De aanhoudende asielcrisis in Ter Apel dwingt het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA) tot een drastische, humanitair complexe maatregel. Vanaf heden geldt er een zogeheten gecontroleerde toegang bij de poort, waarbij uitsluitend de meest kwetsbare asielzoekers nog gegarandeerd naar binnen mogen, aldus NOS.
De situatie in het Groningse aanmeldcentrum illustreert een veel bredere systeemcrisis. Met structureel meer dan 2300 aanwezigen op een maximale capaciteit van 2000, verklaart de directie dat de leefbaarheid en veiligheid niet langer te waarborgen zijn. Dit bestuurlijke onvermogen om de opvang te spreiden heeft ook financiële consequenties: de door de rechter opgelegde dwangsom wegens overbezetting bereikte in maart al het maximum van vijf miljoen euro.
De politieke reactie op deze escalatie focust zich sterk op inperking. Geert Wilders grijpt de noodmaatregel aan als ultiem bewijs van een falend beleid. Op X stelde de PVV-leider resoluut: 'Het hele systeem stort in.' Hij verwerpt de tijdelijke 'vliegende brigade' van het demissionaire kabinet als ontoereikend en herhaalt zijn kernboodschap dat alleen een directe asielstop de keten nog van een totale instorting kan redden. Toch ligt de kern van het probleem niet enkel bij de instroom; momenteel houden 19.000 erkende statushouders bedden bezet, puur omdat de vastgelopen woningmarkt geen doorstroom toelaat.
De organisatorische flessenhals van 12 juni
Binnen de asielketen wordt met grote bezorgdheid naar de naderende zomer gekeken. De vrees voor nieuwe, onhoudbare taferelen wordt versterkt door een ingrijpende beleidswijziging. Vanaf 12 juni fungeert Ter Apel als het enige aanmeldcentrum voor asielzoekers in heel Nederland. De druk zal hierdoor onvermijdelijk toenemen in plaats van afnemen.
Deze centralisatie is een direct gevolg van het nieuwe Europese Migratiepact. De Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) moet hiervoor een dusdanig complex nieuw registratiesysteem implementeren, dat de technische uitrol voorlopig alleen op de hoofdlocatie in Groningen mogelijk is. De combinatie van sluitende noodopvanglocaties door het land en het centraliseren van alle aanmeldingen, maakt dat experts een structurele ineenstorting van de lokale infrastructuur op korte termijn niet meer uitsluiten.