Songfestivalwinnares 1969 Lenny Kuhr: 'Voor mij is het onbegrijpelijk dat AvroTros deze beslissing neemt'

Het Eurovisie Songfestival is pas in mei 2027, maar het rommelt nu alweer?
De AvroTros heeft besloten in 2027 opnieuw niet deel te nemen aan het Eurovisie Songfestival. De omroep vindt dat de spanningen en oorlog in het Midden-Oosten te veel zijn gaan doorwerken in het muziekevenement en heeft grote bezwaren tegen de deelname van Israël. Vorig jaar trok de omroep zich om dezelfde reden al terug.

Wat zegt AvroTros-omroepdirecteur Taco Zimmerman hierover?
Hij benadrukt dat de onrust rond het Songfestival veel verder gaat dan alleen zijn omroep. Volgens hem hebben vorig jaar meer dan duizend artiesten en musici een petitie ondertekend, terwijl oud-winnaars zelfs hun trofee terugstuurden naar de EBU. Ook waren er protestdemonstraties en klonk er boegeroep in de zaal. ‘Er is echt wel wat aan de hand,’ concludeert Zimmerman. AvroTros vindt dat de EBU onvoldoende heeft gereageerd op de verdeeldheid en te weinig maatregelen heeft genomen. De omroep drong aan op duidelijke criteria voor deelname van landen die betrokken zijn bij een militair conflict, maar die regelgeving kwam er volgens Zimmerman niet.

Betekent het nu dat Nederland niet meedoet aan het Songfestival en dat Nederlandse liefhebbers hun favoriete liedjesfestijn niet op tv kunnen kijken?
Nee, dat staat nog niet vast. AvroTros doet in 2027 niet mee, maar daarmee is Nederlandse deelname niet automatisch van de baan. De bal ligt nu bij de NPO, die gaat bekijken of een andere omroep het Songfestival namens Nederland wil organiseren en uitzenden. Als dat lukt, kunnen we dus gewoon meedoen én kijken. Of dat daadwerkelijk gebeurt, is op dit moment nog onzeker.

‘Gelukkig hebben we nog omroepen die anders in dit conflict staan, zij kunnen het met gemak overnemen’

Wat vindt AvroTros van zichzelf?
‘Het Songfestival is een podium van verdeeldheid geworden.’

Wat vinden wij van AvroTros?
Vroeger moest je het Songfestival winnen om geschiedenis te schrijven, nu hoef je er alleen maar voor thuis te blijven.

Wat vinden anderen van AvroTros?

Esther Voet - hoofdredacteur Nieuw Israëlietisch Weekblad
‘Wat mij vooral stoort, is de selectiviteit van AvroTros. Nu wordt de deelname van Israël aangegrepen om zelf niet naar het Songfestival te gaan, terwijl de omroep bij andere ernstige internationale conflicten wél gewoon meedeed. Toen Azerbeidzjan in 2023 Nagorno-Karabach innam en vrijwel de gehele Armeense bevolking daar moest vertrekken, hoorde je AvroTros bijvoorbeeld niet. Dat maakt deze principiële houding voor mij ongeloofwaardig.

Bovendien vind ik de geschiedenis van de Avro in dit verband wrang. Tijdens de Duitse bezetting ontsloeg toenmalig directeur Willem Vogt Joodse medewerkers, nog voordat de bezetter hem daartoe opdracht had gegeven. Juist met zo’n verleden zou je verwachten dat een omroep uiterst zorgvuldig is wanneer Israël en Joden onderwerp van discussie zijn. Wat AvroTros bovendien vergeet, is dat de Israëlische publieke omroep zelf onder druk staat van de Israëlische regering en een onafhankelijke journalistieke koers probeert te varen. Door weg te blijven, laat je juist die collega’s vallen. Ik hoop daarom dat de NPO of een andere omroep het overneemt. Wat mij betreft mag Jan Slagter met Max opstaan. Laat Nederland gewoon deelnemen en laat de liefhebbers in mei van het Songfestival genieten.’

Lenny Kuhr - Joodse winnares songfestival 1969
‘Voor mij is het onbegrijpelijk dat AvroTros deze beslissing neemt. Het Songfestival gaat over muziek, over liedjes, en nu wordt daar een politieke saus overheen gegoten. Ik vind het een grote schande. Zeker als Joodse Nederlandse raakt dit me diep. We zien een antisemitische tendens die steeds erger wordt en voor mij bevestigt dit besluit alleen maar waarom wij Nederland gaan verlaten. Ik heb zelf te maken gehad met bedreigingen en het cancelen van optredens. Ik zie niet dat het klimaat voor Joden hier beter wordt; integendeel. Ik vrees zelfs dat er over een aantal jaren nauwelijks nog Joden in Nederland zullen zijn. Wat mij rond het Songfestival ook heeft geraakt, is hoe Israëlische deelnemers zijn behandeld.

Neem Eden Golan, die onder zware beveiliging moest optreden en met een koptelefoon het boegeroep probeerde buiten te sluiten. En vervolgens Yuval Raphael, die de aanslag op het Nova-festival overleefde door zich tussen de lichamen van vermoorde mensen schuil te houden. Zij kreeg tijdens haar deelname opnieuw met verschrikkelijke bedreigingen te maken. Ik vind dat ongelooflijk. Dat AvroTros deze koers kiest, verbaast me tegelijkertijd niet. Ik weet hoe daar over Israël wordt gedacht en daar ben ik het absoluut niet mee eens. Nederland snijdt zichzelf hiermee bovendien in de vingers. Ik denk dat mensen die nu deze toon aanslaan daar later spijt van zullen krijgen en dat er in de geschiedenis niet gunstig op deze beslissing zal worden teruggekeken. Voor mij persoonlijk heeft het Songfestival hierdoor zijn charme verloren. Ze zoeken het maar uit.

Natuurlijk vind ik het jammer voor alle Nederlandse Songfestivalfans. Wat mij betreft neemt een andere omroep het daarom over, zodat de mensen die ervan houden gewoon kunnen blijven kijken. Zelf ben ik niet blij dat ik Nederland verlaat vanwege alle lieve mensen die ik hier ken en alle mooie dingen die ik hier, ook in mijn werk, heb mogen meemaken. Maar vanwege de sfeer die ik hier al veel langer voel, ben ik wél blij dat ik naar Israël vertrek. Wij hebben de goede keuze gemaakt. Dit besluit van AvroTros bevestigt dat voor mij alleen maar.’

Gijs Rademaker - opiniepeiler RTL Nieuws
‘Het beeld is duidelijk. Van de ruim elfduizend Nederlandse Songfestivalkijkers die we hebben ondervraagd, vindt een meerderheid dat we volgend jaar niet moeten deelnemen. Dat draait eigenlijk volledig om Israël. Slechts 21 procent vindt dat Israël mee mag doen, terwijl ongeveer driekwart daartegen is, vooral vanwege de oorlog in Gaza en de behandeling van de Palestijnse bevolking. Opvallend is dat de publieke opinie omslaat zodra Israël niet zou deelnemen. In dat geval vindt een meerderheid van de Nederlandse Songfestivalkijkers dat Nederland wél gewoon mee kan doen.’

Ronnie Tober - oud-Songfestivaldeelnemer
‘Ik vind het echt heel erg jammer dat Nederland mogelijk niet meer meedoet. Het Songfestival zou niets met oorlog en politiek te maken moeten hebben. Toen ik in 1968 in Londen meedeed, was er saamhorigheid. Cliff Richard deed bijvoorbeeld mee met Congratulations, maar je voelde je geen concurrenten: je was collega’s van elkaar. Die sfeer mis ik tegenwoordig. De wereld verandert en mensen denken steeds meer aan zichzelf. Nederland zou het voortouw kunnen nemen voor een geheel nieuw festival met alleen Europese landen, zoals Duitsland, Spanje en de Scandinavische landen. Een nieuwe insteek, waarbij het weer gewoon om muziek en saamhorigheid draait.’