Bart Nijman: 'Hoe langer een actueel Woo-verzoek onbeantwoord blijft, des te kleiner de nieuwswaarde'

Twintig kantjes documenten plus vier WhatsApp-screenshots: de schamele opbrengst uit een Woo-verzoek dat ik op 9 september 2025 heb ingediend bij het ministerie van Justitie en Veiligheid. Het was echt geen ingewikkeld verzoek, maar men had elf maanden nodig om 1 pdf’je van 4 megabyte te bundelen. Een voorbeeld van het tarten van het recht en selectief naleven van de wet.

Het is ambtelijke mode. Sharon Dijksma, burgemeester van Utrecht, weigerde aangifte tegen Pallierapaille dat een raadsvergadering ruw verstoorde. Een vergrijp waar tot vier jaar cel op staat, maar Dijksma had ‘begrip voor hun woede en verdriet’. Een van de querulanten had haar nota bene bedreigd.

De mafklappers van Extinction Rebellion (en/of Extinction Israël, afhankelijk of ze aan de A12 gelijmd zitten of een stationshal bezetten) zijn serieschenders van de wet, maar komen altijd weg met een gratis busritje naar de stadsrand. Vriendelijke verbanning met een vermanend vingertje – meer niet. De kosten voor politie-inzet zijn voor u.

‘Mijn kleine onrecht bestaat uit deze en andere Wet open overheid-verzoeken die in een zwart gat verdwijnen tussen ambtelijke onwil en bestuursrechtelijke vertraging’

Blokkeer de A7 om KOZP te weren en je DNA wordt in een databank opgeslagen terwijl het OM jarenlang met de roe wappert. Projecteer wat onaardige leuzen op de Erasmusbrug en je gaat de cel in. Het is moeilijk daarin géén tweematenrechtsstaat zien, wetende dat tussen de XR-clowns een rechtbankgriffier, een gemaskerd (!) statenlid van Pro en vele ambtenaren rondlopen.

Mijn kleine onrecht bestaat uit deze en andere Wet open overheid-verzoeken die in een zwart gat verdwijnen tussen ambtelijke onwil en bestuursrechtelijke vertraging. De wet zegt: besluit binnen zes weken. Haalt het bestuursorgaan dat niet, dan kan een bestuursrechter tot haast manen. Maar rechters hebben het druk, mede vanwege heel veel te laat besliste asielaanvragen, die voorrang krijgen bovendien.

Dat ministeries (omvangrijke) verzoeken niet binnen zes weken afgehandeld krijgen, is niet raar. Maar deze krappe termijn leidt tot een ‘Niet Tijdig Beslissen’-file bij de rechtbank, die kan oplopen tot een jaar, en steeds vaker lijkt het of ambtenaren daar opzettelijk op inspelen. Immers: hoe langer een actueel verzoek onbeantwoord blijft, des te kleiner de nieuwswaarde.

Het bestuursrecht zelf kan ook tegenwerken: in hetzelfde verzoek bij een ander ministerie gaf de rechter hen, na zeven maanden wachten op behandeling, doodleuk vier maanden extra in plaats van de wettelijke (!) twee weken. Ik wacht nog steeds. Nog erger: rechtbank Noord-Holland ontsloeg in juni een rechter die de Woo moedwillig frustreerde door duizenden verzoeken in te dienen om het systeem te overbelasten.

Het zijn anekdotes over een staat én een rechtsstaat die de luiken sluiten voor rechtzoekende burgers, maar mazen in de wet openlaten voor oproerkraaiers met de ‘correcte’ politieke opvattingen en buitenlui die geen belasting betalen. Dat kraakt en wringt, en deze tweematenrechtsstaat begint een pdf van meer dan 4 megabyte aan grieven te worden.