De schaduw achter de speeches: dit is de geheime adviseur van Mark Rutte

Wie is Tjardus van Citters?

Jarenlang bleef hij volledig buiten beeld, zelfs voor de meest ingewijde VVD'ers: Tjardus van Citters. Een communicatiewetenschapper die, naar nu blijkt, achttien jaar lang de geheime adviseur van Mark Rutte was. De onthulling in zijn boek De kapitein en de buitenboordmotor werd aanvankelijk met scepsis ontvangen. Hoe kon zo'n invloedrijke figuur zo lang onbekend blijven?

Toch bevestigt Rutte zelf de samenwerking door het eerste exemplaar van het boek in ontvangst te nemen. Van Citters was de man die Rutte hielp zijn ‘vlakke’ imago te transformeren tot een sterk politiek merk, zelf bleef hij ver weg van de Haagse hectiek en interne partijbelangen.

Van oneliner tot merkstrategie

De samenwerking begon toevallig op het Boekenbal in 2009. Een gesprek tussen ‘liberalen onder elkaar’ groeide uit tot strategische sessies. Van Citters, met zijn ervaring in commerciële campagnes, adviseerde Rutte over zijn publieke optredens en communicatie. Hij was de architect achter de 'basiswaarden' van eerlijkheid en betrouwbaarheid die het merk-Rutte moesten versterken.

Concreet bedacht hij ook scherpe oneliners, zoals de bekende 'U verkoopt politieke woekerpolissen' die Rutte in 2010 tegen Balkenende gebruikte. Rutte waardeerde de adviezen, omdat Van Citters geen politieke ambities had en daardoor een veilige en objectieve sparringpartner was.

Meer dan een adviseur: een 'vriendschap plus'

De relatie tussen Rutte en Van Citters was meer dan professioneel; het ontwikkelde zich tot wat Rutte een ‘vriendschap plus’ noemde. Rutte hield hem bewust buiten de VVD-campagneteams om zijn frisse blik te bewaren, maar deelde wel persoonlijke momenten. Zo was Van Citters al dagen voor de publieke bekendmaking op de hoogte van het overlijden van Ruttes moeder.

Ook belde Rutte hem zeventien minuten voordat hij zijn aftreden als premier aankondigde. Deze hechte band, gebouwd op vertrouwen en loyaliteit, toont een zelden geziene kant van de politicus die zijn privéleven altijd zorgvuldig afschermde.