De skinnybike: maas in de wet verergert de fatbike-crisis

De invoering van lokale fatbike-verboden in steden als Enschede en Amsterdam markeert een poging om de openbare orde te herstellen, maar legt tegelijkertijd een fundamenteel gebrek in de aanpak bloot. De focus op een cosmetisch kenmerk, de banddikte, heeft onbedoeld een nieuwe markt gecreëerd voor de skinnybike. Deze variant, die juridisch de dans ontspringt, toont aan hoe de markt anticipeert op en profiteert van te specifieke regelgeving.

De verschuiving in de verkoopstatistieken is significant. Ondernemers zoals Armando Muis van La Souris bevestigen tegen nu.nl dat de vraag het aanbod overstijgt. De ratio tussen verkochte fatbikes en skinnybikes, voorheen vijftig op één, is inmiddels verschoven naar bijna twee op één. Dit is geen toeval, maar een directe reactie van de consument op de nieuwe verordeningen. Jongeren kiezen bewust voor een alternatief dat de robuuste esthetiek behoudt, maar hen vrijwaart van controles.

Deze ontwikkeling werd voorzien door deskundigen. Zowel Willemijn Pomper van Veilig Verkeer Nederland als Esther van Garderen van de Fietsersbond waarschuwden al voor dit scenario. Het illustreert een 'waterbedeffect': waar de wetgever druk uitoefent, verplaatst het probleem zich naar een ongereguleerd gebied. De kern van de problematiek wordt hiermee echter niet aangepakt; deze is namelijk niet visueel, maar technisch van aard.

De ware problematiek: aandrijving en handhaving

De effectiviteit van de huidige regelgeving wordt ondermijnd doordat deze zich richt op het chassis van de fiets in plaats van op de motor. 'Het gaat om de motoren in de fiets, niet hoe de fiets eruit ziet,' benadrukt Van Garderen. De wettelijke definitie van 'trapondersteuning' wordt in de praktijk opgerekt tot het punt waarop e-bikes functioneren als illegale snorfietsen. Een korte pedaalbeweging volstaat om een aanzienlijke snelheid te bereiken zonder verdere inspanning.

De technische capaciteiten van sommige modellen zijn alarmerend; er zijn voorbeelden van gemotoriseerde fietsen die snelheden van boven de 100 kilometer per uur kunnen halen. Deze illegale, vaak uit China geïmporteerde modellen zijn online voor lage prijzen verkrijgbaar en beschikken over motoren die de wettelijke specificaties ver overschrijden. Het huidige handhavingsbeleid, dat zich primair richt op boetes en pas na herhaalde overtredingen tot inbeslagname overgaat, blijkt onvoldoende afschrikwekkend. Zelfs vanuit de branche klinkt de roep om een strenger beleid: 'Die dingen moet je gelijk innemen,' stelt een verkoper. Alleen zo kan een duidelijke norm worden gesteld.