Bart Nijman: 'Amerika bestaat deze week 250 jaar en is nog steeds het beste baken van westerse vrijheid ter wereld'

In 2018 was ik voor het laatst in de Verenigde Staten, voornamelijk in Washington en Baltimore. De eerste, een stad van ambtenaren waar de toen ook regerende Donald Trump gehaat werd, en wordt. Die andere, een stad die er zo verlopen bij ligt dat ie een verklaring is waarom Trump twee termijnen kon winnen. Dat land van uitersten bestaat deze week 250 jaar en is nog steeds het beste baken van westerse vrijheid ter wereld.

Wie de VS van een afstand bekijkt, door een lens van presidenten, oorlogen en geopolitiek, heeft sinds 9/11 een minder optimistisch beeld van de VS gekregen dan wie het land kent als baken van vrijheid en democratie in de Koude Oorlog, of het cultureel-liberale imperium van pop, rock, MTV en Hollywood.

Ook als je, zoals toenmalig correspondent Eelco Bosch van Rosenthal altijd deed, tussen Washington en San Francisco pendelt en met hooghartige blik naar beneden kijkt naar de rednecks in de fly-over states van de Dust Bowl, op de cowboy-prairies of in de arme moerasdelta’s, krijg je nooit een beeld van het Echte Amerika. Zeker niet als je onderweg WaPo of NY Times doorbladert en daarmee zowel fysiek als ideologisch altijd op louter blauwe Democratische grond blijft.

‘Amerika heeft vrijheid als zuurstof, individualisme in de aderen en patriottisme in het bloed’

Ik pretendeer niet het Echte Amerika te doorgronden, al heb ik er zo’n 50.000 autokilometers gereden, door 36 van de 50 staten, vanaf de eerste keer in 2004 en het laatste bezoek in 2018. Er waren de ontzagwekkende eerste indrukken van New York, Chicago, LA, Boston, Dallas, Philadelphia en Las Vegas (die laatste is wel een hel, maar goed, je moet er toch geweest zijn en wie het slim speelt, heeft de hele avond gratis bier). 

Er zijn de onmetelijke nationale parken, en de ontelbare musea – binnen en buiten, en bijna altijd gratis. Over afscheiding en onafhankelijkheid, over de Burgeroorlog en z’n slagvelden, over industrialisatie en militaire geschiedenis, over de muziek uit de Blues Delta, de slavernij en de eerste settlements.

Van Plymouth Rock tot het houten geboortehuisje van Muddy Waters en het paleis van Elvis, van Jamestown en Fort Sumter tot Cape Canaveral en van de Golden Gate Bridge of de Brooklyn Bridge tot de bruggen over de Florida Keys – er is weinig dat ik niet bezocht, en bewonderde.

Ik studeerde er, in de ijskoude wintermaanden in Wisconsin, met een spring break in New Orleans, de hele Mississippi zuidwaarts volgend.

Dat Amerika, dat kun je niet beschrijven (zeker niet door een lens van Trump-haat). Je moet het ervaren. Dat Amerika heeft vrijheid als zuurstof, individualisme in de aderen en patriottisme in het bloed. Dat Amerika heeft wat Nederland zichzelf niet meer lijkt te permitteren. Laat het nog 250 jaar bestaan. En ga het zelf proeven.