De gemeenteraadsverkiezingen van dit jaar tonen een opmerkelijke trend: de animo voor een plek in de gemeenteraad is significant toegenomen. Uit een analyse van data van de Kiesraad blijkt dat bijna 62.000 kandidaten strijden om de ruim 8.500 te verdelen zetels. Dit is een toename van meer dan 12 procent vergeleken met de verkiezingen in 2022, toen er nog zo'n 55.000 verkiesbaren waren, meldt nu.nl.
Deze toegenomen concurrentie vertaalt zich naar gemiddeld 7,2 kandidaten per beschikbare zetel, een cijfer dat in 2022 en 2018 nog op respectievelijk 6,7 en 6,5 lag. Tegelijkertijd laat een analyse van de kandidatenlijsten een ander, meer statisch beeld zien. De naam Jan is met 1.344 vermeldingen opnieuw de meest voorkomende naam, hoewel dit een lichte daling is vergeleken met voorgaande jaren. Peter (866) en Hans (786) completeren de top drie.
Een opvallend detail in de data is de positie van vrouwennamen. De meest voorkomende vrouwennaam is Karin, die met 177 keer op de 50e plaats van de namenlijst staat. Op Monique kan 176 keer worden gestemd, en op Petra 161 keer.
Groeiende betrokkenheid
De toegenomen interesse is niet alleen zichtbaar in het aantal kandidaten. Ook het gebruik van digitale hulpmiddelen en de opkomst bij speciale stemmomenten wijzen op een hogere betrokkenheid. De StemWijzer is sinds de lancering een maand geleden bijna 2,3 miljoen keer ingevuld in de 258 deelnemende gemeenten. Dit is een aanzienlijke stijging ten opzichte van 2022, toen de tool 1,6 miljoen keer werd gebruikt, al moet daarbij worden opgemerkt dat toen slechts 55 gemeenten meededen. Verder bleken nachtelijke stemgelegenheden in steden als Den Haag en Arnhem succesvol, met opkomsten die de verwachtingen en eerdere edities overtroffen.
Het is dit jaar bovendien precies twintig jaar geleden dat de 'stemkliko' werd geïntroduceerd als vervanging voor de stemcomputer. Wat begon als een tijdelijke, praktische oplossing, is uitgegroeid tot een vast onderdeel van het Nederlandse verkiezingsproces.