Xi Jinping kijkt toe: waarom China op de achtergrond blijft na aanvallen op Iran

Terwijl de Amerikaanse president Donald Trump binnen twee maanden de regimes in Caracas en Teheran onthoofdde, bleef het antwoord van Xi Jinping beperkt tot diplomatische retoriek. De uitschakeling van de Iraanse leider Ali Khamenei en de arrestatie van de Venezolaanse president Nicolás Maduro door Amerikaanse eenheden markeren een agressieve verschuiving in de Amerikaanse strategie, waarbij China’s belangrijkste energiepartners direct werden aangevallen. Beijing kiest echter voor pragmatisme boven escalatie, schrijft CNN.

De passiviteit van China legt een fundamentele waarheid bloot over hun buitenlandbeleid: Beijing is geen militaire beschermheer. Waar de VS rekenen op harde veiligheidsgaranties voor bondgenoten, hanteert China een strikt transactioneel model. In de VN-Veiligheidsraad spreekt China schande van de schending van soevereiniteit, maar in de praktijk weigert Xi Jinping Chinese middelen of levens te riskeren voor regimes die hun eigen veiligheid niet kunnen garanderen. Het is een zakelijke afweging waarbij de stabiliteit van de Chinese economie altijd zwaarder weegt dan de loyaliteit aan een verre bondgenoot.

Deze strategische terughoudendheid is geen toeval, maar een noodzaak met het oog op de aanstaande top tussen Trump en Xi in Beijing eind deze maand. Met een fragiele handelsvloot en een economie die leunt op mondiale stabiliteit, kan China het zich niet veroorloven de relatie met Washington nu volledig te laten ontsporen. Xi Jinping begrijpt dat een directe confrontatie over Iran deze prille 'handelsvrede' zou opofferen.

Bekijk ook

Wat betekent de aanval op Iran voor China? | Nieuwe Revu

Kansen in de het Pacifische zeegebied

Achter de schermen in Beijing regeert de cijferlijst. Hoewel Iran verantwoordelijk is voor circa 13 procent van de Chinese ruwe olie-import via zee, heeft China de afgelopen jaren een enorme buffer opgebouwd. Met een strategische reserve van 1,2 miljard vaten, goed voor bijna vier maanden aan import, kan Beijing een tijdelijke blokkade van de Straat van Hormuz opvangen zonder dat de binnenlandse industrie direct tot stilstand komt. De afhankelijkheid van Teheran is daarmee gereduceerd tot een beheersbaarder risico.

Bovendien ziet de Chinese legerleiding een opportunistisch voordeel in de Amerikaanse bemoeienis in het Midden-Oosten en Zuid-Amerika. Elke dollar en elke raket die Washington uitgeeft aan regime-change in Teheran of Caracas, kan niet worden ingezet voor de 'containment' van China in het Pacifische zeegebied. Terwijl Trump de wereldorde fysiek opschudt, positioneert Xi China als de 'volwassen' grootmacht die zich niet laat meeslepen in kostbare conflicten.