Broer Pim Fortuyn deelt frustratie over Volkert van der Graaf: 'Dit doet nog steeds zeer…'

Bijna een kwarteeuw na de politieke moord die Nederland voorgoed veranderde, wordt Simon Fortuyn opnieuw geconfronteerd met een onverwerkt persoonlijk en maatschappelijk trauma. Terwijl de dader zijn straf erop heeft zitten, blijkt zijn recente opduiken bij een 1 mei-bijeenkomst van de FNV een pijnlijke herinnering aan wat er nog altijd ontbreekt voor de familie: transparantie. In het programma Goedemorgen Nederland sprak de broer van Pim Fortuyn zich uit over de kwestie.

Het is niet uitsluitend de fysieke aanwezigheid van de dader die de wond openrijt, maar vooral de krampachtige manier waarop de omgeving reageert. Wanneer prominente aanwezigen, waaronder voormalig PvdA-coryfee en huidig FNV-voorzitter Hans Spekman, in eerste instantie ontwijkend reageren of zijn aanwezigheid weerspreken, ontstaat er een ongemakkelijke dynamiek. 'Dan denk ik, jongens, waar zijn we hier in godsnaam mee bezig? Dat doet zeer,' stelt Simon Fortuyn scherp vast. Het illustreert het onvermogen van bepaalde instituten om met deze beladen geschiedenis om te gaan.

De kern van de frustratie ligt echter dieper dan het politieke ongemak; het draait om het hardnekkige zwijgen van Volkert van der Graaf zelf. De man die destijds opereerde vanuit de extremistische vleugel van de milieubeweging, heeft nooit de volledige maatschappelijke en persoonlijke verantwoording afgelegd over zijn denkwijze. 'Wat is jouw motivatie geweest? Wat heeft jou gedreven? Dat is nog steeds de vraag die er boven de markt hangt,' aldus Fortuyn. Dit stilzwijgen blokkeert een wezenlijk onderdeel van de verwerking.

Het fundamentele gebrek aan het 'waarom'

Voor de nabestaanden zou zelfs een volstrekt onbegrijpelijke of radicale uitleg meer rust bieden dan het huidige vacuüm. 'Kijk, dan heb je in ieder geval nog een reden om te kijken waarom heeft hij dit nou gedaan,' redeneert Fortuyn. Doordat Van der Graaf stelselmatig weigert de pers of de samenleving te woord te staan, blijft het motief gereduceerd tot een eenzijdig, onvolledig dossier.

Hoewel Fortuyn benadrukt dat een politieke moord uiteraard nooit goed te praten valt, toont zijn relaas vooral de lange adem van een trauma dat generaties overstijgt. Het is een erfenis van onbeantwoorde vragen, versterkt door een dader die wel deelneemt aan publieke manifestaties, maar weigert publieke verantwoording af te leggen. 'Je hebt geen antwoord gekregen en mijn kinderen zitten nog steeds met die vraag.'