Salaris van collega's voor 4 op de 10 werkenden een raadsel, maar nieuwe wet dwingt werkgevers tot loontransparantie

Een nieuw tijdperk van openheid op de arbeidsmarkt is aanstaande. De implementatie van de Europese richtlijn voor loontransparantie zal op korte termijn aanzienlijke veranderingen teweegbrengen in hoe Nederlandse bedrijven hun beloningsbeleid vormgeven. Deze wetgeving is ontworpen als een cruciaal instrument in de strijd tegen de loonkloof tussen mannen en vrouwen en verplicht werkgevers tot een grotere mate van openheid. Momenteel weten 4 op de 10 werknemers niet wat directe collega's verdienen, bleek uit onderzoek van carrièreplatform Cvster.

Nederland had bij de Europese Commissie een verzoek ingediend om de implementatie van de richtlijn uit te stellen tot begin 2027. Dit verzoek werd eind 2025 echter afgewezen. Hierdoor is de oorspronkelijke deadline van juni 2026 voor de omzetting van de richtlijn naar nationale wetgeving gehandhaafd, wat de urgentie voor bedrijven aanzienlijk verhoogt, schrijft PWC.

De gevolgen van deze wetgeving zijn omvangrijk en raken de gehele loopbaan, van werving tot en met het dienstverband. Een belangrijke wijziging is dat werkgevers tijdens het wervingsproces niet meer mogen vragen naar de salarisgeschiedenis van een sollicitant. Bovendien worden zij verplicht om vooraf duidelijkheid te scheppen over het startsalaris of de toepasselijke salarisschaal.

Nieuwe rechten voor werknemers en plichten voor werkgevers

De kern van de nieuwe richtlijn wordt gevormd door het inzagerecht voor werknemers en de rapportageplicht voor grotere organisaties. Werknemers krijgen het wettelijke recht om bij hun werkgever informatie op te vragen over de gemiddelde beloningsniveaus voor functies die als gelijkwaardig worden beschouwd, met een uitsplitsing naar geslacht.

De werkgever moet binnen een termijn van twee maanden op een dergelijk verzoek reageren. Voor bedrijven met 100 of meer medewerkers komt hier een periodieke rapportageplicht bij. Zij moeten gaan rapporteren over de loonkloof binnen de organisatie. Indien hieruit een onverklaarbaar verschil van 5% of meer blijkt, is de werkgever verplicht om een loonbeoordeling uit te voeren en corrigerende maatregelen te nemen.