Kim-Lian van der Meij over de AI-presentatrice in Kids Top 20: 'Ik schrok ervan'

Onlangs keerde het gestopte kindermuziekprogramma Kids Top 20 terug met de beeldschone presentatrice Jess. Klein probleempje: ze bestaat niet.

Mooi meiske, die Jess van de Kids Top 20 en ze presenteert leuk. Wat is er mis mee?
Alsof kinderen nog niet genoeg onhaalbare voorbeelden voorgeschoteld krijgen, besloot de vernieuwde Kids Top 20 een AI-presentatrice op hen los te laten. Jess heet ze: een digitaal samengesteld meisje met een perfecte huid, perfecte tanden en een perfect kapsel. Kortom, precies het soort mens dat in werkelijkheid niet bestaat. De kritiek liet dan ook niet lang op zich wachten. Matheu Hinzen, oud-presentator van hetzelfde programma, vroeg zich hardop af waar het heen gaat en stelde dat juist bij een jeugdprogramma de echtheid behouden moet blijven.

Ook op sociale media klonk gemor: ‘Waarom een virtuele Barbie inzetten als er genoeg jonge talenten rondlopen die dit werk met plezier zouden doen?’ Het wrange is dat de makers waarschijnlijk denken dat ze modern en innovatief bezig zijn, terwijl het vooral voelt als een bezuiniging vermomd als vooruitgang. Kinderen verdienen beter dan een presentatrice die nog nooit een slechte dag heeft gehad, nooit struikelt over haar woorden en vooral nooit echt heeft bestaan.

Aan de andere kant moeten we ook weer niet doen alsof elke menselijke presentator een nationaal instituut is…
Helemaal waar. Een AI-presentatrice zal nooit mompelend door een interview heen strompelen en waarschijnlijk ook niet twintig minuten volpraten zonder iets te zeggen. De Nederlandse tv-geschiedenis kent genoeg voorbeelden van presentatoren die vooral beroemd werden om wat ze níét konden. Ruud de Wild kreeg jarenlang kritiek op zijn onverstaanbare gemompel, Harry Mens lijkt soms geen idee te hebben wat hij in een televisiestudio doet en Patty Brard stond erom bekend dat ze niks kon zonder autocue.

Johnny de Mol kreeg jarenlang de kritiek dat zijn interviews te vriendelijk en te weinig confronterend zouden zijn en Winston Gerschtanowitz wordt geregeld weggezet als een veilige formatpresentator die programma's draagt zonder veel eigen signatuur. Voorheen werden nachtelijke belspelletjes bevolkt door gespannen presentatrices die zelfs het opnoemen van een telefoonnummer nog wisten te verpesten. Misschien is een AI-presentator emotieloos, maar dat geldt voor sommige menselijke collega’s ook. Het voordeel van een algoritme is wel dat het niet denkt dat het grappiger, slimmer of interessanter is dan het kijkerspubliek.

‘De grootste uitdaging is om voor kinderen duidelijk te maken dat het niet echt is’

Wat vindt AI-presentatrice Jess van zichzelf?
‘Tijdens deze testfase sta ik zeer open voor iedere vorm van kritiek en andere meningen.’

Wat vinden wij van AI-presentatrice Jess?
Jess bewijst dat je geen persoonlijkheid, karakter of charisma nodig hebt om presentatrice te worden. Dat vermoeden bestond bij sommige van haar menselijke collega’s overigens al jaren.

Wat vinden anderen van AI-presentatrice Jess?

Angela de Jong- columniste AD
'Wat ik er vooral verdrietig aan vind, is dat kinderen tegenwoordig al de hele dag worden geconfronteerd met perfecte plaatjes op sociale media. Ze zien leeftijdsgenoten die zogenaamd een perfect leven hebben en krijgen voortdurend voorbeelden voorgeschoteld waar ze zich aan moeten meten. Als je daar vervolgens ook nog een AI-presentatrice aan toevoegt die er foutloos uitziet, nooit struikelt over haar woorden en altijd perfect presteert, dan creëer je opnieuw een ideaal waar niemand aan kan voldoen. Terwijl televisie juist zou moeten laten zien dat mensen verschillend zijn.

Laat kinderen liever kijken naar echte presentatoren van vlees en bloed, met hun eigenaardigheden, hun tekortkomingen en soms zelfs hun irritante trekjes. Sterker nog: je ergeren aan iemand op televisie is ook een vorm van entertainment. Dat hoort erbij. Ik kies daarom altijd voor echte mensen boven een perfect AI-model.'

Sandra Schuurhof- presentatrice Hart van Nederland
‘Ik heb het natuurlijk ook gezien en ik vind het behoorlijk bizar. We zitten blijkbaar in een fase waarin er wordt geëxperimenteerd met AI-presentatoren. Het was natuurlijk niet te voorkomen dat zoiets een keer ging gebeuren. AI-muziek, AI-boeken, er zijn al allerlei dingen met AI. Ik vind het natuurlijk helemaal niks, dat iets op tv wordt geleid door een AI-presentator, dat begrijpen jullie wel. Ik geloof er niet in, omdat het presenteren van een programma of talkshow afhankelijk is van natuurlijke gesprekken.

Het is ook iets wat heel erg aan een persoonlijkheid hangt. En volgens mij heeft AI geen karakter of persoonlijkheid. Bang voor mijn baan als verslaggever, koningshuisexpert of showbizz-deskundige? Nee hoor. Een AI-presentator kan niet live op locatie zijn en ik denk dat er echt niemand naar een talkshow gaat zitten kijken waarin alleen maar niet-persoonlijkheden zitten. Op tv wil je naar echte mensen kijken, waarom zou je anders in godsnaam nog tv kijken?’

Kim-Lian van der Meij- voormalig presentatrice Kids Top 20

‘Ik kreeg het filmpje doorgestuurd van wat andere oud-presentatoren van de Kids Top 20, die waarschijnlijk allemaal net zo verrast waren als jullie. Toen keek ik naar de filmpjes en dacht ik: is dit nou echt? Want dit meisje is zo perfect. Ik heb er echt met verbazing naar zitten kijken. AI is ook in heel veel opzichten fantastisch volgens mij, maar ik dacht bij dit: wat vind ik hier nou eigenlijk van?

Het is een beetje gek, want je hebt het te maken met jonge kinderen. Qua voorbeeld is het een beetje raar om dan met AI aan te komen. En de kracht van Kids Top 20 was toch juist dat je echt bij de kinderen op school kwam, je dat contact met elkaar had, het samen dansen… En hierbij is dat niet meer zo. Ik schrok er in eerste instantie van, want er zijn toch genoeg leuke jonge getalenteerde meiden die dit kunnen doen?’

Anita Witzier- presentatrice
‘Ik vind dit geen goede ontwikkeling. Wat televisie juist aantrekkelijk maakt, is dat je naar echte mensen kijkt. Mensen hebben een geschiedenis, een karakter en levenservaring. Dat neem je allemaal mee in wat je doet en dat maakt iemand geloofwaardig. Een AI-personage kan misschien heel echt lijken, maar het blijft iets kunstmatigs. Wat mij vooral stoort, is dat deze AI-presentatrice eruitziet als een ‘perfect’ meisje. We weten inmiddels welke invloed al die perfecte beelden op sociale media hebben op jonge mensen. Dan vind ik het vreemd dat je daar nog een kunstmatig gecreëerd ideaalbeeld aan toevoegt. Daarmee geef je kinderen opnieuw het gevoel dat ze aan een onhaalbare norm moeten voldoen.

Perfectie bestaat helemaal niet. Experimenteren met nieuwe technologie mag van mij best, maar maak dan duidelijk dat het om een experiment gaat. Je moet oppassen dat je dit soort dingen niet vanzelfsprekend gaat vinden. Mijn bezwaar gaat niet over banen of concurrentie, voor mij draait het om menselijkheid en de teloorgang van de realiteit. Uiteindelijk willen mensen echte mensen zien. Het gaat namelijk ook over herkenning, identificatie en vertegenwoordiging. Daar kan een AI-gegenereerd ‘persoon’ nooit aan voldoen.’