De geruchtmakende moord op Charlie Kirk: 'Hey fascist, vang!'

‘Jij bent het enige waar ik me zorgen om maak, lief.’ Het zijn de laatste woorden die Tyler Robinson in vrijheid in een chat stuurt naar zijn mannelijke huisgenoot, en vermeende liefdespartner. Het is enkele uren nadat hij met één schot een einde maakte aan het leven van de 31-jarige Amerikaanse conservatieve opiniemaker Charlie Kirk. 

Het is een schot dat werd afgevuurd op woensdag 10 september, om 12.23 uur lokale tijd. De trekker wordt overgehaald op de Utah Valley University in de plaats Orem, in de Amerikaanse staat Utah. Het is een plaatselijke universiteit die op haar website inclusiviteit claimt, en zegt betaalbaar en kwalitatief onderwijs te willen bieden aan studenten van allerlei komaf.

{{ trans('customs.newsletter_signup.responsemsg') }}

{{ trans('customs.buttons.signup') }}

Vul een geldig emailadres in. {{ errors . email[0] }}

Het lijkt ironisch dat uitgerekend op deze vrijdenkende universiteit de ultieme daad van intolerantie plaatsvindt. Een nekschot voor een man die door de opleiding is uitgenodigd om op basis van zijn rechtse ideeën in debat te gaan met haar studenten. 

Fontein van bloed

De laatste uitwisseling die Kirk met een ander mens in zijn leven zal hebben, is met een wiskundestudent van de universiteit. Hunter Kozak deed op Utah Valley maandenlang onderzoek naar schietpartijen in de VS. Hij vraagt bij de partytent van Kirk met daarop de tekst ‘Prove me wrong’ daarom aan hem: ‘Weet u hoeveel transgender Amerikanen er de afgelopen tien jaar massaschietpartijen hebben gepleegd?’ 

Kirk reageert daar direct op: ‘Te veel.’ Kozak antwoordt: ‘Het waren er vijf. Weet u hoeveel overige Amerikanen massaschietpartijen pleegden?’ Dan spreekt Kirk de laatste woorden uit, voordat hij zelf uit het leven wordt geschoten. ‘Tel ik bendegeweld mee of niet?’

Kort daarop volgt het schot dat in de hele wereld zal echoën en waarvan de grote nieuwsmedia in ieder geval de beelden niet zullen uitzenden. De fontein van bloed die daarop uit Kirks nek spuit, is te gruwelijk en bijna te grotesk om naar te willen of kunnen kijken. Kirk wordt in een SUV naar het ziekenhuis vervoerd, waar hij wordt doodverklaard. 

Pas na zijn dood wordt duidelijk welke grote rol Kirk speelde bij de opkomst van de MAGA-beweging (‘Make America Great Again’) in de Verenigde Staten. Hij zou de grote verbinder zijn geweest van de jonge kiezer aan de Republikeinse Partij. Dat zou Donald Trump hebben geholpen de laatste verkiezingen te winnen. 

Voorheen ging 60 procent van die jonge stemmen bijna standaard naar de Democraten, maar tijdens de laatste verkiezingen slaagde Kamala Harris als eerste er niet in dat voor elkaar te krijgen. Ze strandde op 54 procent, terwijl Trump op 43 procent uitkwam. Volgens deskundigen zijn dat percentages die het verschil maken tussen het winnen en verliezen van de verkiezingen. 

Charlie Kirk was actief met zijn organisatie Turning Point USA, die hij al op 18-jarige leeftijd oprichtte. Dat was niet lang nadat de sprekers tijdens een zogenaamde ‘Youth Government Day’ op zijn eigen universiteit het publiek in slaap deden sukkelen. Tot Kirk het woord nam en zijn bevlogenheid de aandacht trok. Die scherpte werd die dag ook opgemerkt door een conservatieve zakenman, die nog geen maand later samen met hem de organisatie oprichtte. 

De uitgangspunten van Turning Point USA, terug te vinden op hun website, kunnen niet Amerikaanser zijn. De hyperbolen zijn in alle standpunten terug te vinden. De constitutie is volgens ‘TPUSA’ het ‘meest uitzonderlijke document ooit geschreven’, de Verenigde Staten zijn ‘het meest geweldige land in de historie van de wereld’, en kapitalisme is ‘het meest morele en aantoonbaar beste economische systeem ooit ontdekt’.

Deze nogal hysterische bewoordingen pakken in de praktijk niet voor iedereen even voordelig uit, blijkt uit de stellingnames en grote woorden die Kirk tijdens vele mediaoptredens en optredens in het land in zijn mond neemt. Kirk was een kampioen in het generaliseren van zaken en het opleggen van stereotypes op groepen mensen. De vertaling van zijn waarden naar het grote publiek leidden tot uitspraken dat anticonceptie vrouwen ‘boos en bitter’ zou maken.

Zwarte vrouwen zouden volgens Kirk alleen vanwege positieve discriminatie aan hun posities zijn gekomen en zelf niet de hersencapaciteit hebben om die zelfstandig te bereiken

In zijn conservatief-christelijke denkbeelden heeft de vrouw die niet is getrouwd of kinderloos blijft een afwijking. Ook deed hij dubieuze uitspraken over zwarte vrouwen. Die zouden alleen vanwege positieve discriminatie aan hun posities zouden zijn gekomen, maar zelf ‘niet de hersencapaciteit hebben’ om die zelfstandig te bereiken. Dat ging onder anderen over Michelle Obama. 

Verder refereerde Kirk in een discussie aan een Bijbeltekst waarin het stenigen van homoseksuelen wordt beschreven. Ook vond hij dat homostellen kinderen willen ‘corrumperen’ – kennelijk willen overhalen homoseksueel te worden. Hoewel de LHBTQ-gemeenschap in de VS haar afschuw over de moord op Kirk uitsprak, voegde men daar wel fijntjes aan toe dat Kirk eindeloze hoeveelheden desinformatie over LHBTQ-personen verspreidde: ‘Het vertellen van leugens en toedienen van giftige taal over transgenders was onderdeel van zijn retoriek, en tijdens zijn evenementen.’ 

Kirk had ook een duidelijke mening over wapenbezit in de VS. Na een massale schietpartij in de plaats Nashville deed hij de volgende uitspraak: ‘Je zult in een samenleving waarin burgers gewapend mogen zijn, dit soort schietpartijen nooit tot nul kunnen reduceren. Maar, ik denk dat dat het waard is.’ 

Raketwerper

Na de moordaanslag op Charlie Kirk wordt binnen 48 uur een verdachte aangehouden. Het blijkt geen linkse activist te zijn, zoals president Donald Trump al beweert nog voor er ook maar iemand gearresteerd is. Het is een jonge inwoner van de staat Utah zelf. Zijn naam is Tyler James Robinson. Hij is 22 jaar oud en college-student. Nadat hij is aangehouden, wordt steeds meer over hem bekend. Maar het beeld dat Trump van de dader schetste, kantelt op een verrassende manier.

Tyler is in een traditionele mormoonse familie opgegroeid, met nog twee broers, in de stad Washington City, in het zuiden van Utah. De mormonen zijn een christelijke stroming die naast de Bijbel ook het Book of Mormon aanhangen. Ze hebben hun basis in de stad Salt Lake City, in Utah. Ze zijn vooral gericht op conservatieve familiewaarden en de onthouding van verslavende middelen, tot aan cafeïne toe. 

Tylers ouders, Matthew en Amber, stemden tijdens de laatste verkiezingen op de Republikeinse Partij. Zij blijken uitgerekend diehard ‘MAGA’-aanhangers te zijn. Ook de eerste foto’s die opduiken van Tyler komen niet overeen met het beeld van een linkse activist. Het zijn foto’s van Tyler op sociale media, met allerlei heftig wapentuig in zijn handen.

Ze werken achteraf gezien bijna op de lachspieren, als de uitkomst van zijn wapengebruik niet zo verdrietig was. Hij is als kind gefotografeerd met in zijn handen semiautomatische geweren, een levensgrote mitrailleur, en zelfs een raketwerper. Of zoals Amerikanen dat beschrijven onder de foto’s op het web: hij werd op jonge leeftijd al ‘geïntroduceerd’ tot wapens. Het wapen waarmee hij Charlie Kirk doodschoot, had hij nota bene van zijn opa gekregen.

Het is een conventioneel Mauser-jachtgeweer met daarop een vizier, waarmee hij met één schot zijn doel wist te raken. Kennelijk had Tyler genoeg oefening gehad in het schieten. In de Verenigde Staten hoeft dat trouwens niet iets afwijkends te zijn. De jacht is in de wildernis van Amerika een veel beoefende sport.

Tyler is uitermate slim. Hij scoort op de middelbare school hoog in toetsen. Na zijn highschool verovert hij een beurs. Die stelt hem in staat om vier jaar lang onderwijs aan de Utah State University te gaan volgen. Het is een openbare universiteit met bijna 30.000 studenten. Veel daarvan zijn mormoons, maar het karakter van de school is openbaar. ‘Deze jongen is een genie, hij heeft eindeloos veel keuzes voor zijn toekomst,’ schrijft zijn moeder trots op sociale media. Tyler is er zelf ook verguld mee.

Nadat Tyler zijn voltreffer heeft afgevuurd in de richting van de tent van Charlie Kirk maakt hij zich uit de voeten met zijn wapen. Hij springt van het dak van de universiteit, waar hij zich had gepositioneerd. Dan verstopt hij zijn in een handdoek gewikkelde geweer bij een struik en wisselt hij terug naar eerder die dag gedragen kleding. Vervolgens stapt hij in zijn auto en rijdt hij naar huis. Naar St. George, een stad in het zuidoosten van de staat Utah. Daar waar hij is opgegroeid en waar hij ook weer is gaan wonen.

Inmiddels is de paniek uitgebroken op de Utah Valley University, nadat Charlie Kirk dodelijk is geraakt. De politie start een ‘manhunt’. De eerste signalering van een mogelijke dader is het filmpje van een donker figuur die zich over het dak van de universiteit naar achteren beweegt. Later worden ook beelden getoond van iemand die van een dak van de universiteit springt en vlucht, nadat hij een object naar beneden heeft gegooid.

Dan zijn er beelden van een jongen die de trappen van het gebouw neemt, die volgens de politie de dader kan zijn. Het is een slungelige figuur, met een petje op en een zonnebril, een blauwe broek en een shirt met daarop een Amerikaanse vlag. Aan zijn voeten heeft hij een paar Converse All-Stars. 

Ook het geweer waarmee Tyler heeft geschoten wordt gevonden en getoond in de media. Tylers opa ziet de foto en vraagt zich in paniek af hoe het kan dat het wapen dat hij aan zijn kleinzoon heeft gegeven bij de aanslag is gebruikt. Hij probeert Tyler telefonisch te bereiken, maar die neemt niet op.

Tyler drukt zijn opa weg op zijn telefoon en het is wel duidelijk waarom. Hij is de dader en deelt dat later op de dag wel met zijn huisgenoot, de 22-jarige Lance Twiggs. Hij appt hem dat hij onder zijn toetsenbord moet zoeken. Daar blijkt een briefje te liggen met daarop de tekst: ‘Ik had de kans om Charlie Kirk uit te schakelen en ik heb die kans gegrepen.’ 

Zijn huisgenoot denkt nog even dat het om een grap gaat. Dan komt Tyler met een antwoord dat ook veel onthult over de relatie die ze tot elkaar lijken te hebben: ‘Het gaat goed met me, mijn lief. Ik moet mijn geweer nog pakken. Ik had erop gehoopt het geheim te houden tot mijn dood. Het spijt me dat ik jou hierin betrek.’

De huisgenoot kan nog steeds nauwelijks geloven dat Tyler de moord heeft gepleegd. Tyler appt dan terug: ‘I am, I’m sorry.’ Twiggs vraag hem waarom hij het heeft gedaan. Tyler reageert: ‘Ik had genoeg van zijn haat. Sommige haat is gewoon niet meer acceptabel.’

Huisgenoot Lance Twiggs vraag waarom hij het heeft gedaan. Tyler reageert: ‘Ik had genoeg van zijn haat. Sommige haat is gewoon niet meer acceptabel’

Tyler heeft dan Twiggs al laten weten dat hij zich zorgen maakt over mogelijke sporen die hij op zijn wapen heeft achtergelaten. Eerder gaf hij aan dat hij hoopte dat zijn daad nooit uit zou komen, als het wapen niet zou worden teruggevonden. Niet lang daarna herkent Tylers moeder hem op de opsporingsbeelden. Ze vraagt hem waar hij was in de uren van de moordaanslag. Als ook zijn vader Tyler denkt te herkennen op de opsporingsbeelden, en hem vraagt om een foto van het wapen van zijn opa op te sturen, weigert hij dat. 

Liever zelfmoord

Uiteindelijk geeft hij aan zijn vader toe dat hij de dader was. Maar hij laat zijn familie weten dat hij liever zelfmoord pleegt, dan dat hij zich overgeeft aan de politie. De ouders brengen hem in contact met een gepensioneerde beveiliger die ook werkt als voorganger bij de mormoonse kerk.

Hij overtuigt Tyler ervan de hand niet aan zichzelf te slaan en ze brengen hem na een bijeenkomst in het huis van zijn ouders naar het dichtstbijzijnde politiebureau. Voordat dit gebeurt, stuurt hij nog een berichtje naar zijn vriend Lance: ‘Ik ga mijzelf vrijwillig aangeven. Jij bent alles waar ik me zorgen over maken, lief.’

Achteraf wordt ook meer duidelijk over de rol die Lance Twiggs speelde in het leven van Tyler. Hij blijkt niet betrokken te zijn bij het moordcomplot. Hij heeft zelfs nadat hij de apps van Tyler binnenkreeg meteen contact gezocht met de FBI. Achteraf geeft de politie aan dat hij een belangrijke rol speelde in de aanhouding van Tyler.

Nog niet helemaal duidelijk is dan of Lance Twiggs en Tyler inderdaad een relatie met elkaar hadden. Een buurjongen vertelt later aan het Amerikaanse weekblad Newsweek dat hij de twee kort voor de aanslag hand in hand had zien lopen en elkaar zag kussen. Hij geeft ook aan dat Tyler toen volledig in het zwart was gekleed. 

Twiggs zou in de periode kort voor de moord op Kirk het proces van transitie van man tot vrouw in zijn gegaan. Hij wordt omschreven als ‘het zwarte schaap’ van zijn familie. Maar ook als een zachtaardig persoon die op jonge leeftijd uit het huis van zijn ouders is gezet omdat hij volgens zijn vader juist ‘te problematisch’ en ‘te weinig respectvol’ is. Hij woont een tijdje bij zijn grootouders waarna hij onderdak vindt in een huis met enkele studiegenoten.

Als die vertrekken, trekt Tyler bij hem in. In het huis aan de River Road, in de plaats St. George, in Utah. Tyler heeft dan al een overstap gemaakt van ‘Utah State’ naar een technische universiteit op een veel kleinere afstand van de plaats waar hij opgroeide. Waarom hij al na een paar maanden afscheid nam van de universiteit waarvoor hij een scholarship kreeg, blijft onduidelijk. Inmiddels zit hij in het derde jaar van het technisch college.

Enkele weken voor Tyler zijn schot afvuurt, lijkt hij al flink te zijn geradicaliseerd. Volgens zijn familie is hij tijdens een familiebijeenkomst die vlak voor de aanslag plaatsvindt ‘vol van haat’ over Charlie Kirk. Hij heeft het over Kirk omdat hij erachter is gekomen dat deze binnenkort een bezoek aan de universiteit in Utah zal gaan brengen.

Na zijn daad komen oud-schoolgenoten aan het woord over Tyler die in 2021 zijn highschooldiploma haalde. Een van hen noemt hem de enige ‘linkse’ persoon binnen zijn familie. Zijn oma noemt haar kleinzoon ‘de meest verlegen persoon’, die ‘nooit in de problemen kwam’ en ‘nooit over politiek sprak’.

Een mentor van zijn school is geschokt dat Tyler de dader bleek te zijn. Ze kent hem als een stille, intelligente jongen, die altijd wel op zichzelf was. Een buurvrouw in St. George noemt hem de jongen die altijd te hard reed in zijn Amerikaanse sportwagen en die nooit groette. 

Nadat Tyler is aangehouden en zijn wapen is gevonden, blijkt dat hij teksten heeft geschreven op de kogelhulzen die hij gebruikte. Daarop stond: ‘Hey fascist! Catch.’ En: ‘If you read this, you are gay LMAO.’ En: ‘Oh bella ciao, bella ciao, bella ciao, ciao, ciao.’ Het zijn ironiserende teksten. Charlie de fascist moet een kogel vangen. En: ‘Als je dit leest, ben je homoseksueel, ik lach me rot.’ En de derde tekst slaat op het Italiaanse, antifascistische revolutionaire strijdlied Bella Ciao. 

Op de huls van de kogel die een einde aan het leven van Charlie Kirk maakte, stond het volgende: ‘Notices bulges OwO what’s this?’ Het is een satirisch bedoelde tekst die in internetgemeenschappen wordt herkend als een manier om iemand belachelijk te maken, op een seksueel getinte manier: ‘O, ik zie een bobbel in je broek, wat is dat nou?’ 

De politie laat een dag later weten dat de teksten nogal ondubbelzinnig zijn, maar kenners van het soort websites dat Tyler bezocht, beweren dat er in de uitspraken die Tyler doet meerdere lagen kunnen zitten, met betekenissen die alle kanten op kunnen gaan. Tyler zou bijvoorbeeld lid geweest kunnen zijn van de Groyper-gemeenschap, een alt-rightbeweging die Charlie Kirk nog niet rechts genoeg vond en een trollenoorlog tegen hem was gestart.

Maar die bewering lijkt, zeker gezien de antifascistische teksten op de kogelhulzen en Tylers relatie met een transseksueel, niet geloofwaardig. Uit het openbaar verkiezingsregister blijkt dat Tyler bij de laatste verkiezingen geen stem op een partij heeft uitgebracht. 

Verboden wapenbezit

Half oktober verschijnt Tyler voor het eerst voor de rechtbank in Utah. Dat gebeurt digitaal. Tijdens de voorgeleiding is er een videoverbinding met de gevangenis waar hij wordt vastgehouden. Hij is te zien in een groen vest dat gedetineerden aankrijgen als men bezorgd is dat zij zichzelf wat aandoen. Hij wordt door de aanklager officieel beschuldigd van de moord op Kirk en het in gevaar brengen van de levens van andere personen die in Kirks buurt stonden.

Ook wordt hij verdacht van verboden wapenbezit, obstructie van de rechtsgang (door zijn wapen en kleding te verstoppen na de aanslag), en het beïnvloeden van getuigen (hij vroeg Lance om de berichten die ze uitwisselden achteraf weg te gooien en te zwijgen over zijn daad tegenover de politie). In de aanklacht zal zwaarder wegen dat hij Kirk zou hebben vermoord omdat Tyler het niet eens was met diens politieke overtuigingen.

De rechter deelt hem mee dat hij tot de doodstraf kan worden veroordeeld voor zijn vergrijpen, of een gevangenisstraf die uiteen kan lopen van 25 jaar tot levenslang. De openbare aanklager laat tijdens die eerste zitting weten dat hij uit is op de doodstraf voor de verdachte van de moord op Kirk. 

Een paar weken later krijgt Tyler een advocaat toegewezen door de staat. Hij heeft inmiddels al laten weten niet aan het onderzoek naar de moord op Charlie Kirk mee te willen werken. De aanklager is ondertussen bezig met het verzamelen van het bewijs en het horen van de vele getuigen. Op de handdoek waarin zijn wapen was gewikkeld, is het DNA van Tyler gevonden. Omdat er zoveel mensen moeten worden gehoord over de aanslag kan het horen van de getuigen nog wel even in beslag nemen. 

Half januari moet Tyler weer voor de rechtbank verschijnen. Inmiddels heeft hij verzocht om dan in gewone kleren voor het hekje te mogen staan in plaats van een gevangenis-outfit. Om zo te worden gezien als een verdachte en niet als iemand die al is veroordeeld. De rechter is akkoord. 

De weduwe van Charlie Kirk vergaf Tyler al snel voor zijn daad. Dat was naar religieus voorbeeld. Ze wil niet met lege handen bij de hemelpoort aankomen

De FBI is onder de administratie van Donald Trump inmiddels bezig om te bezien of er misschien nog andere mensen waren die in een complot zaten om een terroristisch tintje aan de aanslag te kunnen geven, waarbij de kogel van links kon zijn gekomen. Voorlopig is daar geen enkele aanwijzing voor. De weduwe van Charlie Kirk vergaf Tyler verrassend genoeg al snel zijn daad.

Dat was naar religieus voorbeeld, op de massale herdenkingsdienst die in september in een stadion in Arizona werd gehouden. Ze wil niet met lege handen bij de hemelpoort aankomen, gaf ze aan: ‘Mijn echtgenoot Charlie wilde jonge mannen redden zoals degene die hem vermoordde. Die jonge man, ik vergeef hem. Want dat is wat Christus zou doen en wat Charlie zou doen.’