Bart Nijman

Bart Nijman: 'Voor 2026 zouden grote verlichte voornemens moeten liggen'

'Toch lijken Europese politieke, sociale en culturele leiders geen enkele drang te voelen deze beweging aan te voeren'

Aan het begin van een nieuw jaar wensen we elkaar het goede en maken we zelf vaak ook wat voornemens voor verbetering en vooruitgang. Minder snoepen, meer sporten. Vaker je ouders bellen of oma bezoeken. Minder schermtijd, meer aandacht voor de kinderen. En eindelijk eens doorpakken op een paar grote klussen die al lang op je liggen te wachten. Vol goede moed en met het optimisme van een frisse start.

Uit talloze sociologische onderzoeken blijkt altijd dat mensen hun eigen leven, werk, familie en omstandigheden hoger waarderen dan de wereld daarbuiten. Land, politiek en samenleving gaan de verkeerde kant op (een vijf of lager), met onszelf gaat het eigenlijk altijd wel een zeven of beter. 

We zijn namelijk geneigd om klein te houden wat je niet groots aan kunt pakken. Op het wel en wee in eigen leven en sociale omgeving, dat je grosso modo volgens eigen voorwaarden kunt inrichten, heb je meer invloed dan op het woeden der gehele wereld. Wat meer grip biedt, geeft meer voldoening. Het is daarbuiten waar men er een potje van maakt, maar ach: daar doe je toch niets aan.

Het is goed om houvast aan dat relatieve optimisme te hebben en gelukkig mag uw columnist concluderen dat diezelfde logica ook voor hem geldt: het huis is aardig opgeruimd, het humeur daarom doorgaans ook, de eigen toekomst is zonniger dan grijs.

Toch is het ook moeilijk voor iemand die op dagelijkse basis het wereldnieuws volgt door de lens van vrijheid, cultuur en beschaving, om het nieuwe jaar met montere blik tegemoet te treden. 2026 is het kleine en overzichtelijke waarop je enige grip kunt hebben, maar wat ligt daar voorbij, in 2030, 2050, 2075?

Het Witte Huis voorspelt botweg dat de Europese beschaving al binnen binnen twintig jaar valt als er geen grote koerscorrectie komt waarbij vrije, seculiere en democratische Europeanen zich collectief hard gaan maken voor de eigen cultuur, beschaving en liberale samenleving.

We stevenen af, zo zien ook onze Amerikaanse bondgenoten, op het moment dat de autochtone Europeaan in de minderheid raakt ten opzichte van migranten. En hoe goed je eigen huis op orde lijkt: niemand kan ontkennen dat de massale migratie van de afgelopen decennia niet louter bestaat uit liberale democraten en verlichte geesten die de seculiere rechtsstaat willen eerbiedigen. 

Wie het onder ogen ziet, weet ook dat je niet tot een numerieke kentering hoeft te wachten voordat sociale spanningen hele samenlevingen op de spits drijven. Voor 2026 zouden grote verlichte voornemens moeten liggen, voor iedereen. Toch lijken Europese politieke, sociale en culturele leiders geen enkele drang te voelen deze beweging aan te voeren. Want ook zij vullen bij sociologische onderzoekjes in dat hun eigen leven een 7 of hoger krijgt.

Column