Columns
3

Fuck de foeteraar

Ik heb veel mensen in mijn leven beledigd, op straat en op televisie, maar ook in dit blad, waarin ik iedere week mijn o...

Ik heb veel mensen in mijn leven beledigd, op straat en op televisie, maar ook in dit blad, waarin ik iedere week mijn ongezouten mening over de actualiteit mag geven. Het is een voorrecht dat wij in Nederland van alles over elkaar mogen roepen, behoudens de beperkingen die de wet ons oplegt, dan heb ik het onder meer over smaad, laster, discriminatie en oproepen tot geweld.

De afgelopen dagen toonde een relzuchtige vrijheidsstrijder aan dat we graag met onze vrije westerse democratie koketteren, maar als het om de koning gaat, gelden er plotseling andere wetten, dan wordt een artikel uit 1881 streng nageleefd en is de dubbelzinnige term ‘fuck de koning’ bijna voldoende om voor de rechter te worden gesleept. Het Openbaar Ministerie koos na een week van maatschappelijke verontwaardiging en digitale ophef eieren voor zijn geld en trok de dagvaarding in. Ik ben als voorvechter van het vrije woord, het belangrijkste instrument voor mij als schrijver, natuurlijk ontzettend blij dat de activist niet wordt vervolgd en dat publicisten voorlopig zonder angst en beven een scherpe mening over het koningshuis en bijvoorbeeld de rechterlijke macht kunnen geven.

En toch bespeurde ik in deze hele discussie een onaangename tendens; het gros van de mensen schoot volledig door en wilde alleen nog maar beledigen om het beledigen. Het is zonder twijfel goed dat iemand de strafbaarheid van majesteitsschennis op de agenda zet, maar als er vervolgens duizenden hooligans op social media laten optekenen dat ze koning Willem-Alexander anaal willen penetreren, een paar dagen achter elkaar – teksten die ook zijn kinderen lezen – rijst bij mij de vraag of een middel het doel niet voorbijschiet. In deze democratische samenleving hebben wij godzijdank de mogelijkheid om onzuiverheden, misstanden en politiek wanbeleid in kaart te brengen in de vorm van protest of journalistiek. Nog veel te vaak wordt dit recht verward met de plicht om te beledigen. Natuurlijk, je mag iedereen schofferen, daar ben ik zelf best goed in, zoals onverbloemd in de eerste alinea van deze column werd bekend, maar dat betekent niet dat ik iedere politicus, collega of commercieel bedrijf tot op het bot zal vernederen.

Een publicist of opiniemaker die daadwerkelijk een probleem aan de kaak wil stellen én voor een wijdverspreide mentaliteitsverandering is, gaat niet zomaar roepen dat de koning een hoerenkind is, maar kiest voor middelen die zowel confronterend als effectief zijn.

Functioneel beledigen – een talent dat veel zogenaamde wereldverbeteraars niet bezitten. Iedereen kan poep en pies roepen, en vervolgens hoog van de toren blazen omdat de benadeelde partij naar de rechter is gestapt of zich beledigd voelt. Wat heb je er aan? Nee, nog te veel mensen in Nederland die zich beroepen op de vrijheid van meningsuiting worden gedreven door ijdele bevestigingsdrang en ordinaire sensatiezucht. Het gaat ze helemaal niet om de liberale samenleving, het enige wat telt is de reuring die ze veroorzaken met allerlei boude uitspraken die geen enkel doel dienen.Ik kan morgen over een rechts-populistisch parlementslid roepen dat ik hem een enorme eikel vind, maar wat heb ik daarmee aangetoond? Helemaal niets. Het zou veel beter zijn als ik liet zien waarom zijn uitspraken niet deugen en hoe zijn oneliners andere mensen kwetsen en uitsluiten. Alles gaat dus om de vorm.

En dan is er nog iets, een uitspraak waarmee je tegenwoordig bijna niet wegkomt, maar ik ga me er toch aan wagen: fatsoen en respect. Iedere keer als ik in de krant een instantie of een persoon de maat nam, vroeg ik me af of ik niet bepaalde grenzen overschreed. Ik beledig met plezier, iedereen die zich in mijn ogen misdraagt, zal ik op een scherpe manier aanpakken in een stuk tekst, maar wat ik wel probeer – misschien lukt het niet altijd – is aan de lezer duidelijk maken waarom ik iets over een ander zeg. Dat is functioneel foeteren.

Dus ja, we kunnen nu wel twee weken achter elkaar roepen dat we de koning willen kontneuken, maar ik denk dat het ongenoegen over de wet nu wel duidelijk is. En serieus, de koning? Pak dan Máxima.

Columnist Özcan Akyol is te volgen op Twitter én Facebook