Leon Verdonschot: 'U heeft als regeringspartij he-le-maal niks voor elkaar gekregen, ook niet voor uw eigen achterban'

Beste Caroline van der Plas,

De termen ‘links’ en ‘rechts’ zijn niet meer zo helder als vroeger. Is het links om kritisch op de islam te zijn, of juist rechts? Ik zou om allerlei linkse redenen (vrouwenrechten, vrijheid, gelijkheid, LHBTI-rechten) zeggen: links. Maar de werkelijkheid is dat rechtse partijen doorgaans kritischer op de islam zijn dan linkse. Zo kan ik nog wel een voorbeeld of tien noemen, maar feit is ook dat de termen nog steeds wel iéts van waarde uitdrukken.

Zo is de allereerste concrete maatregel die het komende kabinet Jetten-I heeft aangekondigd, het verhogen van de bonusmogelijkheden voor bankiers. Want anders vragen die bankiers asiel aan in het buitenland, of zoiets. Ik ken geen enkel niet-parellel universum waarin je dat een linkse maatregel zou noemen. Bankiers verdienen immers bakken met geld, en een bonus is een aanmoediging van hebzucht. Naar welke afgrond hebzuchtige bankiers de wereld kunnen leiden, hebben we enkele jaren geleden meegemaakt.

Het is dus een réchtse maatregel, maar ook geen verrassende, gezien de samenstelling van het komende kabinet. Daarin zit D66; een progressieve partij, die economisch rechts is: meerdere desastreuze marktwerkingen op plekken waar die nooit hadden moeten verschijnen, hebben we te danken aan D66-bewindslieden. Een consultant in een Tesla, hobby ‘padel’: dat is de D66’er.

Het komende kabinet bestaat verder uit CDA, een gematigd conservatief-rechtse partij, die onder leiding van Henri Bontenbal een klein beetje naar links is opgeschoven. Maar de derde partij, de VVD, die van oudsher een progressievere en een conservatievere vleugel heeft maar in economisch opzicht altijd onversneden rechts is geweest, is onder leider Dilan Yeşilgöz juist behoorlijk opgeschoven naar rechts. De optelsom van dit alles wordt geen links kabinet, maar een centrumrechts kabinet, wat ook nogal logisch is in een land dat altijd eerder rechts dan links stemt, en waar de linkse partijen samen kleiner zijn dan ze ooit waren. 

Maar deze week zag ik u dit kabinet duiden. Je zou het soms vergeten, maar uw partij zit nog steeds in het huídige demissionaire kabinet, en levert daar onder meer de slechtste minister die we ooit hebben gehad, de levende ramp Femke Wiersma, die geen beleid maakt maar het alleen maar tegenhoudt, ten koste van zowel dieren, boeren, woningzoekenden als van de volksgezondheid.

U heeft als regeringspartij he-le-maal niks voor elkaar gekregen, ook niet voor uw eigen achterban. En hoe duidt u na die kolossale mislukking nou het komende kabinet? Door het CDA ‘heel links’ te noemen, D66 ‘knetterlinks’, en te wijzen op een denkbeeldige ‘linkse tak’ bij de VVD. Met als conclusie: dit wordt een links kabinet. 

Ook framen blijkt een kunst. De kunst om in ieder geval nog ergens in de buurt te blijven van de feiten, bijvoorbeeld. Het deed me in de verte denken aan de Newspeak uit George Orwells 1984, waarin woorden hun betekenis verliezen, en een nieuwe, fictieve taal ontstaat. Alleen was de dader in dat boek een totalitaire staat, en u kunt gewoon vrijuit nadenken. Doé dat dan ook