Maarten van Rossem over premier Jetten: 'Hij heeft zijn doel bereikt, maar de prijs is zijn geloofwaardigheid'

Met de aanstelling van Rob Jetten krijgt Nederland zijn eerste premier van D66-huize. Zijn politieke loopbaan kan als uitzonderlijk voortvarend worden omschreven, beginnend als voorzitter van de Jonge Democraten en fractievoorzitter van D66 in Nijmegen op zijn 22ste. Deze snelle opkomst culmineert nu in het hoogste ambt, maar het kabinet start met significante kritiek op de inhoudelijke koers.

Zijn start in de landelijke politiek was niet vlekkeloos. Na zijn snelle benoeming tot landelijk fractievoorzitter kreeg Jetten de bijnaam 'Robot Jetten' vanwege zijn ingestudeerde antwoorden. Hij wist dit imago echter van zich af te schudden en profileerde zich sterk op het klimaatdossier, waarbij hij de door politieke tegenstanders geïntroduceerde term 'klimaatdrammer' omarmde als geuzennaam.

Als minister voor Klimaat en Energie in het kabinet-Rutte IV toonde Jetten een meer pragmatische kant. De Russische invasie van Oekraïne noopte hem tot het besluit om de kolencentrales, die hij eerder wilde sluiten, langer en op hogere capaciteit te laten draaien. Deze wendbaarheid kenmerkt zijn politieke stijl, maar leidt ook tot kritiek. Maarten van Rossem stelde in zijn podcast het volgende: 'Rob Jetten heeft zijn doel bereikt, maar de prijs is zijn geloofwaardigheid.'

De spagaat van het premierschap

De kritiek van Van Rossem richt zich op de inhoudelijke concessies die het minderheidskabinet-Jetten moet doen. Volgens de historicus voert de premier 'simpelweg de bezuinigingsagenda van de VVD uit terwijl de planbureaus zijn stikstofsprookje fileren.' Dit illustreert de uitdaging voor Jetten: het balanceren van de progressieve idealen van zijn partij met de politieke realiteit van een centrumrechts minderheidskabinet.

De noodzaak om compromissen te sluiten op cruciale dossiers als stikstof en de overheidsfinanciën zal bepalend zijn voor de stabiliteit en de geloofwaardigheid van zijn regering. Van Rossem ziet voor Jetten echter wel een 'vrij goeie toekomst' weggelegd in de Nederlandse politiek. De snelle opkomst van Jetten wordt door hem beschouwd als een teken dat hij in al zijn functies een 'zakelijke en competente indruk' moet hebben gemaakt.