Kan Ye nou wel of niet? Het charmeoffensief van een 'antisemitische' rapper

Er was de laatste weken ook in Nederland veel te doen om de rapper die voorheen bekend was als Kanye West. Zou hij naar Arnhem komen om daar op 6 en 8 juni op te treden in het Gelredome? In andere landen was hij al gecanceld en dat brengt zijn poging tot rebranding in gevaar. ‘Ik ben geen nazi en houd van Joodse mensen.’

Het was op woensdag 1 april 2026 dat Kanye ‘Ye’ West na een vijf jaar lange afwezigheid annex cancelling zijn langverwachte comeback maakte in een uitverkocht SoFi Stadium in Los Angeles. Het zou het eerste concert in een serie worden, 68.000 fans hadden een kaartje kunnen krijgen, een miljoen mensen stonden in de wachtrij van Ticketmaster en vloekten toen binnen een minuut duidelijk werd dat hun missie was mislukt. Ook zijn tweede optreden in LA op 3 april verkocht in recordtempo uit en hij verdiende ineens 33 miljoen dollar in korte tijd. Dat was lang niet gebeurd en Ye kon wel een financiële meevaller gebruiken. 

Fans schreeuwden ‘Yeezy! Yeezy!’ toen hij het podium opkwam. Critici vroegen zich af of hij zijn excuses zou aanbieden voor alle gestoorde dingen die hij de afgelopen jaren had gedaan en gezegd. Dat leek hij niet van plan en Ye begon zijn concert met King, een van de betere nummers van zijn twaalfde en meest recente album Bully. ‘The Hero became a villain now,’ rapt hij in de song en het was zeker waar dat de voormalige held Kanye een schurk werd. Dat had hij aan zichzelf te danken, geen artiest heeft zichzelf de laatste jaren zo snel vernietigd. Dat kon ook niet anders met zijn aanhoudende antisemitisme en een song met de titel Heil Hitler.

Op 1 april 2026 liet hij dat nummer wijselijk buiten de setlist, dat moest ook wel, anders zouden zijn pogingen tot rehabilitatie direct voor niets zijn geweest. In zijn twee uur durende optreden schold Ye zo nu en dan zijn technici uit, maar hij leek verder redelijk stabiel en er was een ontroerend gastoptreden van zijn twaalfjarige dochter North West. Een verslaggever van The New York Times schreef de volgende dag: ‘Gedurende die tijd leken zijn antisemitische en racistische controverses voor hem en zijn volgelingen er niet toe te doen. In plaats daarvan leek hij de hele wereld aan zijn voeten te hebben.’ Een andere aanwezige analyseerde dat dit concert ‘wellicht’ de eerste stap was ‘om zijn imago te herstellen’. 

De kans op rehabilitatie heeft hij te danken aan een manager genaamd Larry Jackson. Ye werkte in 2011 al eens met hem samen, de jaren erna maakten ze vaak ruzie, het contact verwaterde, maar vorig jaar belde Ye hem ineens vanuit Zwitserland. Hij wilde een serieuze comeback maken, maar besefte dat dit lastig was, daarvoor had Ye veel te veel mensen gekwetst. Jackson ging overstag en het lukte hem belangrijke mensen uit de muziekindustrie op 25 maart 2026 naar Ye’s villa in Californië te laten komen voor een luistersessie van zijn nieuwste plaat Bully. Tot ieders grote verrassing zei Ye in achttien nummers niets antisemitisch, hij leek ook geen zwarte mensen te beledigen en op de track Father rapte hij: Bye-bye to my old self / Wake up to the new me. Misschien verdiende hij inderdaad wel een tweede kans en Ye’s beste songs van Bully werden voor het eerst in jaren weer prominent in playlists gezet. Rapfans streamden Ye alsof het 2008 of 2015 was en dankzij Larry Jackson kon Ye hierna op 1 en 3 april twee keer in een vol stadion aantonen dat hij er als artiest nog steeds toe deed. 

Haat-liefdeverhouding

Lange tijd bestond er geen enkele twijfel over zijn relevantie. Ye heette nog Kanye toen hij in 2004 debuteerde met The College Dropout. Hij onderscheidde zich door geen geheim te maken van zijn religieuze achtergrond, was daar zelfs trots op. Zijn moeder Donda vertelde hem altijd dat Jezus aan zijn zijde liep, maar Kanye maakte ook verfrissend duidelijk een haat-liefdeverhouding met het geloof te hebben. Het donker trok vaak meer dan het licht en die innerlijke strijd kwam vooral naar voren in een van zijn beste en bekendste songs: Jesus Walks. Hij verwoordde zijn worsteling met: ‘God, show me the way cause the Devil’s tryna break me down’ en Kanye sloot het nummer af met de zin: ‘The only thing that I pray is that my feet don’t fail me now.’

Moeder Donda leek de enige persoon ter wereld die haar zoon normaal en stabiel kon houden. Achteraf gezien lijkt haar dood het begin van het einde te zijn geweest

Kanyes moeder Donda stierf in 2007. Volgens een ex-fan en journalist van The New Yorker was dat niet alleen ‘tragisch voor de West-familie’, maar ‘voor de hele wereld’. Uit de driedelige Netflix-documentaire Jeen-Yuhs uit 2022 blijkt duidelijker dan ooit hoe hecht de twee waren, Donda leek de enige persoon ter wereld te zijn die haar zoon relatief normaal en stabiel kon houden en in het New Yorker-artikel kwam te staan: ‘Achteraf gezien lijkt haar dood het begin van het einde te zijn geweest.’ Eerst leek alles nog verbazingwekkend goed te gaan. Ye’s vierde album uit 2008 808s & Heartbreak verkocht uitstekend en Kanye groeide zonder moeder uit tot een veelzijdige superster. De grootste artiesten ter wereld wilden met hem werken en Kanye was een van de eregasten op de Paris Fashion Week omdat hij ook kleding ging ontwerpen. Nike gaf hem als eerste niet-sporter een eigen schoenenlijn en een vooraanstaande columnist schreef: ‘De enige persoon die Kanye kan stoppen is Kanye.’ 

Zijn creatieve hoogtijdagen hielden ook na 808s & Heartbreak aan. Zijn vijfde meesterwerk My Beautiful Dark Twisted Fantasy kwam uit in 2010, het jaar erna maakte hij Watch the Throne met zijn vriend Jay-Z, de experimentele klassieker Yeezus volgde in 2013. Een van de opvallendste nummers op die plaat kreeg de titel Black Skinhead. Volgens een Kanye-kenner is het tegenwoordig onmogelijk die song niet te zien als een verre voorganger van Heil Hitler uit 2025, maar dat is onzin. Black Skinhead was zelfs een aanklacht tegen racisme van zwarte mensen. Kanye verwijst in de song onder meer naar de zwarte activist Malcolm X en hij klaagde wit Amerika aan met zinnen als: ‘You see a black man with a white woman at the top floor/ they gon’ come to kill King Kong’. 

Zelfs raphaters kenden Kanye op dat moment door zijn relatie met realityster en miljardair Kim Kardashian. De bruiloft was op 14 mei 2014 in het zestiende-eeuwse Forte di Belvedere in Florence, tweehonderd van de grootste sterren ter wereld vlogen in privéjets van ‘Kimye’, zoals ze in tabloids werden omschreven, naar Europa. Lana Del Rey en John Legend gaven privéconcerten, het rehearsal diner vond plaats in het paleis van Versailles, operalegende Andrea Bocelli kweelde Italiaanse zinnen toen Kim in een Givenchy-jurk van een half miljoen dollar richting haar toekomstige man bij het altaar liep. Beter leek het niet te kunnen worden voor Kanye. Hij noemde zijn vrouw de moderne versie van Marilyn Monroe en zichzelf ‘de Walt Disney van onze generatie’ en ze kregen vier kinderen die ze om een of andere reden North, Chicago, Saint en Psalm besloten te noemen. 

Ye’s achtste album The Life of Pablo uit 2016 werd weer een meesterwerk en verkocht ook buitengewoon goed. Een arts stelde dat jaar de diagnose dat Kanye bipolair was en dat verklaarde volgens hem waarom hij zich soms wat afwijkend gedroeg. Hij ontmoette rond die tijd de omstreden vastgoedmagnaat, casino-eigenaar, Apprentice-presentator en presidentskandidaat Donald Trump. Zijn vader Fred was een beruchte racist en ook Trump junior leek niet van zwarte mensen te houden, maar Kanye ‘mocht’ de man die in november 2016 de nooit verwachte president van Amerika zou worden en hij bezocht Trump in het Witte Huis met een rood Make America Great Again-petje op. Kanye zei later dat hij de behoefte begon te voelen om zich ‘op een ander niveau te uiten nadat Trump zich verkiesbaar stelde’. Vertrouwelingen waarschuwden hem dat zijn carrière en leven voorbij zouden zijn als hij Trump openlijk bleef prijzen en ‘ze zeiden dingen als: “Mensen worden vermoord omdat ze zo’n pet dragen”.’ 

Slechtste plaat 

Kanye leek alleen maar radicaler door alle kritiek te worden, in een interview met TMZ zei hij: ‘Als je toch hoort dat de slavernij vierhonderd jaar duurde... Vierhonderd jaar? Dat klinkt als een keuze.’ Leiders uit de zwarte gemeenschap veroordeelden hem, maar daar trok Ye, zoals hij inmiddels officieel heette, zich niets van aan. Hij bleef maar rare dingen zeggen en zijn muziek werd er niet beter op. Zijn achtste album Jesus Is King uit 2019 werd zijn slechtste plaat tot dan toe en ook op niet-muzikaal gebied werd het steeds lastiger hem te verdedigen. Hij suggereerde dat de zwarte man George Floyd, vermoord door de politie, was gestorven door een overdosis fentanyl en daarmee herhaalde hij de leugens van extreemrechtse en radicaalrechtse influencers.

Kanye leek alleen maar radicaler. Tegen TMZ zei hij: ‘Als je toch hoort dat de slavernij vierhonderd jaar duurde... Vierhonderd jaar? Dat klinkt als een keuze’

Zijn vrouw Kim had lang begrip voor hem opgebracht door zijn mentale stoornis, maar hij werd zo extreem dat ze in februari 2021 vertelde te willen scheiden. In een podcast zei ze later dat Ye ‘toxisch’ was, ze voelde zich ‘gewoon niet meer veilig, niet eens fysiek maar misschien meer emotioneel en zelfs, weet je wel, financieel’. Zo gaf Ye volgens haar vijf Lamborghini’s weg tijdens een mentale instorting en Kim zei: ‘Ik wist nooit wat er zou gebeuren als ik wakker werd en dat is een zeer ontwrichtend gevoel.’ In november 2021 kocht Ye voor 4,5 miljoen dollar het huis tegenover Kim, naar eigen zeggen om zo een betere ‘co-ouder’ te zijn.

Zijn ex-geliefde was daar niet blij mee omdat Ye’s post-breakup-gedrag na een verrassend volwassen lijkend begin ‘van bizar naar angstaanjagend’ ging. Hij postte privéconversaties van ‘Kimye’ op X, bedreigde haar nieuwe vriend Pete Davidson en verspreidde het verhaal dat niet Kim, maar hij het slachtoffer was van grensoverschrijdend gedrag. Voor Valentijnsdag 2022 stuurde hij een volle truck met rozen naar haar adres, Ye probeerde fans zover te krijgen dat ze ‘Kimye!’ riepen als ze Kim en Pete Davidson zagen. 

Bedreiging

2022 leek het jaar van zijn definitieve ondergang te worden. Op 3 oktober organiseerde hij de Yeezy-modeshow en de couturier en zijn modellen droegen vol trots T-shirts met de slogan White Lives Matter. Lang niet iedereen vond dat een geslaagd statement, maar MAGA-aanhangers gingen hem nu nog meer waarderen en hij maakte zijn White Lives Matter-rel nog erger in een interview met de extreemrechtse journalist Tucker Carlson, in oktober 2022 nog werkzaam voor Fox News. Kanye noemde de tekst op die shirts ‘grappig’ en in het vervolg van het gesprek deed hij zoveel antisemitische uitingen dat zelfs Tucker Carlson niet alles durfde uit te zenden. Het dieptepunt vond plaats op 9 oktober 2022. Kanye schreef op Twitter dat hij de ochtend erna ‘death con 3’ zou gaan op ‘JOODSE MENSEN’.

Het was een verkeerd geschreven verwijzing naar DEFCON 3, een militaire term voor verhoogde staat van paraatheid, en dat werd geïnterpreteerd als een bedreiging. Niet lang daarna schreef hij dat ‘Joden ons tot de dood zullen uitmelken’. Hij wist dat zulke uitspraken gevoelig lagen, maar op 16 oktober voorspelde hij dat zijn grootste sponsor Adidas hem onmogelijk kon laten vallen, hoe antisemitisch hij zich ook uitte. Zes dagen later rolden witte antisemieten een spandoek uit bij een snelweg in Los Angeles met ‘Kanye heeft gelijk’ en ze brachten de Hitlergroet. Op 25 oktober gebeurde er iets dat Kanye nooit zag aankomen: Adidas verbrak de samenwerking. Gap, Balenciaga en managementbureau CAA hadden hem toen al gecanceld. Volgens Kanye verloor hij hierdoor zo’n twee miljard dollar aan inkomsten. 

Witte antisemieten rolden een spandoek uit bij een snelweg in Los Angeles met ‘Kanye heeft gelijk’ en ze brachten de Hitlergroet. Adidas verbrak meteen de samenwerking

Aanvankelijk leek het er nog niet op dat dit hem zou genezen van zijn ultrarechtse, pro-witte, anti-Joodse denkbeelden. Op 22 november 2022 dineerde hij in Mar-a-Lago met Donald Trump, die net had aangekondigd opnieuw president te willen worden. Ye nam een opvallende vriend mee: neonazi en Holocaustontkenner Nick Fuentes. Joodse Republikeinen waren hier niet blij mee en Trump schreef snel een reactie op Truth Social. ‘Ye drukte tijdens het etentje geen antisemitisme uit, & ik waardeerde alle aardige dingen die hij over me zei. Waarom zou ik niet instemmen hem te ontmoeten? Nog iets, ik ken Nick Fuentes niet.’ Nog geen twee weken later werd Ye geïnterviewd door een van de bekendste complotdenkers ter wereld Alex Jones voor het programma InfoWars.

De presentator deed erg zijn best Ye af te schilderen als het zoveelste slachtoffer van de woke-deugmensen die iedereen met een afwijkende mening willen muilkorven, hij werd gewoon verkeerd begrepen. Ye bleef Hitler prijzen en toen werd zelfs Alex Jones een tikkeltje ongemakkelijk. De dag erna plaatste Ye een afbeelding van een hakenkruis in de Joodse Davidster, waarna hij van Jack Dorsey’s Twitter werd verwijderd. De ban duurde tot 29 juli 2023 en eindigde pas toen Twitter X was geworden. Eindelijk kon Ye weer zeggen wat hij wilde en dat kwam omdat ‘Elon nu Twitter controleert’, schreef hij in een post, om eraan toe te voegen: ‘Kom maar op met de raciale beledigingen. K***S (scheldwoord voor Joden) AND N****S.’ Ye genoot ook de jaren erna van zijn vrijheid van meningsuiting op X.

Op 7 februari 2025 schreef hij onder meer: ‘I like Hitler’, ‘Ik ben een Nazi’ en ‘Ik zal nooit mijn excuses aanbieden voor mijn commentaren over Joden’. Hij ging T-shirts met hakenkruizen verkopen, gaf een interview in een Ku Klux Klan-outfit en in mei 2025 bracht hij de inmiddels beruchte track Heil Hitler uit, met als refrein: ‘N***a heil Hitler!/N***a heil Hitler!’ De werktitel van zijn nieuwe album was Cuck, een afkorting van cuckold, een term voor een man van wie de vrouw ontrouw is geweest. Andere songtitels die op Cuck moesten verschijnen: Gas Chambers, WW3, Hitler Ye and Jesus. Niemand leek echt zin in die plaat te hebben. Optredens werden afgezegd en hij kreeg bijna geen nieuwe aanbiedingen meer. Het onmogelijk geachte leek dan toch te zijn gebeurd: Ye was gecanceld en het waren vooral Republikeinen die onder druk van Joodse organisaties nu echt, of opnieuw, een boycot eisten. 

Eind 2025 belde Ye zijn oude vriend en ex-manager Larry Jackson vanuit Zwitserland. Hij raakte in geldnood door al dat gecancel, wilde een ‘rebranding’ en beloofde geen al te gekke dingen meer te roepen. Jackson verzon een plan en op 26 januari 2026 verscheen er een paginagrote excuustekst van 750 woorden in de Wall Street Journal, dat kost normaal rond de 300.000 dollar. Boven het stuk stond: ‘AAN DIEGENEN DIE IK PIJN HEB GEDAAN. By Ye. Formerly Known as Kanye West.’ De eerste zinnen: ‘Vijfentwintig jaar geleden raakte ik betrokken bij een auto-ongeluk waarbij mijn kaak brak en de rechter frontale kwab van mijn hersenen beschadigd raakte. Destijds lag de nadruk op de zichtbare schade: de breuk, de zwelling en het directe fysieke trauma.

De dieper liggende verwonding – die zich in mijn schedel bevond – bleef onopgemerkt.’ Pas in 2023 werd volgens hem de juiste diagnose gesteld. ‘Die medische nalatigheid bracht ernstige schade toe aan mijn geestelijke gezondheid en leidde uiteindelijk tot de diagnose bipolaire stoornis type 1.’ Hierna legde hij uit waarom hij zich door zijn ziekte gedroeg zoals hij deed, met zinnen als: ‘Je hebt het gevoel dat je de wereld helderder ziet dan ooit tevoren, terwijl je in werkelijkheid je grip volledig verliest.’ En ‘Het meest beangstigende aan deze stoornis is hoe overtuigend ze klinkt wanneer ze je influistert: “Je hebt geen hulp nodig.” Ze maakt je blind, maar geeft je tegelijkertijd de stellige overtuiging dat je juist helder inzicht hebt. Je voelt je krachtig, onwankelbaar en onoverwinnelijk.’ Het gevolg: ‘Ik verloor het contact met de werkelijkheid, (...) ik heb dingen gezegd en gedaan waar ik diepe spijt van heb en behandelde juist de mensen van wie ik het meeste hield het slechtst.’

Versplinterde gemoedstoestand

Kunnen mensen met een bipolaire stoornis zomaar een neonazi worden? De meeste doktoren betwijfel dat sterk, maar volgens De Man Voorheen Bekend als Kanye West was dit toch echt het geval en hij schreef: ‘In die versplinterde gemoedstoestand voelde ik me aangetrokken tot het meest destructieve symbool dat ik kon vinden – het hakenkruis. (...) Ik heb spijt van mijn handelen in die toestand en schaam me er diep voor (...). Ik ben geen nazi en geen antisemiet. Ik houd van Joodse mensen.’ De zwarte gemeenschap – ‘het fundament van wie ik ben’ – kreeg eveneens excuses.

Hij noemde zich een leider binnen zijn gemeenschap met ‘een wereldwijde invloed’ en beloofde ‘innerlijk evenwicht’ te hebben gevonden ‘door een effectief regime van medicatie, therapie, lichaamsbeweging en een gezonde levensstijl’. Dat leidde tot ‘een herwonnen – en broodnodige – helderheid’ en hij stak al zijn energie nu weer ‘in positieve, betekenisvolle kunst: muziek, kleding, design en andere nieuwe ideeën om de wereld vooruit te helpen’. Ye eindigde met: ‘Ik vraag niet om medelijden, of om een ​​vrijbrief, al hoop ik wel jullie vergeving te kunnen verdienen, terwijl ik mijn weg terug naar huis vind.’ Links onder stond ‘BETAALD DOOR YEEZY’ en het document was ondertekend met With Love.

Zou de rebranding slagen? Een popjournalist van het tijdschrift Vulture noemde zijn verontschuldiging vlak voor de release van een nieuw album en een tour ‘een strategische zet om zijn imago te herstellen’. Dat kon niemand ontkennen en het leek zeker op zijn eigen continent nog te werken ook. Op 30 en 31 januari 2026 trad Ye twee keer voor 40.000 toeschouwers op in het stadion Monumental Plaza de Toros La México in Mexico City. Bully kwam op 28 maart 2026 uit, de concerten in LA volgden vlak erna. Muziekmanager Larry Jackson en zijn multimediabedrijf Gamma gaven meer dan twee miljoen dollar uit voor de pr-campagne en Ye’s redelijk ontvangen comeback-album steeg naar de nummer 2-positie van de Billboard-lijst. In de LA Times van 21 april 2026 zei Jackson: ‘Ik kon het niet geloven, en Ye ook niet.’ De steun van de fans en de streamingservices was ver boven zijn verwachtingen. Zoals Ye al rapte op King, het eerste nummer dat hij op 1 april 2026 in LA speelde: The hatin’ just brought me more love. 

Alleen in Europa loopt de rebranding nog niet zoals gehoopt. De Engelse premier Keir Starmer maakte bekend dat hij niet welkom is in Groot-Brittannië, waar hij de headliner zou zijn op het Wireless-festival. Ook zijn concerten in Marseille en Polen werden afgelast nadat er commotie rond zijn komst was ontstaan, India werd op 19 mei 2026 het zoveelste land waar hij toch niet mag optreden. Istanbul is de volgende stad waar Kanye zou moeten optreden en er staan nog concerten gepland in het Albanese Tirana (11 juli), het Italiaanse Reggio Emilia (18 juli), Madrid (30 juli) en het Estádio Algarve in Portugal (7 Augustus). Het Arnhemse Gelredome is voor 6 en 8 juni afgehuurd. Antifascisten proberen politici over te halen hem ook in ons land te cancelen, tienduizenden Nederlandse fans zijn daar woest over. Zo vertelde Ye-volgeling Emma Wortelboer aan een journalist van Nu nl: ‘Hij is een fenomeen en een icoon op veel vlakken, maar hij is ook koning in controversieel zijn.’ Ye meende dat heus niet met Hitler, de slavernij, Fuentes en Trump, neem de artiest nou niet zo serieus. Ye noemde het onlangs zelf ook ‘kunst’ en ze ‘voelde geen enkele schaamte’ dat ze ‘flink veel geld voor twee kaartjes’ had betaald.