Artikel
8

Archief: Het merk Holleeder

Hij is zo vrij als een vogel. Maar wat moet De Neus nu? Teren op zijn opgebouwde merknaam natuurlijk. Vorige jaar schree...

Hij is zo vrij als een vogel. Maar wat moet De Neus nu? Teren op zijn opgebouwde merknaam natuurlijk. Vorige jaar schreef Nikki Sterkenburg over het merk Holleeder. Hoe de naam van een topcrimineel stiekem gerespecteerd wordt.

Lees nu het volledige artikel 'Het Merk Holleeder'.

Het merk Holleeder

door Nikki Sterkenburg Zijn naam is een merk geworden en hijzelf een popicoon. De naam Holleeder is larger than life. ‘Je associeert die met iemand die zich door god noch gebod laat hinderen.’ En daarvoor heeft de Nederlander stiekem respect.

Zijn naam staat voor alles wat voos en vuig is,’zegt zijn biograaf Auke Kok. ‘Of het nu politici, zakenlieden of straatjochies zijn die iets slechts doen, de naam Holleeder wordt er vrij makkelijk aan gekoppeld.’ Willem Holleeder, ook weleens omschreven als ‘de vleesgeworden godfather’ van Nederland, is anno 2011 een merk geworden. Vorig jaar sprak een Maastrichtse politiecommissaris over de jonge drugsrunners in de stad en noemde hen de ‘Holleedertjes van de toekomst’. Maar niet alleen is Holleeder een soortnaam voor iemand die crimineel is, de geidmachine draait ook op volle toeren. Bij het ter perse gaan van dit nunnner werden net de laatste onderhandelingen gevoerd over de verfilming van Koks Holleeder, de jonge jaren. Ook de film over de Heineken-ontvoering die later dit jaar verschijnt, staat volop in de belangstelling (zie kader).Wat is de aantrekkdngskracht van ’s lands bekendste crimineel en hoe sterk is het merk Holleeder?

TESTOSTERON EN VRIJHEID De Al Capone van de Lage Landen is een andere veelgehoorde typering van Holleeder. Merkendeskundige Rik Riezebos van Brand Capital ziet de vergelijking wel. ‘Holleeder straalt uit wat Amerikaanse maffiabazen ook hebben, waardoor de gemiddelde Nederlander hem toch bekijkt met een soort fascinatie en respect. Holleeder roept het beeld op van een vrije jongen die op zijn scooter door Amsterdam toert en zich door god noch gebod laat hinderen. Hij is iemand die zichtbaar succesvol is.’ In de Verenigde Staten zijn er verschillende onderzoeken geweest naar de aantrekkingskracht van Al Capone, onder anderen door David E. Ruth die het boek Inventing the Public Enemy schreef Het blijkt dat misdadigers vooral tot de verbeelding spreken wanneer zij aan een aantal kenmerken voldoen. Zo zijn zij geen stille sluipers of nachtelijke dieven, maar succesvolle zakenmannen die ook banden hebben met de bovenwereld en voor zichzelf een vast inkomen proberen te genereren. Verder is het belangrijk dat de crimineel nabij is, het moet je buurman kunnen zijn. Maar ook moet hij een soort dandy zijn die een luxe levensstijl vertegenwoordigt en schijnbaar ongrijpbaar is voor anderen, waaronder justitie. Auke Kok. ‘Zelfs na meer dan vijfjaar cel denken veel mensen bij Holleeder nog steeds aan de mysterieuze man die zich op terrasjes en cafeetjes omringt met mooie vrouwen. Aan een gedroomde figuur met een leven zonder vergaderingen en files een bestaan dat veel mannen zouden willen leiden, maar eigenlijk niet durven. En tegelijkertijd heeft hij veel meer een boy next door-uitstraling dan bijvoorbeeld Sam Klepper, John Mieremet of Klaas Bruinsma. Hij zit als een soort Lucl4y Luke op in scooter achter zijn windscherm en roept daarmee het beeld op van een spannend leven, testosteron en vrijheid.’

SEXY Dat laatste vertelde ook Klaas Hummel,vastgoedmagnaat en jarenlang zakenpartner van Willem Endsrra,in 2008 tegen Vrij Nederland-journalist Harry Lensink ‘Holleeder was sinds zijn vrijlating in 1993 uitgegroeid tot een cuitfiguur in Amsterdam-Zuid. Je kwam hem overal tegen. Hij stond in iedere kroeg, gewoon naast chique bankiers. Dat was natuurlijk spannend. Hij is groot, gedroeg zich uiterst charmant en was altijd gekleed in Hermès-pakken, eerder conservatief dan patserig. Geen lerenjasjesjongen. Het was voor velen sexy om met hem om te gaan. Vraag het maar aan de vrouwen die achter hem aanliepen.’ Koks fascinatie begon bij het hoger beroep: ‘Hij was heel anders dan ik me had voorgesteld. Je verwacht toch een grimmig figuur meteen rare stem, Maar het was eerder een joviale marktkoopman die aandachtig luisterde en beleefd was. 1-Jij maakte ook altijd praatjes en grapjes met de advocaten van andere verdachten en kwam heel relaxed over.’ En net als Al Capone is Holleeder inmiddels onderdeel geworden van de populaire cultuur. Naast de films en boeken is er ook op internet een schare fans te vinden van ‘s lands bekendste crimineel. Op Hyves zijn er speciale community’s zoals de Free Willem Holleeder Hyves waar fans berichten voor hem achterlaten. Zo schrijft de 44-jarige Edwin de Koning: ‘Goeiedag Willem, hoe gaat het? Misschien een beetje lullige vraag, maar wel gemeend. Hou je taal en alles komt goed.’ En uiteraard zijn er de websites zoals holleeder.info en procesholleeder.nl die nog steeds bijgewerkt worden als er nieuws over hem is. Perry ten Hoor liet T-shirts drukken met Holleeders beeltenis en de tekst THE END-stra tapes. ‘Het was aanvankelijk een relatiegeschenk in 2007, toen het proces ten einde liep. Maar de grap kwam al snel in de media terecht en toen stroomden de aanvragen binnen, We hebben het shirt vrij snel uit de handel gehaald toen Holleeders advocaat Kuijpers in De Teleaafdoor liet schemeren ‘not amused’ te zijn en dat we portretrecht hadden moeten vragen. Zo belangrijk was het ook niet voor ons.’ Directeur Grigorie van het label ZwareJongenz lanceerde een Free Holleeder-shirt, maar hoorde nooit iets van Holleeders advocaten. ‘We wilden met de shirts aandacht trekken voor ons label, vandaar. We zagen het gewoon als een gimmick, maar het is wel een van onze bestverkochte shirts.’

MIETJE Toch is er twijfel of Holleeder daadwerkelijk de status van Nederlandse godfather heeft bereikt. Al tijdens het proces verklaarde misdaadjournalist Bas van Hout in de rechtbank als getuige dat Holleeder in onderwereldkringen eigenlijk als ‘een mietje’ werd gezien, een loopjongen voor zware jongens als Klepper en Mieremet. Later zegt hij daarover: ‘De grootste criminelen in Nederland zijn onbekenden voor het publiek. Ik ken er een dozijn van wie niemand gehoord heeft. Stuk voor stuk groter dan Holleeder, Bruinsma of wie dan ook.’ Ook andere journalisten hebben twijfels. Ineen enquête van Panorama in 2010 onder misdaadjournalisten over wie de grootste criminelen zijn, staan Klepper en Mieremet bovenaan, gevolgd door Klaas Bruinsma en Stanley Hillis. Willem Holleeder staat pas op de vijfde plek en komt bij sommige journalisten helemaal niet in de top-lO voor. Enbij het liquidatieproces lijkt Holleeder de grote afwezige. VN-journalisten Marian Husken en Harry Lensink schrijven in het voorwoord van hun boek over het liquidatieproces: ‘Bij velen heeft de gedachte zich gemanifesteerd dat Willem Holleeder ook verantwoordelijk is voor de liquidaties en dat hij terechtstaat in het moordproces. Dat is niet zo. (...) Wel komt zijn naam vaak voor in het boek. De Neus is een bekende van enkele hoofdverdachten (Dino S. en Fred R.), en belangrijke getuigen uit andere onderzoeken (Willem Endstra,’thomas van der Bijl) hebben hem genoemd als het brein achter veel liquidaties. Ook de Amsterdamse politietop heeft hem eerder al neergezet als de godfather die dood en verderf heeft gezaaid. Maar nogmaals, officieel is Willem Holleeder geen verdachte.’

GEEN LEIDERSTYPE Kok heeft zich erover verbaasd hoe misdaadjournalisten zich vooral hebben gefocust op berichtgeving over Holleeders mogelijke betrokkenheid bij liquidaties, terwijl hij veroordeeld is voor het aijersen en bedreigen van zakenlieden, deelname aan een criminele organisatie en geweldpleging. Kok zoals ik het nu zie, is hij minder groot dan we toen dachten. Het lijkt wel een soort samenzwering tussen het Openbaar Ministerie en de journalistiek, om iemand belangrijk en gevaarlijk te maken.’ Kok doelt mede op het boek van John van den Heuvel en Bert Huisjes Tijdperk Willem Holleeder: 25 jaar poldermafia. Op de omslag staan portretten van criminelen waarbij

LOSGESLAGEN GENERATIE Hoe groot of klein hij ook is, zijn naam is een soortnaam voor criminele jongeren, Zo noemt de politie de 25-jarige Omar el H. uit de Amsterdamse Diamantbuurt al jaren ‘de nieuwe Holleeder’ genoemd. De Marokkaan werd bekend door zijn betrokkenheid bij het doodschoppen van de dakloze Anja Joos in 2003, treiterde een gezin uit de Diamantbuurt en werd in 2008 veroordeeld tot 22 maanden cel voor het runnen van een cocaïnelijn met 150 afnemers. Hij deed aangifte tegen de politie wegens ‘smaad’ vanwege de Holleeder-vergelijking, maar die werd door het OM geseponeerd. Merkendeskundige Riezebos snapt dat de link snel gelegd is. ‘De naam Holleeder staat ook voor iemand die zich onaantastbaar waant en denkt dat hij boven de wet staat. Die criminele schoffies hebben ook weinig respect voor het rechtssysteem en rijden bovendien ook rond op scootertjes.’ Kok denkt dat er met name op sociaal gebied een vergelijking is. ‘Holleeder is op zijn manier het product van de losgeslagen generatie uit de jaren zeventig die opgroeide in een tijd van drugs en drank, ná de pil en vóór aids. Hij kwam uit een armere buurt waar kinderen weinig aandacht van hun ouders kregen en gezinnen in te kleine woningen woonden. Het was een grijs circuit waarin iedereen wel een handeltje had of iets deed wat niet mocht. Dat zie je nu ook terug in wijken als Amsterdam-Nieuw-West waar welzijnswerkers constateren dat de leefsituatie van allochtone families niet zo veel verschilt met die uit de jaren zeventig in de Jordaan.’ Dat pleit Holleeder volgens Kok niet vrij: ‘Ik heb klasgenoten gesproken van Holleeder die onder veel ergere omstandigheden opgroeiden, maar die toch goed terecht zijn gekomen. En het is gek dat we Holleeder zien als een zakenman die het zichtbaar heeft gemaakt, terwijl hij in feite helemaal niet zo relaxed leeft. Er zijn pogingen ondernomen hem te liquideren, in driftbuien heeft hij mensen afgetuigd en met zijn hartkwaal wordt hij misschien sowieso niet zo oud. Als hij op vrije voeten komt, is het de vraag hoe onaantastbaar zijn leventje nog zal zijn.’ Op 1januari2012 zit tweederde van Holleeders straf erop en komt hij hoogstwaarschijnlijk vrij. Het OM probeert er alles aan te doen om hem te linken aan de liquidaties en in de wandelgangen van de rechtbank wordt gefluisterd dat Holleeder eind dit jaar in zijn cel hiervoor wordt gearresteerd, vlak voordat hij vrijkomt. Officieel zou Holleeder alweer op verlof naar huis mogen, maar dit heeft justitie vooralsnog geweigerd. Overigens tekent Holleeder geen bezwaar aan tegen deze beslissing. ‘Hij zit die paar maanden nog wel uit,’zegt zijn advocaat Stijn Franken.

Gerelateerd nieuws