Genadeloze zetelpeiling: D66 gehalveerd, maar waarom?

De positie van D66 staat onder aanzienlijke druk, zo blijkt uit de meest recente zetelpeiling van EenVandaag. De partij is in vijf maanden tijd electoraal gehalveerd van 31 (vlak na de verkiezingen) naar 17 zetels. Deze scherpe daling signaleert een dieperliggend probleem dan enkel het gebruikelijke verlies voor een regeringspartij.

Het vertrouwen in het kabinet, waar D66 de grootste partij van is, is significant afgenomen van 31 naar 26 procent. Deze daling is vooral markant onder de kiezers van de eigen coalitiepartners. Zowel bij de achterban van het CDA als de VVD is het vertrouwen fors gedaald. Zelfs onder D66-kiezers is de onvoorwaardelijke steun niet langer een gegeven; het vertrouwen nam af van 81 naar 74 procent.

Een belangrijke factor lijkt de als problematisch ervaren samenwerking tussen de coalitie en de oppositie. Een ruime meerderheid van 78 procent van de ondervraagden vindt dat het kabinet hier onvoldoende in slaagt. Dit sentiment wordt gedeeld door 71 procent van de coalitiekiezers. De recente mislukking om een strengere asielwet door de Eerste Kamer te krijgen, dient hierbij als een saillant voorbeeld, temeer omdat een meerderheid van de D66-kiezers (59%) het pakket wél steunde.

Bekijk ook

Wilders tegen D66-leider Paternotte: 'U sloopt Nederland' | Nieuwe Revu

Strategische herpositionering van kiezers

Analyse van de kiezersstromen toont een duidelijke verschuiving. Kiezers aan de linkerkant van het politieke spectrum, die bij de verkiezingen op D66 stemden, stappen nu over naar Progressief Nederland (PRO). De voornaamste reden die wordt aangedragen, is dat D66 zich in de coalitie te veel zou conformeren aan de koers van de VVD en te weinig een eigen, progressief profiel toont. Waar coalitiepartners VVD (20 zetels) en CDA (16 zetels) hun positie weten te handhaven, lijkt D66 de electorale prijs te betalen voor de regeringsdeelname en de gemaakte compromissen.