EU stemt voor 'return hubs' buiten de Europese Unie voor migranten

Het Europees Parlement heeft zijn positie bepaald over de nieuwe EU Return Regulation, een voorstel dat het migratiebeleid van de Unie ingrijpend moet hervormen. Met 389 stemmen voor en 206 tegen is er groen licht gegeven voor het plan om migranten wier asielaanvraag is afgewezen, over te brengen naar zogeheten 'return hubs'. Deze centra zullen zich buiten het grondgebied van de Europese Unie bevinden.

Het voorstel, dat actief wordt gesteund door een groep landen waaronder Denemarken, Oostenrijk, Duitsland en Nederland, introduceert ook strengere maatregelen voor personen die weigeren mee te werken. Dit kan variëren van detentie tot een inreisverbod voor de EU. Ondertussen hebben lidstaten als Frankrijk en Spanje twijfels geuit over de effectiviteit van de strategie, terwijl mensenrechtenorganisaties waarschuwen voor het ontstaan van 'juridische zwarte gaten'.

De kritiek richt zich met name op de rechtsbescherming van migranten. Marta Welander van het International Rescue Committee stelt: 'Ze zullen zich buiten het EU-grondgebied bevinden, waar beleidsmakers niet kunnen garanderen dat de rechten van mensen worden gehandhaafd.' Deze zorgen worden versterkt door eerdere, problematische trajecten, zoals het Britse plan om migranten naar Rwanda uit te zetten en een vergelijkbaar Italiaans initiatief met Albanië, die beide op juridische obstakels stuitten.

Politieke context en mensenrechtelijke bezwaren

De totstandkoming van de wettekst is eveneens onderwerp van discussie. Volgens mediaberichten en Europarlementariër Erik Marquardt (Groenen) kwam de tekst tot stand na onderhandelingen tussen de centrumrechtse Europese Volkspartij (EPP) en partijen uit de radicaal-rechtse fractie Europa van Soevereine Naties (ESN), waaronder het Duitse AfD. Marquardt wijst erop dat 38 formuleringen uit de concepttekst afkomstig zouden zijn van de ESN-fractie, wat volgens hem vragen oproept over de invloed van deze partijen op het EU-deportatiebeleid.

Mensenrechtenorganisatie Amnesty International noemt het aangenomen voorstel een uitbreiding van 'bestraffende en beperkende detentie- en deportatieplannen'. Eve Geddie, directeur van Amnesty’s EU-kantoor, benadrukt dat de plannen het gebruik van detentie voor langere periodes aanzienlijk uitbreiden en dat ze 'niet voldoen aan de internationale wettelijke normen'. Volgens Amnesty kunnen 'return hubs' vanwege de grote risico's op rechtenschendingen 'niet op een mensenrechtenconforme manier worden geïmplementeerd' en zouden ze volledig moeten worden afgewezen.