Oud-president Filipijnen Duterte (80) fit genoeg bevonden voor rechtszaak wegens misdaden tegen de menseljkheid

ICC oordeelt: Duterte geschikt voor proces

Rechters van het Internationaal Strafhof (ICC) in Den Haag hebben de claims van Rodrigo Duterte’s advocaten over zijn 'cognitieve beperkingen' verworpen. Na beoordeling door een medisch panel is het hof stelt het ICC dat de 80-jarige oud-president in staat is om zijn procesrechten effectief uit te oefenen.

Hiermee is de weg vrijgemaakt voor de voortzetting van zijn zaak. Op 23 februari zal een cruciale hoorzitting plaatsvinden. Tijdens deze zitting beslist het hof of de bewijslast van de aanklager sterk genoeg is om een volledig proces te starten tegen Duterte, die al sinds maart 2025 vastzit in Den Haag. In het verleden zei hij nog dat hij nooit door een internationale rechtbank berecht zou worden voor zijn strenge anti-drugsbeleid.

De aanklacht: misdaden tegen de menselijkheid

De kern van de zaak tegen Duterte zijn de beschuldigingen van misdaden tegen de menselijkheid, voortkomend uit zijn beruchte 'war on drugs'. Gedurende zijn presidentschap van 2016 tot 2022 werden duizenden mensen, voornamelijk kleine drugsdealers en -gebruikers, zonder enige vorm van proces gedood.

Duterte verdedigde zijn harde aanpak destijds met het argument dat vrede en orde essentieel waren voor economische vooruitgang. Critici en mensenrechtenorganisaties spreken echter van een bloedige campagne die het rechtssysteem volledig buitenspel zette en talloze onschuldige slachtoffers eiste.

Politieke nasleep en verdeeldheid in de Filipijnen

De arrestatie van Duterte op het vliegveld van Manilla in maart 2025, na een breuk met zijn opvolger Ferdinand 'Bongbong' Marcos Jr., heeft de Filipijnse samenleving diep verdeeld. Terwijl zijn harde beleid hem populair maakte bij burgers die de politieke elite van Manilla beu waren, stuitte zijn dodelijke drugsoorlog op felle kritiek van maatschappelijke organisaties.

Congreslid Leila de Lima, een van zijn felste tegenstanders, noemde de uitspraak van het ICC een overwinning voor de slachtoffers. Opmerkelijk is dat Duterte, ondanks zijn gevangenschap, in mei vorig jaar werd verkozen tot burgemeester van Davao City. Zijn dochter, vicepresident Sara Duterte, wordt bovendien getipt als een mogelijke presidentskandidaat voor de verkiezingen van 2028.