Artikel
3

Rutte en Teeven lopen gezichtsverlies op door spierballentaal (COLUMN)

Het meest tenenkrommende optreden van staatssecretaris Fred Teeven de laatste tijd is in de kwestie-Volkert van der G.....

Het meest tenenkrommende optreden van staatssecretaris Fred Teeven de laatste tijd is in de kwestie-Volkert van der G.. Juist Teeven, een oud-politieman die van officier van justitie is opgeklommen tot staatssecretaris van Veiligheid en Justitie, moet weten dat de scheiding van overheid en rechterlijke macht het fundament is van ons rechtssysteem.

Ik zeg dit omdat de discussie over de vervroegde invrijheidstelling en het proefverlof van Van der G. is ingegeven door de mening van Teeven en anderen dat de rechter in 2003 een te lage straf heeft opgelegd. De rechter heeft een gevangenisstraf opgelegd voor de duur van achttien jaren, in Nederland is dit twaalf jaar zitten. Nu probeert Teeven aan die beslissing te tornen door met alle mogelijke middelen en trucjes Van der G. langer in de gevangenis te houden.

Ik heb begrip voor de mening dat de rechter Volkert van der G. te laag heeft gestraft. Je kunt betogen dat iemand die een populair maar omstreden politicus om zeep helpt, niet alleen een leven heeft ontnomen, maar ook een vertegenwoordiger van een grote groep Nederlanders. Aan de andere kant, is het leven van Pim Fortuyn meer waard dan dat van een willekeurige burger? Had Volkert zijn buurman vermoord, dan zou hij ook na twaalf jaar vrijkomen.

Herhalingsgevaar Kennelijk voelt dit in het geval van Van der G. als een slecht systeem dat moet worden aangepast, maar dat is een paar jaren terug al gebeurd. Na het uitzitten van twee derde van de straf komt een veroordeelde vrij, dit is hetzelfde gebleven. Maar die resterende een derde van de straf komt tegenwoordig niet meer te vervallen. Pleegt de veroordeelde opnieuw een strafbaar feit, dan zit hij alsnog die resterende straf uit. Bij Van der G. gaat het dus om 6 jaar bovenop de straf van de eventueel nieuwe zaak.

Ook kunnen aan deze voorwaardelijke invrijheidstelling, zoals de naam al zegt, voorwaarden worden gesteld, bijvoorbeeld dat iemand zich laat behandelen. Maar gedraagt een veroordeelde zich goed en zijn er geen aanwijzingen dat de hij zich na vrijlating weer schuldig zal maken aan een strafbaar feit, dan komt deze dus na twee derde deel van de opgelegde straf vrij. In voorbereiding hierop gaat een gedetineerde op proefverlof. Dit is weloverwogen en niet op basis van slechts één dossier beslist.

Spierballentaal Van der G. heeft zijn eerste proefverlof goed doorlopen, er is geen sprake van herhalingsgevaar en hij heeft zich in detentie keurig gedragen: hij wordt in mei dit jaar dus terecht in vrijheid gesteld. Toch probeert Teeven iets te doen aan die vervroegde of voorwaardelijke invrijheidstelling.

Ik snap wel waarom: in verkiezingstijd heeft Mark Rutte gezegd dat hij de staatssecretaris die het verlof van Van der G. toestaat, zal ontslaan. Ook Teeven heeft in zijn gebruikelijke spierballentaal geroepen dat Van der G. onder zijn leiding geen dag eerder zal vrijkomen. Behoorlijk gezichtsverlies voor Rutte, maar met name ook Teeven.

Te grote broek Dan is het opmerkelijk dat het Openbaar Ministerie heeft besloten Volkert van der G. alsnog en opnieuw psychologisch te laten onderzoeken. Hebben ze daar niet twaalf jaar de tijd voor gehad? Als deskundigen destijds al hebben gerapporteerd dat het herhalingsgevaar laag is, waarom zou dit dan na twaalf jaar detentie anders zijn? En indien het Openbaar Ministerie alsnog wenst te onderzoeken of aan de vervroegde invrijheidstelling bijzondere voorwaarden dienen te worden gekoppeld, dan zijn ze daar rijkelijk laat mee.

Ik ben benieuwd welke konijnen Teeven uit zijn hoed zal toveren. D66-kamerlid Berndsen heeft het in het debat over de vrijlating van Volkert van der G. mooi verwoord: ‘We hebben te maken met twee bewindslieden met een te grote broek aan die over de randen van de rechtsstaat zijn getuimeld.’

Marielle van Essen is strafrechtadvocaat en directeur van Korver & Van Essen advocaten. Elke drie weken staat zij met een column in Nieuwe Revu. Volg haar ook op Twitter via @Strafzaak.

Gerelateerd nieuws