Victor Vlam haalt uit: 'Ik denk niet dat GTST nog een heel lang leven beschoren is'

Zo, het is weer hartje zomer. Traditiegetrouw moeten we deze weken door zien te komen zonder soap op tv. Een makkie of niet te doen?
De zomer zonder GTST zal wel loslopen. De laatste jaren geldt de soapserie als een zorgenkindje voor RTL. De kijkcijfers staan al geruime tijd onder druk en ook het afgelopen seizoen wist de soap die neerwaartse lijn niet te doorbreken. Achter de schermen wordt daarom serieus nagedacht over de toekomst van de langlopende serie. Een van de scenario’s die rondzingt, is een volledige verhuizing naar Videoland, waardoor GTST na ruim 35 jaar van de lineaire televisie zou verdwijnen.

Meestal is de laatste aflevering voor de zomerstop dusdanig spannend, dat we toch wel weer gaan kijken straks?
De zomercliff van GTST heeft de tongen flink losgemaakt. Een deel van de kijkers en tv-volgers vond de seizoensafsluiter te voorspelbaar en te weinig spannend voor een traditionele cliffhanger, terwijl anderen juist enthousiast waren over de filmische aanpak, het camerawerk en de montage. Vooral de cinematische beelden kregen veel lof, waardoor de meningen dit jaar sterker verdeeld zijn dan bij eerdere seizoensfinales.

Volgens tv-criticus Victor Vlam is de cliff dit jaar tekortgeschoten in zijn belangrijkste doel: kijkers na de zomer nieuwsgierig maken naar het vervolg. Waar deze laatste, doorgaans ultraspannende aflevering voor de zomer vroeger hét gesprek van de dag was en zelfs niet-kijkers ermee werden geconfronteerd, bleef het volgens hem nu opvallend stil. Dat ziet Vlam als een veeg teken voor de soap. Op sociale media werd onlangs door de serie zelf gespeculeerd over een nieuwtje. Dat bleek minder spectaculair dan gedacht: Everon Jackson Hooi gaat de nieuwe castfoto maken. ‘Een leuk weetje, maar not worth the hype,’ reageert een teleurgestelde kijker.

‘Zolang de acteurs op tijd op de set verschijnen en hun drugsgebruik tot privétijd weten te beperken, zullen hun personages de zomer altijd overleven’

Wat vindt GTST van zichzelf?
‘Gaan we terug naar vijf dagen op tv? Stappen we volledig over naar Videoland? Krijgen we een nieuwe leader?’

Wat vinden wij van GTST?
Het einde van GTST wordt al twintig jaar voorspeld; dat is tegelijk de langstlopende verhaallijn van de serie.

Wat vinden anderen van GTST?

Jette van der Meij - Laura Alberts 1990-2025
‘In al die 35 jaar heb ik nooit iets mogen zeggen over de inhoud van de serie, dus doe ik dat nu ook niet. Bovendien zie ik de ontwikkelingen veel breder dan alleen deze serie. Het kijkgedrag is de afgelopen jaren enorm veranderd. Mensen kijken minder lineaire televisie en streamen veel meer. Dat zie je terug in de kijkcijfers van bijna alle programma’s, niet alleen bij GTST. De serie bestaat in oktober 36 jaar, een ongelooflijke prestatie en iets waar iedereen die eraan heeft meegewerkt trots op mag zijn. Natuurlijk lees ik ook dat er wordt gesproken over een verhuizing naar Videoland. Dat zou me niet verbazen, omdat dat veel beter aansluit bij de manier waarop mensen tegenwoordig tv-kijken.

Ik bekijk het daarom niet persoonlijk of emotioneel. Ik heb vanaf het begin meegemaakt dat GTST soms werd afgeschreven. In de eerste jaren werd zelfs gedacht dat de serie misschien maar één of twee seizoenen zou bestaan. Uiteindelijk zijn het er bijna 36 geworden. De recente kritiek op GTST is dus niet helemaal nieuw; de soap heeft al die jaren kritiek gekregen, maar tegelijkertijd keken er wel miljoenen mensen. Dat hoort ook een beetje bij Nederland: zodra iets heel succesvol is, ontstaat er vanzelf kritiek. GTST was de eerste grote Nederlandse soap en dat was destijds iets heel bijzonders. Daar mogen we best trots op zijn. Aan alles komt uiteindelijk een einde. Ik hoop natuurlijk dat de serie nog een tijd doorgaat voor al mijn oud-collega’s. En mocht GTST op termijn inderdaad naar Videoland verhuizen, dan kan de soap daar misschien nog jarenlang een nieuw publiek vinden.’

Victor Vlam - mediacriticus
‘Ik denk niet dat GTST nog een heel lang leven beschoren is. De zomercliff zag er visueel mooi uit, maar daarmee los je het grootste probleem niet op. De spanning ontbreekt. Je weet als kijker dat belangrijke personages meestal toch niet verdwijnen, waardoor zo’n cliffhanger veel minder urgent voelt. Het grotere probleem is dat een dagelijkse soap niet meer kan concurreren met de kwaliteit van de dramaseries op de streamingsdiensten. Toch zou het verdwijnen van GTST historisch zijn.

De serie heeft ruim dertig jaar een vaste plek gehad op RTL 4 en heeft een belangrijke bijdrage geleverd aan de opkomst van de commerciële televisie in Nederland. Het laat vooral zien dat het televisielandschap verandert. Wereldwijd zie je dat traditionele soaps steeds meer uit de gratie raken. Ook de terugkeer van oude bekende gezichten vond ik veelzeggend. Ik begrijp waarom de makers daarvoor kozen: ze hoopten met nostalgie de kijkcijfers op te krikken. Maar eigenlijk wil je als soap juist een nieuwe generatie sterren voortbrengen. In de jaren negentig lukte dat met acteurs als Angela Schijf, Katja Schuurman en Georgina Verbaan. Tegenwoordig ontstaan nieuwe sterren veel vaker via YouTube, TikTok en Instagram. Dat GTST vooral teruggrijpt op oude namen laat zien hoe moeilijk het is geworden om nog een nieuwe generatie kijkers aan de serie te binden.’

Jan Uriot - showbizzjournalist De Telegraaf
‘Ik vind dat GTST de afgelopen jaren is ingehaald door de tijd. Voor veel acteurs is de soap nog altijd een mooie plek om tijdelijk werk te vinden, maar de kwaliteit van het acteren vind ik wisselend. Het is een beetje amateurtoneel af en toe. Acteurs moeten in korte tijd veel tekst verwerken en daardoor ontbreekt soms de rust om scènes echt goed uit te werken. Daarnaast zie je dat soaps steeds meer concurrentie krijgen van realityprogramma’s als De bondgenoten, B&B vol liefde of The Real Housewives, waar mensen elkaar écht in de haren vliegen.

Bij GTST ontbreekt dat verrassingseffect steeds vaker. Vroeger wilde je absoluut weten hoe een verhaallijn afliep, maar dat gevoel is grotendeels verdwenen. Mensen hebben tegenwoordig zoveel keuze dat ze sneller afhaken als ze het gevoel hebben dat ze het allemaal al eens hebben gezien. Heel lang gaat het niet meer duren.’ 

Lone van Roosendaal - Billy de Palma 2018-2022 & 2026-heden
‘Ik vind dat de kritiek op GTST geen recht doet aan de manier waarop een dagelijkse soap wordt gemaakt. Wij nemen iedere dag een complete aflevering op. Bij een dramaserie krijg je soms uren voor één scène, bij GTST vaak maar een half uur, met als gevolg dat je een scène maar twee of drie keer over kan doen. Wij zenden vier afleveringen per week uit, een dramaserie hooguit één. Onder die omstandigheden vind ik dat we met elkaar iets heel knaps neerzetten.

Ook de vergelijking met de kijkcijfers van twintig jaar geleden is volgens mij niet eerlijk. Toen waren er nauwelijks streamingsdiensten, terwijl mensen nu kunnen kiezen uit talloze platforms. Dat GTST in die concurrentiestrijd nog altijd bijna 700.000 kijkers trekt, is juist hartstikke knap. Mij raakt de kritiek niet persoonlijk. Ik vind het vooral bijzonder dat ik deel uitmaak van een programma dat al decennialang een vaste plek heeft in de Nederlandse televisiegeschiedenis. Dat alleen al bewijst dat GTST nog altijd bestaansrecht heeft.’