James Worthy: 'Ik wil niet zeggen dat ik een uitstrooicoach ben, maar ik as-sisteer de levenden en de doden'

Sinds mensen weten dat ik de as van mijn vader bij een hoekvlag in een wereldberoemd voetbalstadion heb uitgestrooid, word ik geregeld benaderd door mensen die geen idee hebben wat ze met de restanten van hun dierbaren aan moeten. Dat begrijp ik wel. Iemand overlijdt en een paar weken later sta je opeens met drie kilo as in een tasje. De gecremeerde persoon weegt nu net zoveel als een pasgeboren baby. De cirkel is rond, net als de meeste asbakken. 

Ik wil niet zeggen dat ik een uitstrooicoach ben, maar ik as-sisteer de levenden en de doden. Dat is wat ik doe. Ik ben goed in het faciliteren van betekenis.

Een paar maanden terug kreeg ik een mail van een moeder die haar tienerzoon was verloren. Ze was bang voor zijn as. Ze schaamde zich er zelfs voor. Zijn urn stond stof te vangen in de schuur. In het stoeltje van de grasmaaier. 

‘Waar hield hij van?’ vroeg ik.

Een paar dagen later strooide ze hem uit vanuit een achtbaankarretje in de Efteling. Als je dit ook van plan bent, raad ik aan in het achterste wagentje te gaan zitten. Als je voorin zit, zijn de mensen achter je ongevraagd aan het koekhappen naar de dood.

Vanochtend hielp ik een oude vrouw met de as van haar man. Ook zij werd na de crematie compleet verlamd door een soort handelingsverlegenheid. Als ze naar zijn as keek, zag ze niet hun leven, maar een soort oneetbaar keukenzout. Geen fragmenten van hun samen, alleen zijn botfragmenten.

‘Vertel eens over jullie eerste date,’ zei ik. De vrouw sloot haar ogen en kon zijn parfum heel even weer ruiken. 

Een dag later stonden we bovenaan de klimduin in Schoorl. Ze strooide hem uit. En wat ze daarna deed, vergeet ik nooit meer. Ze rolde door zijn restanten heen. Als een varkentje door de modder rolde ze naar beneden. Ze scrubde het verdriet van haar huid af.

Als je dit doet, moet je wel eerst met een boswachter praten. Romantiek is mooi, maar we wonen in Nederland. Het uitstrooien van as zet levens in bloei, maar kan kennelijk ook de natuur schaden. De dood is dus slecht voor de natuur. Toch ziet niets er zo gezond uit als de bomen op een begraafplaats.

‘Dat lucht op,’ zei de oude vrouw.

Rouwen is niet meer weten waar je iemand moet laten. Het is verdwalen in een liefdevolle zoektocht naar betekenis. 

Het is ruimte geven aan hen die geen ruimte meer vragen.