een reeks van jihadistische, terroristische aanslagen in West-Europa die daarop volgde. ‘Een andere oorzaak was de vluchtelingenstroom die in de loop van 2015 op gang kwam naar Europa en Nederland.’

Het rechts-extremisme was toen vooral gekant tegen de islam. Het was de Nederlandse Volksunie, een voormalige neonazistische groepering stammend uit de jaren zeventig, die nog protesten organiseerde bij asielzoekerscentra. Maar er ontstonden ook nieuwe groepen, zoals Demonstranten Tegen Gemeenten (DTG) en United We Stand Holland (UWS). De AIVD constateerde toen ook al een toename van rechts-extremistische uitingen op internet. 

Toen in 2016 de vluchtelingenstroom afnam, verdwenen deze clubs weer van het toneel. Maar de AIVD constateert wel dat het anti-islamgedachtengoed de boventoon blijft voeren, waarbij nauwelijks onderscheid wordt gemaakt. ‘Moslims zijn migranten, zo lijkt de redenatie,’ schrijft de dienst in zijn rapport. ‘Het gaat bij extreemrechts inmiddels niet meer om de traditionele neonazi’s, die hun wortels in de jaren tachtig hebben, maar veel meer om het geluid van de alt-right-beweging, die over is komen waaien uit de VS.’ 

In november van 2025 stijgt een nummer met stip in de nationale hitlijst. Het is de met AI gegenereerde track Wij zeggen nee, nee, nee tegen een AZC. De teksten zijn nogal ondubbelzinnig:

‘Alle grenzen open, ons land is in nood, 

Nederland verdrinkt, ons erfgoed gaat dood.

Ze overspoelen ons met mensen die hier niet passen, 

asielzoekers met fatbikes, iPhones, dure jassen. 

Wij zeggen nee, nee, nee, tegen een AZC, 

genoeg is genoeg, vol is vol, weg ermee. 

Voor onze kinderen, voor ons bestaan, 

is het nu gedaan. 

We noemen ons racisten, fascisten, mensen met haat, 

omdat we vechten voor onze vrouwen op straat.’

De track blijkt gemaakt door iemand met het alias JW ‘BrokenVeteran’, met gebruikmaking van kunstmatige intelligentie. Begin november staat het nummer met 800.000 views op plek 17 in de Spotify Top 50. Het nummer staat dan al een tijdje gelinkt op de site van Defend Netherlands, dat inmiddels op Facebook 9000 volgers heeft en op Telegram net iets meer dan 3000. Op Instagram heeft men de meeste volgers: 27.700. 

Niet duidelijk is dan nog wie de leiders zijn van Defend Netherlands. Online zijn ze niet te vinden, en ook in het openbaar lijkt niemand aanspreekbaar. Een persoon die zich na de grote demonstratie in Den Haag wel wil uitspreken als woordvoerder is Eldor van Feggelen. De zender Ongehoord Nederland (ON) laat hem eind oktober aan het woord bij de opvangboot voor asielzoekers in Rotterdam, de Silja. Hij staat daar in een zwarte hoodie, met een Nederlandse vlag op zijn mouw en ‘Defend Netherlands’ voorop. ‘Iedereen is eigenlijk Defend Netherlands,’ zegt hij. 

Bij ON stelt Van Feggelen dat er op de Silja veel misstanden zijn en geweld. Hij verwijst naar een brief die de medische staf op het schip heeft gestuurd, begin 2025, over de slechte omstandigheden op het vaartuig. Maar dat is bij nadere bestudering meer een brief waarin zij hun bezorgdheid uiten over de omstandigheden voor de asielzoekers dan een uiting tegen het verblijf van hen in Nederland. Van Feggelen noemt vervolgens enkele standpunten waar Defend Netherlands volgens hem voor staat: het stoppen van de Spreidingswet, het sluiten van de grenzen en ‘geen verdere bouw meer van azc’s’. 

ON vraagt of Van Feggelen geweld zou gebruiken of uitlokken met Defend Netherlands. Hij ontkent dat, maar zegt dat wel te zullen doen als zijn buurt ‘onveilig zou worden’, of als ‘oude vrouwtjes worden aangevallen’. 

Wekenlang getreiterd

ON monteert in haar item het beeld van een incident in Raamsdonksveer, waar een 17-jarige jongen een oudere vrouw aanvalt. Bij het bekijken van berichten over het voorval in oktober 2025 blijkt dat de jongen door de vrouw eerst bij zijn nekvel zou zijn gegrepen, omdat hij vuurwerk zou hebben afgestoken. Dit wordt door zowel ON als Van Feggelen niet vermeld. 

De jongen wordt na de publiciteit rondom het filmpje wekenlang getreiterd en het bedrijf van zijn vader zwartgemaakt. De jongen wordt zelfs in elkaar geslagen, waarna de politie onderzoekt of dit kan zijn gedaan door personen die zich associëren met Defend Netherlands. De politie laat ons weten dat het onderzoek naar het incident met de vrouw inmiddels is afgerond.

Justitie bevestigt dit: in deze zaak zal eind januari een minderjarige verdachte voor de kinderrechter moeten verschijnen op verdenking van mishandeling. Het onderzoek naar het mogelijk in elkaar slaan van de 17-jarige jongen loopt nog, aldus de politie.

Dan blijkt dat Van Feggelen zelf niet brandschoon is. Hij is een meerdere keren veroordeelde drugscrimineel die in 2017 tot 30 maanden cel werd veroordeeld voor het in bezit hebben van een partij synthetische drugs en illegaal vuurwerk en voor lidmaatschap van een criminele organisatie.

Vervelend genoeg voor Van Feggelen ging tijdens zijn arrestatie per ongeluk het wapen van een marechaussee af, waardoor hij in zijn buik werd geschoten. Hij verzette zich na zijn detentie tijdens de coronaperiode actief tegen de maatregelen, waarvoor hij ook een straf kreeg. Hij transformeerde zich daarna tot anti-asielactivist. 

Van Feggelen is ook aanwezig bij de demonstratie op het plein in Lisse, eind november. Daar gaat hij bij het vak dat is gereserveerd voor een tegendemonstratie in gesprek met de enige drie mensen die daar staan: enkele plaatselijke leden van GroenLinks-PvdA, die een paar spandoeken hebben opgehangen met daarop de tekst: ‘Vluchtelingen ook welkom in Lisse’ en ‘Azc Lisse solidair’. 

Van Feggelen is het plein overgestoken om met de drie Lissenaren van gedachten te wisselen. Ze vragen aan hem: ‘Nederland is zo’n rijk land, waarom bent u dan tegen een azc?’ Van Feggelen antwoordt met een statistiek: ‘In asielzoekerscentra vertoont zo’n 7 procent problematisch gedrag, waar wij de overlast van ondervinden als ze buiten komen. Dat willen we niet.’ Van Feggelen heeft een tegenvraag: ‘Zou u die mensen in huis willen nemen?’ Een van de vrouwen reageert: ‘Nee, maar dat doe ik ook niet met Nederlanders.’

‘Woordvoerder’ Eldor van Feggelen: ‘In asielzoekerscentra vertoont zo’n 7 procent problematisch gedrag, waar wij de overlast van ondervinden. Dat willen we niet’

De bewoners van Lisse denken dat Nederlanders net zo goed overlast ondervinden van hun eigen landgenoten als van buitenlanders. Bijvoorbeeld van mensen die in een psychose belanden. ‘Maar dat is meer een probleem van de capaciteit van de gezondheidszorg in ons land,’ stellen ze vast. Met dat laatste is Van Feggelen het eens. Na een gesprek van zo’n tien minuten geven ze elkaar een hand en steekt Van Feggelen het plein weer over, in de richting van zijn demonstratie.  

De Lissenaren zeggen graag in gesprek te zijn geweest met een woordvoerder van Defend en ze hebben ook niet de indruk dat zij met neonazi’s te maken hebben gehad vanavond: ‘We moeten met elkaar praten. Dat is in deze tijden het belangrijkste.’ Een kwartier later wordt er in Lisse vuurwerk afgestoken, waarna de demonstratie door de politie uiteengedreven wordt. Jongens rennen de zijstraten in, opgewonden lachend. Hier en daar vallen wel wat klappen. 

Kort daarna is het weer rustig op het plein. De volgende dag is het nieuws dat de gemeente Lisse verdergaat met zoeken naar een locatie voor een azc om aan de landelijke Spreidingswet te kunnen voldoen. De Defenders laten op Instagram weten niet te snappen waarom hun demonstratie met geweld uit elkaar werd geslagen. ‘De politie zou zich moeten schamen.’

‘Kogel door je kop’

Een week na de vergadering in het gemeentehuis van Lisse volgt er nog een bijeenkomst over het onderwerp van een azc. Daar wordt door burgemeester Jasper Nieuwenhuizen (VVD) een einde gemaakt aan de inspraak van Eldor van Feggelen van Defend Netherlands. Dat is omdat hij alleen ingaat op het ingrijpen van de politie de week ervoor, wat hij buiten proportie vond, en niet op de mogelijke plannen voor een azc. 

Kort na deze tweede vergadering maakt de burgemeester bekend dat hij een doodsbedreiging heeft gekregen via een direct message op Instagram met de tekst: ‘Linkse homo moet je een kogel door je kk kop hebben.’ De burgemeester geeft aan aangifte te gaan doen van de bedreiging. 

Niet duidelijk is van wie het privébericht afkomstig is, en of het wellicht door een Defend-lid is verstuurd. Omdat het mogelijk ‘om een jong persoon zou gaan’, twijfelde de burgemeester wel over de aangifte. ‘Het is de vraag of hij zijn daden kon overzien. Maar leeftijd mag geen excuus zijn bij het doen van dit soort bedreigingen.’