De daadkracht die het kabinet-Schoof had beloofd, is in de praktijk omgeslagen in bestuurlijke verlamming. Op Verantwoordingsdag trekt de Algemene Rekenkamer een ongekend scherpe conclusie over het functioneren van de ministeries. Rekenkamer-President Pieter Duisenberg overhandigde de Tweede Kamer een verslag dat weinig aan de verbeelding overlaat: hij spreekt over 'weinig vooruitgang, soms zelfs stilstand' in het afgelopen jaar. De grote crises waar Nederland mee worstelt, blijken in de uitvoering structureel te stagneren, aldus De Telegraaf op basis van het verslag.
Dit onvermogen komt pijnlijk aan het licht op het dossier woningbouw, waar de maatschappelijke nood onverminderd hoog is. Voormalig woonminister Mona Keijzer wist slechts de helft van het gereserveerde bouwbudget daadwerkelijk uit te geven. Ook de voorgenomen efficiëntieslag binnen de overheid faalt opvallend. Waar de coalitie inzette op een forse krimp van twintig procent van het ambtenarenapparaat, kwamen er juist drieduizend voltijdsbanen bij. De ingeboekte bezuiniging van een miljard euro is daarmee hoogst onzeker geworden.
Ook op het gebied van verduurzaming blijft het beleid steken in onuitgevoerde ambities. De noodzakelijke doelen om de CO2-uitstoot voor 2030 drastisch in te perken, raken volgens de controleurs definitief buiten bereik, terwijl de stikstofproblematiek onopgelost blijft. Het is een brede opeenstapeling van bestuurlijke haperingen. De meest fundamentele waarschuwingen uit het rapport raken echter de fundamenten van onze nationale veiligheid.
Zorgwekkende blinde vlekken bij Defensie en Justitie
In een geopolitiek uiterst instabiele periode constateert de Rekenkamer serieuze lacunes bij het waarborgen van de veiligheid. Dit leidde tot een inhoudelijke aanvaring tussen Duisenberg en minister Dilan Yesilgöz. Defensie investeert momenteel miljarden, maar zou daarbij volgens de toezichthouder op grote schaal de aanbestedingsregels omzeilen. De kritiek dat Yesilgöz deze problemen onvoldoende serieus neemt, legt een gebrek aan regie bloot. Bovendien signaleert het rapport een tekortschietende coördinatie bij de bescherming van vitale infrastructuur op de Noordzee.
De crisis reikt nog verder en raakt ook het fundament van de rechtsstaat. Minister David van Weel (Justitie) krijgt een zeldzaam hard oordeel vanwege onhoudbare vertragingen in het strafrecht. Vooral in jeugd- en zedenzaken zijn de gevolgen van deze wachttijden enorm. De Rekenkamer oordeelt dat de regie van Van Weel tekortschiet en een concrete oplossing ontbreekt.