president Donald Trump heeft in een interview met de Britse krant The Telegraph verklaard dat hij een terugtrekking van de Verenigde Staten uit de NAVO sterk overweegt. Als reden noemde hij zijn frustratie over het gebrek aan militaire steun van NAVO-lidstaten bij het beveiligen van de Straat van Hormuz. Deze uitspraken plaatsen de Amerikaanse betrokkenheid bij het bondgenootschap opnieuw ter discussie.
Volgens Trump is de NAVO een 'papieren tijger', een visie die volgens hem gedeeld wordt door de Russische president Poetin. 'Ik ben nooit heel erg overtuigd geweest van de NAVO,' stelde hij in het interview. Deze kritiek is niet nieuw, maar de koppeling aan een specifiek operationeel meningsverschil, zoals de missie in de Straat van Hormuz, geeft het dreigement extra gewicht.
Een eventuele terugtrekking is echter gebonden aan strikte juridische procedures. Het is een misvatting dat een Amerikaanse president eenzijdig kan besluiten de NAVO te verlaten. Voor een dergelijke stap is formele goedkeuring vereist van zowel het Huis van Afgevaardigden als de Senaat, of een tweederdemeerderheid in de Senaat alleen. Dit proces is wettelijk verankerd om de continuïteit van het buitenlandbeleid te waarborgen.
De gevolgen
Het vertrek van de grootste militaire en financiële bijdrager zou de afschrikkingskracht van de NAVO aanzienlijk ondermijnen en Europese lidstaten dwingen hun defensie-investeringen substantieel te herzien. De Verenigde Staten zijn goed voor 60 tot 70 procent van de totale uitgaven van de alliantie. Het land besteedt meer aan Defensie dan de rest van de top 10 van grootste Defensie-besteders bij elkaar opgeteld.
De resterende NAVO-landen zouden zonder de VS in rap tempo hun productie moeten opvoeren en de uitgaven aan Defensie verder moeten verhogen om de klap van een Amerikaans vertrek ook maar enigszins op te vangen.