Leon Verdonschot: 'uitgerekend de partijen die de overheid onbetrouwbaar noemen, willen de belofte aan de Groningers weer breken'

Beste Joost Eerdmans,

Heeft de dood van Ali Khamenei toch nog een nádeel. De discussie over de gaswinning in Groningen is er weer door geopend. Ik kom zelf uit Limburg, maar mijn inschatting is dat er een provincie is waar het wantrouwen in de overheid nóg groter is, en dat is in Groningen. Het zal geen toeval zijn dat beide provincies ver van Den Haag liggen, maar een belangrijkere oorzaak lijkt me dat ze allebei rijke ervaring hebben met een onbetrouwbare overheid. In Groningen is die pijn veel recenter, en de belofte van een eind daaraan was heel symbolisch: alle gasputten volstorten met cement. Om maar heel duidelijk te maken: dit nooit meer. Tijd voor herstel. Eerst van uw huizen, daarna hopelijk van het vertrouwen. 

Maar afgelopen week probeerde je het toch weer: het debat heropenen over de gasboringen, om zo te zorgen voor een ‘strategische reserve’ aan Gronings gas. Je kreeg steun van de PVV, hun zeven afvalligen, en van FvD. Nu kan jou geen hypocrisie worden verweten: je noemde het sluiten van de gasputten altijd al ‘de blunder van de eeuw’.   

Ik heb altijd de indruk gehad dat een groot deel van PVV- en FvD-stemmers de overheid onbetrouwbaar vindt, en dat bij JA21 een belangrijk deel van de stemmers bestaat uit ondernemers die vinden dat de overheid zich niet aan zijn eigen afspraken houdt, of steeds onderweg de spelregels aanpast. Wonderlijk dat uitgerekend deze partijen vinden dat een overheid een keiharde belofte, letterlijk gegoten in beton, weer mag verbreken. 

Je vertegenwoordigt hiermee overigens wel een meerderheid van Nederlanders die niet in Groningen wonen. Volgens een peiling van EenVandaag vindt die meerderheid dat de gasvelden in Groningen bij nader inzien toch niet dicht moeten. Ik citeer een uitspraak uit het EenVandaag Opiniepanel. ‘Ik heb te doen met de Groningers, maar er is te veel gedoe in de wereld om beton te storten in onze gasputten.’ Het zoveelste bewijs dat van iedere uitspraak slechts één deel waarde heeft: het deel ná ‘maar’. 

Volgens EenVandaag hebben de panelleden wel aangeven dat het ‘extra belangrijk’ is dat de Groningers een goede compensatie moeten krijgen. Dat ziet er dan als volgt uit: ‘Compenseer ze goed, spuit desnoods een nieuwe provincie op voor alle gedupeerden om naartoe te verhuizen.’ Een gedwongen volksverhuizing: heette dat niet onlangs nog ‘een etnische zuivering’?

Als dit de toon zet, heb ik nog wel een voorstel. Mochten er zich de komende tijd onverwachte financiële tegenvallers voordoen en het kabinet heeft behoefte aan een financiële strategische reserve: draai de terugbetalingen van de toeslagenouders terug. Ook beloofd, ook alle redenen om ieder vertrouwen in de overheid te zijn verloren, maar nood breekt wet, en ook belofte. Er is vast een EenVandaag-panellid te vinden dat ze wil compenseren met een eigen opgespoten stad.