Artikel
10

Archief: De wietpas is mislukt

Jawel; het lichtje is gaan branden in Den Haag. Het nieuwe regeerakkoord maakt korte metten met de wietpas en verwijst d...

Jawel; het lichtje is gaan branden in Den Haag. Het nieuwe regeerakkoord maakt korte metten met de wietpas en verwijst de belachelijke maatregel naar de prullenbak. In augustus van dit jaar concludeerden wij al dat de pas al lang en breed mislukt was. In het coverartikel 'Tussen de nieuwe straatdealertjes in Helmond' ging Nieuwe Revu's Thomas Grijpstra op pad met 15-jarige wietdealers die op straat hun waar verkochten. Dat verhaal is nu in zijn volledigheid HIER online op NieuweRevu.nl te lezen.

Tussen de nieuwe straatdealertjes in Helmond

'Die wietpas? Ik lach me ziek'

door Thomas Grijpstra

Verplicht sinds 1 mei in Noord-Brabant, Limburg en Zeeland als je legaal softdrugs wilt kopen: de wietpas Sindsdien blijven coffeeshops leeg en slaan mensen hun voorraadje liever anoniem op straat in bij jonge jongens die als kersverse ondernemers in het gat zijn gesprongen. Gevolg: toenemende overlast en het gevaar van geweld. ‘Ik heb altijd een mes bij me. Ik verkoop natuurlijk geen eierkoeken.’

‘Dankzij de wietpas verdien ik vies veel geld, ik hoop dat die nooit wordt afgeschaft.’ Aan het woord is Jeremy, een 15-jarige scholier uit Helmond die met twee vrienden elke dag op dezelfde plek staat te wachten op zijn klanten. ‘Wie wil nou naar de gemeente om je registreren voor wiet? Mensen weten me te vinden. Bijna niemand heeft zin in zo’n kutpasje. Daarom verkoop ik lekker voor een tientje per gram, White Widow. Omdat het kan.’ Met z’n drieën zitten ze rustig in de zon Red Bull te drinken. Hun vaste stek is een pleintje met bankjes en een voetbalveld tegenover een basisschool in de Helmondse buurt ‘t Haagje. ‘Het is toch vakantie, lekker rustig. De politie komt hier ook nooit. Hebben ze geen zin in, denk ik. Gelukkig, het leven is goed zo, nieuwe schoenen, nieuwe kleren en een nieuwe zonnebril. Ik verdien lekker sinds een paar maanden.’Het is de bedoeling dat de wietpas vanaf 1 januari 2013 ook de rest van het land bevrijdt van overlast in de buurt van coffeeshops. Maar cijfers spreken het succes van de pas vooralsnog tegen. In Eindhoven en Maastricht waren binnen een maand na de invoering al een verviervoudiging van het aantal klachten binnen. Deze gingen vooral over de overlast die het dealen op straat met zich meebrengt. De kliklijn Meld Misdaad Anoniem wordt sinds 1 mei ook vaker gebeld. De belletjes gaan over drugsdealers op de openbare weg, in huizen en andere illegale verkooppunten. De pas zorgt wel in alle steden voor minder drugstoeristen, maar degenen die komen, zoeken illegale handelaren als Jeremy op. Volgens de Stichting Belangenbehartiging Coffeeshoppersoneel Nederland zijn al zeker zeshonderd mensen hun baan verloren bij coffeeshops door omzetdalingen van gemiddeld 70 procent.

Kleine oorlog Jeremy is niet de enige nieuwe ‘ondernemer’. Een paar honderd meter verder staat Vinnie (16) klaar om mensen aan joints te helpen. ‘Ik sta expres in de buurt van de enige coffeeshop in de stad, Bonne Ville, dan hoeven mensen niet ver te zoeken,’ aldus de mbo’er. Zittend op zijn nieuwe zwarte Vespa staat hij wat verdekt opgesteld tussen de bomen. ‘De wijk wordt opgeknapt, dus het is heel druk, overal vrachtwagens en bouwvakkers. Maar ik sta hier nu al een hele tijd. De laatste maanden is mijn omzet een flink toegenomen. Komt allemaal door de wietpas, ik lach me ziek. Wel jammer van die zeikende jongerenwerkers die ons lastigvallen.’Een van die jongerenwerkers in Helmond is Joost. Twee keer per week gaat hij de straat op om met allerlei jongeren te praten. ‘Het is dweilen met de kraan open tegenwoordig. Ik weet waar jongeren graag rondhangen, daar ga ik heen, maar wie nou precies allemaal dealen kan ik niet bijhouden. Wel komen er steeds meer en dat heeft al geleid tot een soort territoriumvete. Van buurtbewoners hoor ik ook veel meer klachten. Nu zijn het nog vechtpartijtjes, maar hoelang duurt het nog voordat er echt gewonden gaan vallen? De wietpas is eigenlijk een perfect middel om criminelen te ondersteunen. Al die jonge jongens zien nu nog allerlei voordelen van op straat dealen, maar ze zijn gewoon fout bezig en ze kunnen zomaar midden in een kleine oorlog terechtkomen. Hier in Helmond is het al eens misgegaan.’In de Brabantse stad was twee jaar geleden korte tijd een tweede coffeeshop gevestigd. Die werd voor de opening al bekogeld waarna ook nog een aanslag met een auto volgde. Burgemeester Fons Jacobs moest onderduiken en werd maanden lang beveiligd. De bedreigingen zouden komen uit de drugswereld in het zuidoosten van Brabant die vond dat een tweede coffeeshop voor teveel concurrentie zou zorgen. De tweede shop was dan ook geen lang beschoren, de gemeente dacht via de wet Bibob ontdekt te hebben dat de eigenaar met criminelen heulde. De eigenaar zou volgens Jacobs ook crimineel geld witwassen. Een sluiting volgde, maar de officier van justitie seponeerde de zaak eerder deze maand. Ondertussen vindt de gemeenteraad dat er wel concurrentie mogelijk moet zijn op de coffeeshopmarkt en dat er ruimte is voor een tweede en misschien zelfs een derde.

Via via Joost: ‘Er komen natuurlijk nog steeds mensen in de coffeeshop, maar veel minder. De overheid wilde de drugsoverlast van buitenlanders inperken, maar hoeveel buitenlanders komen er nou eigenlijk hier en in andere steden die niet direct aan de grens liggen? De wietpas is geen goed middel tegen de echte problemen.’Uitbater Patrick van der Pol van coffeeshop Bonne Ville baalt ook stevig. ‘We hebben 150 pashouders en die komen natuurlijk ook niet iedere dag. De burgemeester loog glashard dat we meer dan duizend leden zouden hebben. Onzin, die jongens buiten hebben dat, wij niet meer.’Ook in het naburige Eindhoven is het armoede troef bij de coffeeshops. Woordvoerder Lankes van De Vereniging Coffeeshops Eindhoven stelt het heel simpel: ‘We missen de buitenlanders. Wiet hoort nou eenmaal bij Nederland, net zoals de klompen en de molens. Ze veroorzaken geen overlast, mensen willen blowen om te relaxen. Lui die veel geld verdienen aan wiet zijn degenen die je aan moet pakken, hoewel we zonder hen kunnen ook niet kunnen overleven. Maar zonder klanten helemaal niet! Hypocriet allemaal. Als je de verkoop legaliseert en controleert verdient de overheid er ook nog wat aan. Een blowtje is minder erg dan een biertje. Nu is de straathandel weer opgebloeid en wie wordt daar nou beter van?’Jeremy kan alleen maar lachen om de waarschuwingen van de jongerenwerkers over een mogelijke oorlog op straat. ‘Oorlog, oorlog, wat een gelul.’ Maar hoe hij aan zijn waren komt, houdt hij liever geheim. ‘Dat is een netwerkje. Of er grote criminelen achter zitten? Nee, die kunnen meer verdienen met harddrugs. Ik krijg het via via, laat ik het daar op houden, er zijn genoeg thuiskwekers te vinden.’ De politie schat dat er in Nederland ongeveer 50.000 henneptelers zijn en daarvan bevinden zich er bijna 10.000 in Noord-Brabant.Ook Vinnie weet niks van een permanente strijd op straat. ‘Maar m’n maten en ik hebben al wel een paar keer gevochten. Ik laat me geen klanten afsnoepen. Ik kan nu lekker verdienen, omdat de politie me niet kent. Ik kom uit een gewoon Hollands gezin, dan val je niet zo op. De Marokkanen en Turken houden ze meteen in de gaten. En wie wil dit nou niet? Ik verdien 500 per dag, dan ga ik toch niet voor een paar euro per uur vakken staan vullen, ik ben niet gek.’Vakken vullen lijkt voor veel medewerkers van coffeeshops een reëel toekomstbeeld. In Eindhoven en Helmond zijn bijna twintig ontslagen gevallen, nog afgezien van de beveiligers. Veel shops kiezen ervoor die ook weg te sturen om geld te besparen. Jeremy en Vinnie beschermen zichzelf trouwens ook. Jeremy: ‘Ik heb altijd een mes bij me. Je weet nooit wat er kan gebeuren. Ik verkoop natuurlijk geen eierkoeken.’ Ook Vinnie heeft iets bij zich voor het geval het hem te heet onder de voeten wordt. ‘Ik zit altijd op mijn brommer en onder mijn zadel heb ik een mooie knuppel liggen. Niet te groot, maar wel hard en effectief.’ De drugs dragen de jongens weer niet bij zich. ‘Je bestelt, ik ping iemand en een ander brengt het over. Alles binnen vijf minuten geregeld,’ legt Vinnie uit. Ook Jeremy gaat zo te werk. ‘Hier vlakbij ligt alles klaar in een huis. Zo’n transactie moet natuurlijk niet te lang duren.’

Extra werkdruk Een woordvoerder van de Brabantse politie verklaart weinig geluiden op te vangen over toenemende overlast. ‘Het gebeurt zeker, maar op straat zien we er weinig van terug. We doen wat we kunnen, patrouilleren en reageren op eventuele meldingen.’ Jongerenwerker Joost schudt nog eens zijn hoofd. ‘Nu gebeurt er nog veel buiten, maar als het straks winter wordt, zal veel zich binnenshuis gaan afspelen. Dan ben je het overzicht helemaal kwijt. Ze staan natuurlijk niet in de Gouden Gids.’Helmond is een stad met ongeveer 90.000 inwoners en bijna geen toeristen. De wietpas is bijna vier maanden geleden ingevoerd, maar de handel op straat floreert als nooit tevoren. Hoe zal dat gaan in Amsterdam, de stad bij uitstek om aan je joint te komen? Elk jaar trekken ruim 6 miljoen toeristen vanuit de hele wereld naar de hoofdstad. Meer dan anderhalf miljoen daarvan komen genieten van de vaderlandse wiet in één van de 210 coffeeshops. Vanaf 1 januari 2013 moet naast Zeeland, Limburg en Noord-Brabant ook de rest van het land de wietpas invoeren. De Amsterdamse politie kijkt daar bepaald niet naar uit. Een woordvoerder: ‘Mensen zullen altijd blijven blowen en zeker in Amsterdam. Op die extra werkdruk zitten we niet te wachten. Nu is het voor ons duidelijk waar de shops zitten, dus ook de meeste gebruikers. Als dat zich allemaal naar de straat gaat verplaatsen, komt dat het imago van de stad niet ten goede.’Ook de Bond van Cannabis Detaillisten (BCD) is nu al helemaal klaar met de wietpas. ‘Amsterdam is nou eenmaal meer dan grachten en musea, dat ontkennen heeft geen zin. Toeristen zullen altijd op zoek blijven naar softdrugs. In Maastricht zie je al dat buitenlanders meteen aangesproken met de vraag of ze cannabis willen. Niets is de dealers te gek. Dat gaat ook gebeuren in Amsterdam. Kijken of de regering dan nog steeds zo’n groot voorstander is.’ In oktober verschijnt komt het ministerie van Justitie met een evaluatie van de invoering van de wietpas en zal de overheid verder beslissen over het lot ervan.

Ideale bijbaan Jeremy en Vinnie gaan ondertussen gewoon door. Jeremy plant zelfs vooruit. ‘Dadelijk begint school weer, dan is het helemaal simpel werken. Het schoolplein is een ideale plek om te handelen.’ Maar eerst moet er meer duidelijkheid komen over wie waar mag gaan staan. ‘Binnenkort wordt het weer vechten, dat kan niet anders. Iedereen komt terug van vakantie en dan is het een paar dagen aftasten. Maar ik wil deze geldstroom absoluut niet kwijt. M’n vrienden staan me bij, waar nodig. Ik zorg ook voor hen.’ Zijn twee kompanen zijn opvallend stil geweest. ‘Gaat je niks aan wie we zijn, wij zijn er klaar, punt uit.’Ook Vinnie werkt aan zijn toekomst. ‘Ik wil dit natuurlijk niet de rest van mijn leven doen, maar het is nu de ideale bijbaan. Die wietpas is vrij snel ingevoerd, niemand wist wat te verwachten. Er komt een strijd aan, hier zal dat allemaal wel meevallen, maar ik kom ook weleens in Amsterdam. Ik ben blij dat ik niet daar mijn centen hoef te verdienen. Al die toeristen bij elkaar, dan zijn de dealers niet ver weg en iedereen wil verdienen. Ik ben blij dat ik mijn vaste plek heb, veel handiger. Jullie hebben me toch ook weten te vinden?’

Gerelateerd nieuws