Undercover in het echt

Nederland, en dan vooral Brabant en Limburg, worden al jaren overspoeld door drugslabs. De chemicali├źn waarmee onder meer xtc en mdma wordt gemaakt, zijn voor een belangrijk deel afkomstig uit Polen.
Ferry Bouman en Bob Lemmens in Undercover

Een onderzoeksdossier van het Landelijk Parket, in handen van Nieuwe Revu, biedt een exclusieve inkijk in illegale transporten via geheime smokkelroutes. Net als in Netflix-serie Undercover, maar dan echt. ‘M.Y. financiert de transporten en is verantwoordelijk voor de productie van amfetamine en xtc in Nederland. Hij verblijft mogelijk op een adres in Venlo.’

Het is het najaar van 2017 als team 16 van de Dienst Regionale Recherche in het diepste geheim interessante informatie binnenkrijgt. De berichten, in opsporingskringen Siena genoemd, zijn tussen medio oktober en medio november afkomstig van de Dutch Desk van internationale opsporingsdienst Europol.

Recherche en justitie in Polen blijken dan al geruime tijd bezig te zijn met het strafrechtelijke onderzoek met de naam BRAMA, en zijn tijdens het speurwerk op een link met Nederland gestuit. Het diepe zuiden, om precies te zijn. Alles wijst op een directe connectie met de Nederlandse onderwereld die zich bezighoudt met de grootschalige productie van amfetamine en xtc.

Gezien de keiharde strijd die de Nederlandse opsporingsdiensten al jarenlang tegen de drugsmaffia voeren, is men bovenmatig geïnteresseerd in deze gegevens. De Siena-berichten met de brisante informatie uit Oost-Europa worden door Europol vertaald van het Engels naar het Nederlands, waarna ze in handen komen van agenten van de Dienst Nationale Recherche. Ondertussen hebben de Poolse autoriteiten toestemming gegeven om deze info in een Nederlands strafrechtelijk onderzoek te gebruiken.

Wat er zoal in deze berichten staat? Het Sienabericht 1290895-1-1 van 13 oktober 2017 geeft aan waar de opsporingsdiensten op dat moment mee bezig zijn. ‘De Poolse politie is bezig met een onderzoek naar een criminele groepering die zich bezighoudt met de smokkel van chemicaliën naar Nederland. Deze chemicaliën, zoals aceton, formamide en caustic soda worden in Nederland gebruikt voor de productie van synthetische drugs zoals amfetamine en xtc.’

40.000 kilo chemicaliën

De Poolse recherche weet dan al waar de grondstoffen voor Nederlandse drugslaboratoria vandaan komen. ‘De chemicaliën zijn afkomstig van het bedrijf D., gevestigd in Turek, Polen, en worden getransporteerd door de firma K. uit Turek. Het Poolse onderzoek is gestart in juni 2016 en sindsdien is er meer dan 40.000 kilo aan chemicaliën naar Nederland getransporteerd. De leider van de criminele groepering is M. Y., geboren op 1 februari 1982 te El Bas in Libanon.’ Via deze Y. is de link met Limburg zeer waarschijnlijk gelegd, zo concluderen de Poolse rechercheurs tijdens het speurwerk naar het doen en laten van de groepering die zich bezig zou houden met de chemicaliënsmokkel. M. Y. zou een hele grote rol spelen binnen de drugslijn Polen-Nederland en op de achtergrond ook aan de financiële touwtjes trekken. ‘Hij verblijft mogelijk op een adres in Venlo. Y. financiert de transporten en is verantwoordelijk voor de productie van amfetamine en xtc in Nederland,’ zo tekent de Poolse recherche op.

In het voormalige Oostblokland heeft men op dat moment ook al aardig in kaart weten te brengen hoe de verdachten precies te werk gaan, onder andere op welke manier zij zich precies voortbewegen en hoe de grondstoffen voor de labs van plek A naar B gesmokkeld worden. Politie en justitie beschikken over zeer gedetailleerde informatie: ‘De organisatie gebruikt onderstaande voertuigen voor het transport naar Nederland: een Renault Master, drie Opel Movano’s (Poolse kentekens XXXXX, XXXXX en XXXXX), een Fiat Ducato (Pools kenteken XXXXX) en een vrachtauto van merk Mann (Bulgaars kenteken XXXXX).’

Beelden uit het dossier 26Livonia. Links: Ferry Bouman en Bob Lemmens in Undercover.

Stashes in Limburg

De precieze lijnen vanuit Polen naar Zuid- Nederland weet men dan ook al. Door knap speurwerk krijgt de Dienst Nationale Recherche keurig op schrift op welke adressen de grondstoffen door de bende zijn ondergebracht. Deze stashes blijken verspreid te liggen door Brabant en Limburg. ‘Door deze voertuigen werden grote hoeveelheden chemicaliën afgeleverd op onderstaande locaties aan de Ericaweg in Oirlo, Sportlaan in Wanssum, Ekkersrijt in Son en Breugel, Standertmolen in Bergeijk, Broekhuizerweg in Swolgen en de Holzstraat in Kerkrade.’

Y. FINANCIERT DE TRANSPORTEN VANUIT POLEN EN IS VERANTWOORDELIJK VOOR DE PRODUCTIE VAN AMFETAMINE EN XTC IN NEDERLAND

Deze gedetailleerde opsporingsinformatie is echter nog niet alles. Op 6 november 2017 komen er wederom via Europol vanuit Polen sterke aanwijzingen binnen bij de regionale recherche die wijzen naar de Poolse smokkelroutes. In Siena-bericht 1290895-4-l duikt weer de naam op van de al eerder genoemde M.Y. die achter de doorvoerlijn van de drugsgrondstoffen zou zitten. ‘Hij is ook verantwoordelijk voor de illegale productie van synthetische drugs in Nederland en het transport van deze synthetische drugs in Europa. Hij verblijft op een adres in Blerick’ – een stadsdeel van Venlo. De Poolse speurders hebben klaarblijkelijk goed rond de verdachte Limburgse Libanees gerechercheerd, want zijn contacten en zijn doen en laten vorderen gestaag. ‘Y. en een persoon, die aan hem wordt gelinkt in verband met deze criminele activiteiten, wisselen vaak van telefoon. Y. werkt samen met Poolse ingezetenen die de chemicaliën naar Nederland brengen. De persoon, die aan Y. wordt gelinkt, wordt H. genoemd en maakt gebruik van het telefoonnummer...’

26Livonia

Nadat al deze informatie uit Polen over transporten van grondstoffen voor drugslabs in Zuid- Nederland is binnengekomen bij justitie en politie, start het team 16 van de Dienst Landelijke Recherche op 15 november 2017 het strafrechtelijk onderzoek onder de naam 26Livonia. Dit onderzoek staat onder leiding van het Landelijk Parket van het Openbaar Ministerie. Hierin komen nóg meer interessante feiten boven tafel over de smokkelroute.

De recherche komt tot de conclusie dat in de periode 15 november 2017 tot 16 april 2018 vermoedelijk 28 chemicaliëntransporten hebben plaats gevonden vanuit Polen, via Duitsland, naar Nederland. Deze illegale transporten werden uitgevoerd met behulp van bestelbussen en vrachtauto’s met Poolse kentekens, zo tekenen de rechercheurs van de Dienst Nationale Recherche op in vertrouwelijke stukken.

De chemicaliën die tijdens de geheime transporten zijn vervoerd, waren vermoedelijk zoutzuur, fosfor, ammoniak, methanol, caustic soda, mierenzuur en formamide. De opsporingsdiensten besluiten uiteindelijk om een aantal vermeende opslaglocaties in het zuiden van Nederland in beeld te gaan brengen. Daarvoor worden observatieteams ingezet. Een observatieteam ziet bij het eerste transport op 15 november 2017 dat er vermoedelijk chemicaliën worden gebracht naar Sittard, om precies te zijn een woonwagenkamp aan de Tudderenderweg vlakbij de Duitse grens. De observanten zien op 22 november dat er chemicaliën voor drugslabs worden gesmokkeld naar een pand aan de Flammert XXXXX in het Limburgse Bergen.

Een dag later, op woensdagavond 23 november, volgt plotseling de ontdekking en ontmanteling van een groot werkend drugslab in een loods aan de Schandelo in Velden. Tijdens een inval, waarbij een helikopter wordt gebruikt om een overzicht te hebben over het gebied rond de drugsloods, stuit de politie op een laboratorium dat volledig is ingericht voor de productie van amfetamine. Er worden twee personen gearresteerd.

Pseudokoop

Er is intussen een link gevonden tussen dit lab en het onderzoek 26Livonia dat de Dienst Regionale Recherche onder leiding van het Landelijk Parket draait, zo blijkt uit vertrouwelijke onderzoeksstukken. ‘Vermoedelijk vanwege de inbeslagname van een synthetisch drugslaboratorium, in een pand aan Schandelo in Velden op 23 november 2017, werden hierna geen transporten vanuit Polen naar Sittard en Velden vastgesteld,’ noteren rechercheurs in het politiedossier.

De betrokken criminelen zitten echter niet stil.

Door de Poolse politie wordt daarna namelijk vastgesteld dat er na de bovengenoemde politieinval in Noord-Limburg gebruik werd gemaakt van een opslaglocatie in het Duitse plaatsje Bohmte, een stadje in de deelstaat Nedersaksen. De transporten naar Nederland gaan dan ook gewoon door. Het onderzoek van het Landelijk Parket in deze zaak verspreidt zich naar ander speurwerk van verschillende rechercheteams in de rest van Nederland. Er is onder andere het strafrechtelijke onderzoek met de naam Bhutia van politie Oost-Brabant. Dit betreft een zogeheten pseudokoop, waarover in het uitgebreide justitiedossier staat vermeld: ‘Naar aanleiding van het transport op 22 november 2017 naar de Flammert in Bergen, bleek dat deze locatie ook in beeld was gekomen binnen het onderzoek Bhutia van het team ondermijning Oost-Brabant. Bij een pseudokoop binnen dit onderzoek Bhutia werden chemicaliën (1000 liter zoutzuur) aangekocht. Deze chemicaliën werden op 12 januari 2018 opgehaald op Flammert XXXXX in Bergen.’

Een transactie uit Undercover.

Klapdag

In het zogeheten onderzoek Roseau van diezelfde politie Oost-Brabant maakt men zelf een tweetal kluisprocessen-verbaal op. ‘Naar aanleiding van vastgestelde de transporten naar Ekkersrijt in Eindhoven en de Siloweg te ’s-Hertogenbosch werden twee kluisprocessenverbaal opgemaakt en werd de onderstaande informatie verstrekt aan het team ondermijning van de politie Oost-Brabant.’ En: ‘Info 1: uit een lopend onderzoek is gebleken dat in/bij het bedrijfspand Ekkersrijt 1223 in Son en Breugel grote hoeveelheden chemicaliën worden gelost, welke zeer vermoedelijk zijn bestemd voor de productie van synthetische drugs. Info 2: uit een lopend onderzoek is gebleken dat een man betrokken is bij de opslag van chemicaliën in een XXL opslagbox, gelegen Siloweg in ’s-Hertogenbosch. Deze chemicaliën zijn zeer vermoedelijk bestemd voor de productie van synthetische drugs.’

VERMOEDELIJK VANWEGE DE INBESLAGNAME VAN EEN SYNTHETISCH DRUGSLAB, WERDEN HIERNA GEEN TRANSPORTEN VANUIT POLEN NAAR SITTARD EN VELDEN VASTGESTELD

Op 29 januari 2018 vindt er door de speurders een inkijk plaats in twee garageboxen aan de Amnesty Internationalstraat in Venlo. ‘Hierbij bleek dat eentje leeg was en dat er in de andere onder andere gesealde goederen stonden,’ schrijven de opsporingsambtenaren in het dossier. In het diepste geheim zetten de opsporingsdiensten daarop observaties op touw.

De betrokken criminelen wanen zich kennelijk onbespied. ‘Uit observatie bleek dat er op 8 maart 2018 een transport, met vermoedelijk chemicaliën, plaats vond vanaf de Siloweg te ’s-Hertogenbosch naar de Kooihoek in Brakel. Binnen het onderzoek met de naam Kilkis van de politie Zeeland/West-Brabant was deze locatie ook al in beeld gekomen. Op 13 maart 2018 werd door het onderzoeksteam Kilkis een onderzoek ingesteld op deze locatie in Brakel. Zij stelden toen onder andere vast dat in een schuur op dit terrein een mdma-laboratorium en chemicaliën aanwezig waren.’

Naar aanleiding van de nauwkeurig geobserveerde transporten van de grondstoffen voor verdovende middelen, heeft de recherche in het voorjaar van 2018 een steeds duidelijker beeld van welke personen hierbij zoal betrokken zijn. Daar springt onder andere een man uit het voormalige Oostblok uit. ‘Uit informatie uit Polen bleek dat een man, geboren op 02-04-1965 te Turek, betrokken was bij de chemicaliën transporten vanuit Polen. Hij is daar gezien als organisator/transporteur van de transporten. Deze Pool werd bij observaties in Nederland ook meerdere keren gezien. Op 16 april vindt er een grote klapdag plaats op zeventien locaties.

De buit voor de speurders op deze klapdag is aanzienlijk te noemen. Er worden meerdere drugslaboratoriums en opslagplaatsen voor grondstoffen en verdovende middelen opgerold, en de verdachten worden in de kraag gevat. Nau- welijks een dag erna, en ook een week later op 23 april vorig jaar, is het tijd voor de recherche in Polen en Duitsland om in te grijpen en de geobserveerde bende een halt toe te roepen. Bij deze doorzoekingen worden onder andere grote hoeveelheden chemicaliën waaronder formamide en aceton aangetroffen en in beslag genomen. Tevens vinden agenten 3925 gram amfetamine. In Polen belanden in het voorjaar van 2018 acht verdachten achter de tralies, later in het voorjaar zouden er nog meer verdachten worden opgepakt in verband met betrokkenheid bij de geheime transporten van drugsgrondstoffen.

Nummerborden en huisnummers zijn om privacy­ redenen geanonimiseerd.

UNDERCOVER OP NETFLIX

In de allereerste Nederlandstalige Netflixserie ooit, Undercover, infiltreren twee agenten in de organisatie van een Brabantse drugsbaron. De serie mag dan gebaseerd zijn op het leven van de Eindhovense drugsbaas Janus W., het verhaal is universeel toepasbaar op de Nederlandse drugsmaffia. Crimineel maakt drugs en heeft daarvoor chemicaliën nodig.

Tegen het eind van de serie probeert een van de undercoveragenten (gespeeld door Tom Waes) het vertrouwen te winnen van het hoofd van de drugsbende (Frank Lammers), en wordt naar Polen gestuurd voor een chemicaliëntransport. Dat het land niet toevallig is gekozen, blijkt wel uit het artikel dat u nu aan het lezen bent.

Mocht u Undercover nog niet gezien hebben: doen! Waes en Lammers spelen briljante rollen, en we zien de crimineel in zijn chalet op de camping door een Nieuwe Revu bladeren dus het is sowieso een mooie kerel. Dus. Kijken!

Beelden uit het politiedossier

TOP 3 XTC-PIONIERS

Als je zoekt naar de pioniers van de xtc-productie en -handel kom je, heel verrassend is dat niet, in het zuiden van Nederland uit. Ten eerste is dat John H., alias ‘De Onderwijzer’, uit het Noord-Brabantse Sint-Willebrord. In de jaren 90 was hij een van de grootste xtc-producenten van Nederland. Al in 1999 werd hij opgepakt op verdenking van drugshandel en ging hij samen met zijn York-organisatie achter slot en grendel. Tijdens het onderzoek zetten politie en justitie meerdere undercoveragenten in. H. kreeg in 2003 uiteindelijk elf jaar cel aan zijn broek voor het leidinggeven aan de drugsbende.

Een andere pionier in het vak is Peter van D., alias ‘De Dikke’, uit het Limburgse Schinveld, in de jaren 80 en 90 steenrijk geworden in de wereld van productie van en handel in xtc. Van D. overleefde in de afgelopen decennia meerdere aanslagen op zijn leven. Eerder dit jaar dook hij, na jarenlang onder de radar te hebben geleefd, plots weer op in een justitieonderzoek. De opsporings diensten stripten tijdens een grootscheepse inval zijn villa van onder tot boven, en vond 90.000 euro aan contanten en een vuurwapen. De Limburger zal zich voor de rechter moeten verantwoorden op verdenking van witwassen en verboden wapenbezit.

Zuid-Limburger Robbie van L. mag met recht gezien worden als pionier nummer drie. In verband met zijn uiterlijk noemt men hem ‘De Kerstman’ en hij was jarenlang de naaste kompaan van de bovengenoemde Peter van D. De uit het plaatsje Einighausen afkomstige Van L. werd in oktober 2013 voor het laatst aangehouden op Bonaire, waar hij officieel woonachtig is. De zeventiger werd uiteindelijk veroordeeld tot zes jaar cel voor onder andere zijn rol bij de smokkel van 1600 kilo coke vanuit Costa Rica, Ecuador en de Dominicaanse Republiek naar Nederland. Hij zit zijn straf uit in de Sittardse bajes De Geerhorst.

PRODUCTIE XTC LEVERT ­MILJARDEN OP

De Politieacademie deed vorig jaar onderzoek naar de productie van xtc en amfetamine door criminelen. Daarin werd onder andere geconcludeerd dat criminelen in Nederland voor minstens 18,9 miljard euro aan deze synthetische drugs produceerden. De overheid verzuimde deze lucratieve criminele handel effectief te bestrijden, zo concludeerde de onderzoekers. Het bedrag was overigens een schatting, gebaseerd op straatprijzen in binnen- en buitenland. De omzet voor de Nederlandse drugsproducenten en -handelaren werd geschat op minimaal 3 tot 5 miljard (de rest werd door hun niet-Nederlandse collega’s verdiend, in het buitenland). De winst liep daarbij in de afgelopen jaren in de vele honderden miljoenen.

Het gebruik van xtc in Nederland werd in 2016 voor het laatst onderzocht. Toen bleek dat 1 procent van de bevolking tussen de 15 en 64 jaar ofwel ongeveer 130.000 mensen de afgelopen maand xtc had gebruikt.

Om de vier jaar wordt er onderzoek gedaan naar het gebruik van alcohol en drugs onder scholieren. Van de scholieren tussen 12 en 16 jaar had 0,6 procent de laatste maand xtc gebruikt. Van de 15-jarigen had 1 procent de laatste maand gebruikt, bij 17 en 18-jarige scholieren lag dit percentage op 3,4.

In 2016 werd het gebruik van drugs ook onderzocht onder bezoekers van dance-evenementen en clubs en discotheken. De gemiddelde leeftijd van de bezoekers bij dance-evenementen was 21,7 jaar, van hen had 21,6 procent de laatste maand xtc gebruikt. Volgens instituut Trimbos steekt Nederland ver uit boven andere landen in Europa in het percentage volwassenen dat xtc gebruikt, en behoren we daarmee tot de Europese top.