Wie wordt de nieuwe leider van Iran? Dit zijn de kandidaten

De dood van Ayatollah Ali Khamenei door een gezamenlijke Amerikaans-Israëlische aanval laat een gigantisch machtsvacuüm achter in Iran. Na bijna vier decennia van ijzeren heerschappij, staat het klerikale regime voor de lastige taak om in oorlogstijd een opvolger te vinden, terwijl de Israëlisch-Amerikaanse aanvallen voortduren.

De macht is tijdelijk overgedragen aan een raad, bestaande uit de president Masoud Pezeshkian, de chef van justitie Gholam-Hossein Mohseni-Eje’i, en de geestelijke Alireza Arafi. Dit trio moet de leiding op zich nemen totdat de Raad van Experts, een lichaam van 88 geestelijken, een nieuwe leider kiest. Een taak die ze sinds de oprichting van de Islamitische Republiek slechts één keer eerder hebben uitgevoerd, toen Khamenei werd gekozen in 1979.

De heersende elite wil snelheid tonen om stabiliteit uit te stralen, maar het is onduidelijk of de Raad van Experts überhaupt veilig bijeen kan komen. President Trump heeft immers gezworen dat de bombardementen doorgaan. Er moet een 'mannelijke, politiek bekwame geestelijke' worden gekozen, die loyaal is aan de republiek.

De kroonprinsen en andere kanshebbers

De schijnwerpers staan gericht op Mojtaba Khamenei, de tweede zoon van de overleden leider. Met zijn 56 jaar en diepe banden met de Islamitische Revolutionaire Garde (IRGC) lijkt hij een gedoodverfde kandidaat. Maar vader-op-zoon opvolging is een taboe in een sjiitisch land dat een monarchie omverwierp. Bovendien is Mojtaba geen hoge geestelijke en werd hij in 2019 door de VS gesanctioneerd.

Dan is er Alireza Arafi (67), een vertrouweling van Khamenei en een ervaren bestuurder. Hij was lid van de machtige Raad van Hoeders (wetgevend) en spreekt vloeiend Engels en Arabisch, maar mist de harde politieke connecties met het veiligheidsapparaat. Hij wordt gezien als een technocraat, niet als een machtspoliticus.

Vanuit de meest conservatieve hoek klinkt de naam van Mohammad Mehdi Mirbagheri. Deze hardliner is een voorstander van een onvermijdelijk conflict met het Westen en zou de dood van de halve wereldbevolking 'de moeite waard' vinden als dit leidt tot nabijheid van God. Hij vertegenwoordigt de radicale vleugel van het regime.

Twee outsiders maken de lijst compleet. Hassan Khomeini, kleinzoon van de oprichter van de republiek, heeft de naam, maar mist de invloed en werd in 2016 zelfs geweerd van een kandidatuur voor de Raad van Experts. Tot slot is er Hashem Hosseini Bushehri, een hoge geestelijke met een laag profiel die nauw verbonden is met de instituten die de opvolging beheren, maar geen sterke banden heeft met de IRGC. De strijd is dus volledig open.